Anahtar kelimeler: İkame Esaskarar Kayseri Turizm Yazildiği Kazasından Gıda Kaybı Katip Sürücü
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ...KARAR NO :...HAKİM :...KATİP : ...DAVACI :...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 1- ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 2- ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 3- ...DAVA İHBAR OLUNAN : ...VEKİLİ : Av....DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklı Araç Değer Kaybı ve İkame Araç Bedeli)DAVA TARİHİ :...KARAR TARİHİ : ...GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH :...Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklı Araç Değer Kaybı ve İkame Araç Bedeli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait 51 ... plakalı araç ile davalı ... Enerji Gıda Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti. nin malik, davalı ...’in sürücü ve diğer davalı sigorta şirketinin ise trafik sigortacısı olduğu 38 ... plakalı araç arasında Erciyes Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi önünde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararlardan KTK kapsamında 38 ... plakalı araç sürücüsü, maliki ve trafik sigortacısının değer kaybı yönünden müştereken ve müteselsilen- araç mahrumiyeti zararı yönünden ise yalnızca araç maliki ve araç sürücüsünün müştereken ve müteselsilen sorumlu olması sebebiyle mahkemece yapılacak yargılama sonucunda müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararların davalılardan tazmin edilmesi gerektiğini belirterek haklı davanın kabulü ile 50,00-TL araç mahrumiyet bedeli tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Enerji Gıda Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile ... den alınarak müvekkile verilmesine, 50,00-TL değer kaybı tazminatının davalılar ... Enerji Gıda Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile ... yönünden kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden ise poliçe sorumluluk limiti ile sınırlı olmak üzere sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren 8. iş günü sonu itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talep ettiği tazminatın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafça ZMMS Genel Şartlarında Belirtilen Ve ibrazı zorunlu olan belgelerle yapılmış bir başvuru bulunmadığından, dava şartı yokluğundan huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin, rizikodan poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin 16.04.2024 kaza tarihi itibariyle maddi hasarlara ilişkin teminat limitinin 200.000,00-TL olduğunu, Hasar- onarım bedeli olarak, █████/2024 tarihinde davacı Ahmet ...'a 37.800,00-TL onarım bedelinin davacıya, Değer kaybı bedeli olarak █████/2024 tarihinde 22.500,00-TL değer kaybı tazminatının davacı vekiline ödendiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunu yerine getirmiş olduğundan haksız ve mesnetsiz iddialarla açılan işbu davanın reddi gerektiğini, hiçbir surette kabul anlamına gelmemek kaydıyla, aleyhe hüküm kurulması halinde Z.M.M.S. maddi hasar poliçe limitinin 139.700,00-TL kaldığını beyan ederek açılan davanın usulden ve esastan reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalılar ... ve ... Enerji Gıda Tur San Tic Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; 38 ... plakalı aracın müvekkili şirket ... Ltd Şti adına kayılı olduğunu, █████/2024 tarihli kazada araç şoförü ... hakimiyetindeyken kazanın meydana geldiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, Arabuluculuk dava şartı yerine getirilmeksizin ve usule aykırı olarak bu davanın açıldığını, müvekkillerine davet mektubu gönderilmediğini, söz konusu araç Kasko poliçesi ile ... sigorta şirketine kaskoludur. Dava sonunda çıkacak rakamların rücusu yahut ödemesi için şirkete davanın ihbarını talep ettiklerini, söz konusu kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, davanın ... Sigorta AŞ ye ihbarına, davanın reddine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İhbar Olunan ... Sigorta AŞ vekilince verilen cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin zaman aşımına uğradığını, Müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için öncelikle olayı kapsayan poliçenin bulunması gerektiğini, olayın meydana gelmesinden itibaren 2 yıl içinde başvuruda bulunulması gerektiğini, davacının işbu davayı Kısmi/Belirsiz dava olarak ikame etmesinde hukuki menfaatinin bulunmadığını, alacak miktarının belirtilmesi gerektiğini, tazminat taleplerinin öncelikle ZMMS poliçesinden karşılanması gerektiğini, kaza tarihindeki ZMM poliçesi teminatının 200.000,00-TL olduğunu, 200.000,00-TL üzerindeki miktarlarda müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun doğacağını, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu belirterek davacının belirsiz/kısmi alacak davası açmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddine, esas incelemesi yapılması halinde davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. Davacının açık kimlik numarasının belirtilmesi suretiyle ... Sigorta Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak davalı sigorta şirketi tarafından █████/2023-█████/2024 vadeli, acente no: ..., poliçe no: .../0 ZMMS poliçesi ile sigortalanmış 38 ... plakalı araç ile davacıya ait 51 ... plakalı araç arasında █████/2024 tarihinde Kayseri İli'nde meydana gelen kaza sonucu davacının aracında oluşan değer kaybının tazmini için davacının ... Sigorta Anonim Şirketi'ne hangi tarihte başvurduğunun ve akıbetinin sorulmasına, ZMMS poliçesinin, davacının başvurusunu ve başvuru tarihini gösterir kayıt ve belgelerin tamamının evrak kayıt havalesi ile birlikte, ekspertiz raporu, servis iş emirleri, servis faturası, aracın hasarını gösterir tutanak, belge örnekleri ile hasar dosyasının örneğinin, yine araç hasarına ilişkin fotoğraf ve görüntü kayıtlarının CD formatında örneğinin, bu kaza ve ZMMS poliçesi nedeniyle yapılan ödemeler varsa ödemelere ilişkin kayıt ve belge örneklerinin ivedi olarak gönderilmesinin, yine davacının başvuru tarihinin hangi tarih olduğunun açıkça bildirilmesinin, sadece evrak gönderilmekle yetinilmemesi istenmiş, █████/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir. 38 ... plakalı araç ile davacıya ait 51 ... plaka sayılı araçlarının kaza tarihi olan █████/2024 tarihli kaza tarihinde ve halen kimin adına tescilli olduğunun ve araç tescil kaydının Uyap sistemi üzerinden temin edilerek dosyamız arasına alınmıştır. Dava dilekçesi ekinde sunulan davacıya ait 51 ... plakalı aracın ruhsat örneğinin eklenmesi suretiyle Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak; davacıya ait 51 ... plaka sayılı aracın kaza tarihi olan █████/2024 tarihli hasara ilişkin ZMMS ve kasko sigortası hasar sorgulamasının yapılarak buna ilişkin kusur ve hasar (ZMMS ve kasko) sorgu kayıt ve belgelerinin gönderilmesi ve 51 ... plakalı aracın█████/2024 tarihinden öncesine ait başkaca bir hasar kaydı olup olmadığı hususunun tespiti ile varsa ZMMS ve kasko sigortalarına ilişkin hasar dökümünün, hasar tarihi, sigorta şirketinin adı, poliçenin türü, poliçe numarası, acente numarası, hasar dosya numarası gibi bilgilerinin ve mevcut kayıt örnekleri istenmiş, █████/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir. ... Otomotiv servisine müzekkere yazılarak davacıya ait 51 ... plaka sayılı aracın █████/2024 tarihli trafik kazasında hasarlanması nedeniyle burada gördüğü bakım ve onarım işlerine ilişkin tüm iş emirleri, servis faturaları, rapor, inceleme, hasar tutanakları, ekspertiz raporunun örneklerinin gönderilmesinin, varsa bu aracın hasar durumunu gösterir fotoğraf ve görüntü kayıtlarının flash bellek veya CD formatında birer örneği istenmiş, █████/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir. DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Davacı tarafça; Kaza Tespit Tutanağı, Eksper raporu, Kaza sonrasına ilişkin fotoğraflar, Tramer kayıtları, Müvekkile ait 51 ... 2 ve davalı 38 ... plakalı araçlara ilişkin trafik kayıtları, 38 ... plakalı araca ait ZMMS poliçesi, ... Otomotiv kayıtları, Davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeler, KTK md.97 kapsamında davalı tarafa yapılan başvuru evrakları, Davalı sigorta şirketinde açılan 682174 no’lu hasar dosyası, Arabuluculuk başvuru formu ve “Anlaşamamaya” ilişkin Arabuluculuk Son Tutanağı, Tanık beyanları, Keşif ve Bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır. Davalılarca; ... Sigorta Poliçe no .../0 poliçe numarası kayıtları, ... Sigorta ... hasa dosya kayıtları, 51 ... plakalı araç tramer ve önceki kaza ile aracın boya değişen vs durum kayıtları, ... poliçe no ...poliçe kayıtları, Bilirkişi incelemesi, Keşif ve Tanık beyanlarına delil olarak dayanılmıştır. Davalılar vekilinin talebince dava ... Sigorta AŞ'ye ihbar edilmiş, dava ve cevap dilekçeleri ihbar olunana tebliğ edilmiştir. ... Sigorta AŞ ''ye yazılan müzekkereye █████/2025 tarihli yazı ile cevap verilmiştir. HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir trafik-makine mühendisi bilirkişiye tevdine, HMK'nun 273. Maddesi uyarınca iddia, savunma, trafik kayıt örneği, trafik kaza tespit tutanağı, serves fatura ve kayıtları, sigorta bilgi ve gözetim merkezi hasar sorgulama kayıtları, sigorta poliçeleri ve hasar dosyaları ile diğer tüm deliller incelenmek sureti ile, A- █████/2024 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu oldukları, hangi kuralları ihlal ettikleri konusunda kaza anına ilişkin basit krokinin de çizilerek kural ihlallerinin tespit edilmesi, B- Davacıya ait 51 ... plaka sayılı aracın markası, modeli, yaşı ve bu kazada aldığı hasarın boyutu birlikte irdelenmek suretiyle yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre hasarlı aracın bedeli, tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli , ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç bedelden de aracının hurda bedelinin indirilerek aracının gerçek zararının tespiti, C-Davacının aracında bu kazadan dolayı değer kaybı zararı varsa yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre aracın markası, model yılı, özellikleri, kullanım amacı, kullanım süresi , yıpranma payı, aracın km, metal kompanentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve varsa önceye dair hasar nedeniyle orjinalliğini yitirip yitirmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliğini, bu parçaların orjinal olup olmadığı hususlarının göz önüne alınarak aracın █████/2024 tarihli trafik kazasından önceki hatasız ikinci el serbest piyasa rayiç değerinin kaç TL olduğu, bu kaza meydana geldikten ve aracın tamiri yapıldıktan sonraki ikinci el serbest piyasa rayiç değerinin kaç TL olduğu, bu iki değer arasındaki farka göre varsa davacının aracındaki değer kaybı zararının kaç TL olduğu, bu belirleme yapılırken kurumsal olarak araç alım satımına aracılık eden internet sitelerinden davacılara ait araç markası, model yılı, motor hacmi, km ve donanımı aynı veya benzer araçlarla hasarlı ve hasarsız birçok aracın karşılaştırılması suretiyle değerlendirme yapılması ve buna göre değer kaybı zararının hesaplanması, davalı sigorta şirketi tarafından daha önce ödenen değer kaybı tazminatının hesaplanan miktardan düşülmesi, D- Araç perte ayrılmayacak ise bu kaza nedeniyle talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, model yılı, özellikleri ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgelerin , hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli makul süre ve emsal araçların ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanamadığı süre içerisinde elde edilen yararları belirlenerek ikame araç zararının kaç TL olduğunun belirlenmesi istenmiştir. Mahkemece görevlendirilen Makine Yüksek Mühendisi Dr Öğretim Üyesi bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; "38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre "KIRMIZI" yanan trafik tanzim işaretini dikkate almaksızın kavşağın diğer kolunda seyir halinde olan araçlara geçiş hakkını vermesi gerekirken beklemediği ve dava konusu aracın çarpması ile sebebiyet verdiği olayda kurallarını ihlal ettiği asli ve tam kusurlu olduğu; 51 ... plakalı sayılı araç sürücüsü AHMET ...'ın ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı, Davacıya ait 51 ... plaka sayılı 2010 model HONDA CIVIC SEDAN 1.6 ELEGANCE OV (Y) aracın bu kazada aldığı 37.800 TL hasar onarım bedelinin yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre hasarlı aracın bedeli ile kıyaslandığında, tamirinin ekonomik olduğu, dosya da mevcut bulunan ve izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu 51 ... plaka sayılı araçta dava konusu hasar sonrası oluşan Değer Kaybı bedelinin GÜNCEL rayice göre 35.000 TL olduğu, TÜFE değerleme katsayısı ile 26.149,11 TL olduğu, █████/2024 tarihi itibarıyla "Bakiye Değer Kaybı" bedelinin 3.649,11 TL olduğu değerlendirilmiştir. Dava konusu 51 ... plaka sayılı araçta █████/2024 tarihli kaza sonrası oluşan "Araç Mahrumiyet/İkame Araç" bedelinin 10.500,00-TL olduğu değerlendirilmiştir." şeklinde rapor düzenlenmiştir. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edilmiştir. Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı beyanlarını ve itirazlarını sunduğu görülmüştür. Davacı vekilinin █████/2025 tarihinde ıslah dilekçesi sunduğu, eksik harcın tamamlandığı görülmüş, Taraf vekillerinin bedel arttırım ıslah dilekçesine karşı beyanlarını ve itirazlarını sunduğu görülmüştür. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Davacı taraf █████/2024 günü davalı ... sevk ve idaresindeki davalı ... Ltd Şti'e ait ve davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi bulunan 30 ... plakalı aracın kendisine ait 51 ... plakalı araç ile trafik kazasına karıştığını, kusurun karşı tarafta olduğunu bahisle belirsiz alacak vasfında 50,00-TL değer kaybı ve 50,00-TL araç mahrumiyeti zararı talebinde bulunmuştur.Sigorta poliçesi incelenmesinde, 30 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı, trafik kayıtlarına göre ise malikin ise davalı ... Ltd Şti olduğu, kaza tespit tutanağı uyarınca sürücüsünün ise davalı ... ve 51 ... plakalı aracın davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır.-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede, Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, değer kaybı ve ikame araç konusunda rapor almıştır. Kaza tespit tutanağı, kural ihlalleri tespiti uyarınca █████/2024 tarihinde (07:40) Kayseri ili Talas ilçesi Erciyes Üniversitesi içinde sürücü Ahmet ... sevk ve idaresindeki 51 ... plaka sayılı aracı ile Erciyes Üniversitesi içi bölünmüş yolda seyir halinde iken sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plaka sayılı aracıyla bölünmüş yolun karşı şeridinden seyirle gelip dava konusu kavşaktan sola kontrolsüz şekilde (dava konusu araca çarptığı orta bölge dikkate alındığında 51 ... plaka sayılı aracın hızından bağımsız olduğu) dönüş yapmak için kavşağa kalkış yaptığı ve 51 ... plaka sayılı aracın sol yan kısımlarına çarpması ile sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre "KIRMIZI" yanan trafik tanzim işaretini dikkate almaksızın kavşağın diğer kolunda seyir halinde olan araçlara geçiş hakkını vermesi gerekirken beklemediği ve dava konusu aracın çarpması ile sebebiyet verdiği olayda; KTK Madde 52/a, 53/b 67/a ve 84/j kurallarını ihlal ettiği ve kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğu anlaşılmıştır.-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.Davacının aracının 15 günde tamir edilebileceğinden günlük araç kira bedeli 700,00 TL kabul edilerek 10.500,00 TL bedel olduğu bilirkişi raporunun uygun olduğu görülmüştür. -Değer kaybına dair değerlendirmede; Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracında ödeme düşüldükten sonra bakiye 3.649,11 TL değer kaybı zararı bulunduğu anlaşılmıştır. -Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin █████/2013 tarih ve █████████ Esas, ██████████ Karar).Kaldı ki █████/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.-Davalı ... Ltd Şti ve ...'in sorumluluğuna dair değerlendirmede;İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. █████████, K. ██████████) Somut olayda, davalı ... Ltd Şti işleten olması nedeni ile kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde ve davalı ... haksız fiil hükümleri (TBK'nun 49 ve devamı) uyarınca zarardan sorumludurlar. - Faize ait değerlendirmede;2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir. Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.Anılan açıklamalar uyarınca sigorta şirketinin kısmi ödemesi bulunduğundan bu tarih temerrüt tarihi kabul edilmiştir. Diğer davalılar yönünden ise temerrüt tarihi olay tarihi kabul edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle: 1-Davacının davalılar ... ve ...... Ltd Şti yönelik ikame etmiş olduğu ikame araç bedeline ilişkin talebin kabulü ile 10.500,00-TL ikame araç bedelinin adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 2-Davacının değer kaybına ilişkin davasının kabulü ile; 3.649,11-TL değer kaybı tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, sigorta şirketi yönünden kısmi ödeme tarihi olan █████/2024 tarihinden diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren alacağa yasal faiz uygulanmasına, 3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 966,52-TL nisbi karar ve ilam harcından davacıdan peşin harç olarak alınan 427,60-TL peşin harcın ve 240,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye eksik kalan 298,92-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA, 5-Davacı tarafından peşin yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç ve 240,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.095,20-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, ( davalı sigorta şirketinin sadece 427,60 TL'lik kısmından sorumlu olmak kaydı ile) 6-Davacı tarafından yapılan e-tebligat gideri tebligat gideri, gideri ve 4.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.267,50-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, 7-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 8-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca hesap edilen 14.149,11-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, (davalı sigorta şirketinin vekalet ücretinin sadece 3.649,11 TL miktarlı kısmından sorumlu olması kaydı ile) 9-Kararın mahiyeti gereği davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 10-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, 10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025 Katip ... ¸e-imzalı Hakim ...¸e-imzalı