Anahtar kelimeler: Trafikten Men Valiliği Sekizinci Süreci Karayolları Sürücüsü Sürücüsüne Maliki Plakalı
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... ValiliğiVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacılardan ...'nın maliki ve ...'in sürücüsü olduğu ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsüne aynı tarih ve ... sayılı idari para cezası karar tutanağı ile 12.282,00-TL tutarında tekerrürlü olarak idari para cezası verilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu araç ile servis taşımacılığı yapılmak üzere UKOME'ye 15.01.2020 gününde başvurulduğu, izin belgesinin 31.01.2020 tarihinde teslim edildiği, her ne kadar olay günü itibarıyla servis güzergah belgesi bulunmasa da, başvurunun denetim gününden önce yapıldığı; kaldı ki, olay mahallinde düzenlenen tutanakta dava konusu araç ile korsan taşımacılık yapıldığının somut olarak ortaya konulamadığı gerekçesiyle işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : 25.01.2020 tarihinde yapılan denetimde, ... plakalı araç ile ilgili belediyeden izin belgesi almadan yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsüne aynı tarih ve ... sayılı idari para cezası karar tutanağı ile 12.282,00-TL tutarında tekerrürlü olarak idari para cezası verilmesine ilişkin işlem tesis edilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT: █████/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışındabelediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten men edilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde; "büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek"; (p) bendinde; "büyükşehir içindeki toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek, büyükşehir sınırları içindeki kara ve denizde taksi ve servis araçları dahil toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek. (Ek cümle: 16/5/2018-███████ md.) Büyükşehir içindeki toplu taşıma hatlarıyla ilgili olarak; şehir merkezine olan uzaklık, nüfus ve hattı kullanan sayısı kriterleri esas alınarak tespit edilecek hatlarla ilgili toplu taşıma hizmetlerinin işlettirilmesine karar vermek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesi'nin 1. maddesinde, bu yönergenin İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde yolcu taşıma izni verilen servis araçlarının hangi koşullar altında ve ne şekilde çalışacaklarını, bunların işleticileri ile verilen hizmetten yararlanan kuruluşlar/şahıslar arasındaki ilişkileri, uygulamayı yürütecek ve denetleyecek olan kuruluş ve organların yetki ve sorumluluk alanlarını belirlemek amacıyla hazırlandığı; 2. maddesinde, turizm servis taşımacılığının şehir içi turizm taşımacılığı yapan araçları kapsadığı; 3. maddesinde, bu yönergeyle herhangi bir kişi ya da kuruluşa getirilen yükümlülüğün, mevzuatın öngördüğü diğer yükümlülüklerden o kişi ya da kuruluşa masuniyet veya muafiyet sağlamayacağı belirtilmiş; ... tarih ve ... sayılı UKOME kararı ile Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi'nin "Turizm Yolcu Belgesi" olarak adlandırılmasına, faaliyet esnasında denetim birimlerinin Turizm Yolcu Belgesini, seyahat acentaları ile yapılan sözleşmeleri, seyahat acentaları tarafından onaylı yolcu isim listesini kontrol etmek istediklerinde ilgili belgelerin birlikte ibraz edileceğine karar verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: ... tarihinde saat 16:13 sıralarında İstanbul Havalimanı girişinde yapılan denetimde düzenlenen ve araç sürücüsü tarafından imzalanan tutanakta; araçta bulunan yabancı uyruklu yolcunun Yenikapı'dan alınarak havalimanına getirildiği, yolculuk ücretinin araç sahibi tarafından alındığı, turizm güzergah izin belgesinin bulunmadığının belirtildiği görülmektedir. Bu durumda, ... plakalı araç ile ücret karşılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı usulüne uygun olarak düzenlenmiş tutanakla ortaya konulmuştur. Davacı araç maliki tarafından, denetim sırasında tespit edilen taşıma faaliyetine ilişkin olarak, dava dışı ... Ticaret Limited unvanlı seyahat acentasıyla sözleşmelerinin bulunduğu, bu acentanın müşterilerinin havalimanına ücretsiz transfer taşımalarının gerçekleştirildiği, denetimden önce İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan izin belgesi almak için başvuruda bulunulduğu ve fakat sistemde meydana gelen bir hatadan dolayı izin belgesinin düzenlenmediği, buna ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı nezdinde kayıt oluşturulduğu, anılan belediye tarafından kendilerine herhangi bir dönüş yapılmadığı, denetimden sonra 03.02.2020 tarihinde başvuru sürecinin tamamlandığının bildirildiği ve izin belgesinin düzenlendiği, sorunun ilgili belediyeden kaynaklandığının ileri sürüldüğü görülmektedir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin denetim yaptığı sırada; araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin / ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmeleri, başka bir ifadeyle söz konusu belgelerin denetim ve işlem tarihinde düzenlenmiş bulunması gerekmekte olup, daha sonra temin edilen izin/ruhsat gibi belgeler, tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyecektir. Dairemizin 19.12.2024 tarihli ara kararıyla dava dışı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan yukarıda yer verilen süreç özetlenerek, oluşturulan başvuru kaydı ve süreçle ilgili bilgi verilmesi ve ... plakalı araç için düzenlenmiş, 31.01.2020 tarihinde onaylanan ... sayılı turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin davacının hangi başvurusuna istinaden düzenlendiği sorularak buna ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 13.02.2025 tarihli cevap yazısında; 31.01.2020 tarihinde onaylanan ve 30.01.2021 tarihine kadar geçerliliği bulunan ... sayılı turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin 31.01.2020 tarih ve 14:37 saatinde oluşturulan başvuruya istinaden düzenlendiği, davacı sürücünün de aynı gün saat 14:33'te sisteme kaydedildiği belirtilmiş, buna ilişkin ekran görüntüleri gönderilmiştir. 31.01.2020 tarihinde onaylanan ... sayılı turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinde taşınacak acentanın ... Ticaret Limited olarak yazıldığı, adı geçen acenta ile yapılan sözleşmenin 30.01.2020 tarihinde akdedildiği ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın cevabi yazısı da dikkate alındığında, söz konusu izin belgesinin denetimden sonra yapılan başvuruya istinaden düzenlendiği sonucuna varılmıştır. Bu durumda, denetim tarihi itibarıyla ilgili belediyeden çalışma izni alınmadan yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.