Anahtar kelimeler: Pirinç Çuval Gemiye Rizikolarına Hasarsız Emtiası Sağlam Limanından Limanına Denizcilik
T.C.
İSTANBUL17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)ESAS NO:████████ EsasKARAR NO:████████DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2022KARAR TARİHİ:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigortacı ... A.Ş. nezdinde dava dışı Sigortalı Alıcı ... A.Ş. tarafından satıcı ... (...) Ltd firmasından toplam 10.000 adet çuval, net 10.000.000 kg ağırlığında beyaz pirinç emtiası satın alındığını, Dalian/Çin limanından Mersin / Türkiye limanına taşınmak üzere ... isimli gemiye tam , sağlam ve hasarsız olarak yüklendiğini, müvekkilinin de aralarında bulunduğu 3 farklı sigorta şirketi tarafından müşterek sigorta kapsamında nakliyat rizikolarına karşı .../0 numaralı sigorta poliçesi ile sigorta ettirildiğini, müvekkili şirketin payının %40 olduğunu, taşıma işini Donatan/Taşıyan MS ... ... Ltd şirketi tarafından yapıldığını, iş bu şirketin taşıma işlerine aracılık eden acenteliği ... Denizcilik ve Ticaret A.Ş. tarafından üstlenildiğini, tahliye işinin 04-12.08.2020 tarihleri arasında gerçekleştirildiğini, toplamda 85.280 kg dökülmüş hasarlı olarak tespit edilmiş ve neticede 26.907,50 kg eksiklik bulunduğu tespit edildiğini ve bu husus tutanak ile kayıt altına alındığını, emtiaların eksik bir şekilde alıcısına teslim edilmesi neticesinde dava dışı sigortalı şirketin tespit edilen hasara dayalı yük eksikliğine ilişkin olarak müvekkil sigortacı şirketine zararını tazmin amacıyla başvurduğunu, yapılan incelemeler neticesinde, taşıma sırasında gereken önlemlerin alınmaması sebebiyle eksiklik meydana geldiği tespit edilen yükler için müvekkili sigorta şirketi tarafından Sigorta poliçesi kapsamında 4.048,48 USD sigorta tazminat tutarı sigortalısına ödendiğini, böylece müvekkili şirket sigortalısının haklarına halef ve temellük alan olduğu, 6102 sayılı T.T.K. madde 1482 tahtında taşıma koşullarına elverişli ve tam tesliminden sorumlu olan tarafın davalı taraf olduğu, ... Denizciliğin acente olarak görev yaptığını, bu kapsamda müvekkil Sigorta Şirketi ise konşimento kapsamında hamili/nihai alıcı konumunda olduğunu, gemi ambarlarının yüke elverişsizliği ve elleçlenmesi için yetersizliği ve taşıma sırasında, geminin yüke elverişsizliği de dahil dava dışı sigortalı şirketin zarara uğramasına sebebiyet veren yüklerin dağılma, saçılma sonrası eksikliğin, davalı taraf taşıyan / Donatan kusuru ile gerçekleştiğini, davalı taraf konşimentoyu tanzim eden donatan sıfatı ile emtiaların alındığı gibi aynen ve temiz ve eksiksiz ve hasarsız olarak alıcısına tarihinde tesliminden sorumlu olduğunu, müvekkili şirket sigortalısının haklarına halef olarak .... İcra Müdürlüğü nezdinde icra takibi başlatıldığını, borçlu şirket tarafından haksız olarak itiraz edildiğini, dava şartı arabuluculuk yoluyla da sonuç alınamadığı, davalı tarafın icra takibine karşı haksız yapmış olduğu itirazlar sebebiyle takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde davalı hanesinde, M/V ... Gemisi Donatanı MS ... ... Ltd.'ye izafeten Acentesi ... Denizcilik ve Tic. A.Ş. 'ne tebligat yapıldığını, müvekkilinin davacı sigorta şirketinin de kabulü olduğu üzere sadece "acentelik " yaptığını, müvekkilinin borçluya izafeten acente vasfıyla hizmet vermiş olduğundan TTK 105 vd. maddeleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca acentenin, acente vasfıyla yaptığı işlemler, adına hareket ettiği kişi hakkında hüküm doğuracağını, müvekkili şirketin dava konusu olayda herhangi bir mali mesuliyeti ve hukuki sorumluluğu bulunmadığından, sadece tebligat adresi olarak değerlendirilmesi gerektiğini, karşı tarafa herhangi bir borcu ve davaya konu edilen eksik yük zararından/hasarından dolayı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, bu nedenle icra takibine haklı olarak itiraz edildiğini, icra takibinde talep edilen faiz fahiş olduğu gibi, müvekkil şirket temerrüde düşürülmediğinden takip tarihine kadar faiz de talep edilemeyeceğini, izafeten müvekkili şirket adına açılan bu davada müvekkil şirket aleyhine hüküm kurulmaması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizin █████/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, geçerli bir sigorta sözleşmesi uyarınca sigortacının sigorta tazminatını ödediği, 26.907,50 kg eksik miktarın 9.973.092,50 KG(Net) miktara oranın % 0,2698 net fire olduğu ve kabul edilecek miktarda olduğu, zararın deniz taşıması esnasında meydana geldiği ancak taşıyanın bundan sorumlu tutulamayacağı belirtilmiştir. Mahkememizin █████/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine ek rapor aldırılmak üzere tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan ek raporda özetle; Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, geçerli bir sigorta sözleşmesi uyarınca sigortacının sigorta tazminatını ödediği, 10.000 Adet ... çuvallarda 1000 kg'lık Çuval başına firenin 2,69 kg olduğu (% 0,269 net fire olduğu) toplam 25.072.427 ton yük yüklendiği, 25.045.660 ton tahliye edildiği. 26.747 kg eksik yük olduğu, Bu eksik yüke göre firenin % 0,1 olduğu. Bu firenin oranın kabul edilebilir bir oran olduğu, zararın deniz taşıması esnasında meydana geldiği ancak taşıyanın sorumlu tutulup tutulamayacağına ilişkin değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir. Mahkememizin █████/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; Davaya konu edilen süprüntü pirincin gıda açısından %65 oranında hasarlı değerlendirilmesinin uygun olduğu, dava dışı sigortalı alıcının yük üzerinde sigortalanabilir menfaati olduğu; davacı sigortacının geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak, teminat kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesi sonucunda, ödemesi gereken sigorta tazminatını ödeyerek sigortalısının haklarına TTK m. 1472 uyarınca halef olduğu ve bu sıfatla aktif husumet ehliyetini haiz bulunduğu, ... gemisi donatanı ... ... Ltd.'in taşıyan sıfatını ve bu sıfatla pasif husumet ehliyetini haiz olduğu, dava konusu taşımaya ilişkin Olaylar Çizelgesi'nin, gemi acentesi sıfatıyla ... Gemi Acenteliği tarafından düzenlenmiş olması karşısında, husumetin davalı taşıyana izafeten ... Gemi Acenteliği'ne yöneltilebileceği, Uyuşmazlık konusu zararın, eksiklikten değil, boşaltma sırasında saçılan pirinç emtiasının kullanılmayacak hâle gelerek zayi olmasından kaynaklandığı, "CFR free out" kaydının, dava dışı satıcı ile dava dışı alıcı arasındaki emtia satış sözleşmesini tevsik eden emtia faturasında yer aldığı; navlun sözleşmesini tevsik eden dava konusu taşımaya ilişkin konişmentonun ön yüzünde "Free Out" veya bu anlama gelen başkaca bir kayıt bulunmadığı; konişmentonun arka yüzünde yer alan taşıma şartlarından "(2) Genel Paramount Klozu"nun c bendinde yükleme ve boşaltma safhalarının taşıyanın sorumluluk süresinden hariç bırakılmadığı; bu çerçevede taşıma sözleşmesinin tarafları arasında TTK m. 1167/1'de öngörülen kanuni düzenin aksinin kararlaştırılmadığının anlaşıldığı; bu itibarla hasara yol açan olayın taşıyanın sorumluluk süresi içinde meydana geldiği kanaatine ulaşıldığı; dosyaya recap veya çarterparti sunulmamış olup, söz konusu belgelerin sunulması ve bu belgelerde "Free Out" kaydının bulunması olasılığında ise farklı bir değerlendirme yapılması gerekeceği, zararın süresinde ve usulüne uygun şekilde taşıyana bildirilmediği; bu nedenle TTK m. 1185/4 uyarınca eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabul olunacağı, kurulda bulunan uzman bilirkişi, yukarıda yer alan değerlendirmesinde boşaltmada yükün saçılarak zayi olmasında taşıyanın veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olup olmadığını dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler çerçevesinde tespit edemeiğinden, zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğine ilişkin karinenin çürütülüp çürütülmediği hususunda takdirin Mahkeme'ye ait olduğu belirtilmiştir.Dava; Taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği tazminatın rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Sigortalı Alıcı ... A.Ş. tarafından satıcı ... (...) Ltd firmasından toplam 10.000 adet çuval, net 10.000.000 kg ağırlığında beyaz pirinç emtiası satın alındığı, yükün Dalian/Çin limanından Mersin / Türkiye limanına ... isimli gemi ile taşındığı, tahliye işleminden sonra toplamda 85.280 kg dökülmüş hasarlı olarak tespit edildiği ve neticede 26.907,50 kg eksiklik bulunduğu tespit edildiği, davacı sigortacının tespit edilen hasar bedelini sigortalısına ödediği ve ödenen bu tazminatı davalılardan rücuan tahsili isteği için icra takibi başlattığı, davalının itirazı üzerine eldeki davayı açtığı görülmektedir. Dosyada bulunan ve dava dışı satıcı ... tarafından dava dışı sigortalı alıcı ... Gıda adına düzenlenmiş olan 12.6.2020 tarihli emtia faturasından, her biri 1 ton ağırlığındaki 10.000 torba ve 10.025 mton brüt, 10.000 mton net ağırlığında beyaz pirinç emtiasının "CFR" tipi teslim şekli ile, toplam 3.980.000 USD bedel üzerinden satıldığı anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi'nde yükleme tarihi "17.06.2020"; sigorta konusu "pirinç"; ağırlığı "4.000,000 mton"; vasıta "gemi"; gemi adı "..."; sevkiyatın başladığı ülke ve yer "Çin, Dalian"; bittiği il "Mersin" olarak gösterilmiştir. ... Bankası'na ait 24.08.2020 işlem tarihli dekonttan, davacı sigortacının 4.048,78 USD'yi 20.08.2024 'te ... Gıda'ya ödediği anlaşılmaktadır. CFR (Cost and Freight - mal bedeli ve navlun) tipi teslimde mala ilişkin hasar malın gemiye/taşıma aracına yüklenmesinden sonra alıcıya intikal etmektedir. Bu çerçevede dava dışı sigortalı alıcının yük üzerinde sigortalanabilir menfaati olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Sigortacının sigortalısının haklarına TTK m. 1472 hükmü uyarınca kanunen halef olabilmesi için geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak, sigorta himayesi kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesi sonucunda, ödemesi gereken sigorta tazminatını ödemesi şarttır. Bu çerçevede, davacı sigortacının geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak, teminat kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesi sonucunda, ödemesi gereken sigorta tazminatını ödeyerek sigortalısının haklarına TTK m. 1472 uyarınca halef olduğu ve bu sıfatla aktif husumet ehliyetini haiz bulunduğu sonucuna varılmıştır.Dosyada bulunan dava konusu taşımaya ilişkin 17.6.2020 düzenlenme tarihli konişmento, ... gemisi kaptanını temsilen imzalanmıştır. ... Gemi Acenteliği tarafından düzenlenen Olaylar Çizelgesi'nden ve tüm dosya kapsamından, taşımanın fiilen ... gemisi ile gerçekleştirildiği sabittir. Bu çerçevede ... gemisi donatanı ... ... Ltd.'in taşıyan sıfatını ve bu sıfatla pasif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmaktadır. TTK 1188. Maddesinde “ (1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer.” Düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda hasarın █████/2020 tarihinde tespit edildiği, icra takibinin █████/2021 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde başlatıldığı, davanın süresinde olduğu görülmüştür.Mersin Limanında Davalı ... tarafından tanzim edilen Zaman Çizelgesine göre, ... gemisi toplam 25.000,00 ton net toplam konşimento miktarı yük getirdiği, sahil kantar miktarının ise 25.045,680 ton olduğu, 31.07.2020 tarihinde limana vardığı, 04.08.2020 10:00 yanaşma ve aynı gün 13:55 tahliye başlangıç, 12.08.2020 tarihinde 15:50'de tahliye bitişi ve aynı gün 18:45'de geminin limandan kalkış yaptığı, tahliyede gemi vinçlerinin kullanıldığı ve tüm yük cinslerinin alıcılara eşit zamanlı tahliye edilerek teslim edildiği anlaşılmaktadır. 12.08.2020 tarihli davacı sigortalısı alıcı firma ... GIDA ve ... Sigorta Ekspertiz tarafından imza ve kaşe yapılan tutanak , "... tahliye neticesinde Mersin liman/gümrük kantar ölçüm sonuçlarına ve çuval adedi sayım sonuçlarına göre gemiden toplam 10.000 adet ...'lerde Brüt 9.998.092,50 kg net 9.973.092,50 kg çuvallı pirinç emteası tahliye edilmiştir." Ve ayrıca "... net 9.887.812,50 kg lık bölümü hasarsız ve temiz olarak, net 85.280 kg'lık bölümü ise gemi ambarları dibi ve ağırlıklı olarak rıhtımdan süprüntü olarak boşaltılmıştır. Süprüntü olarak boşaltılmış olan 85.280 kg pirinç emtealarının yaklaşık %65 oranında hasarlı olduğu konusunda mutabık kalınmıştır." Sonuç olarak "tahliye sonunda net 26.907,50 kg eksiklik vuku bulmuştur." şeklindedir. 12.08.2020 tarihli Gözetim Memuru, .... Liman sorumlusu, Mal Sahibi Vekili arasında imzalanan tutanak;"... 27.07.2020 tarihli ... sayılı özet beyan muhteviyatı 2 nolu taşıma senedi kayıtlı 1.595 big bags (I tonluk çuval), 1.598.987,50 kg dökme pirinç için ... ... A.Ş. firması adına antrepo beyannamesi tescili edilmiş olup, 07.08.2020 tarihli ... sayılı Antrepo Beyannamesinde söz konusu eşyanın gemiden tartılarak ve sayılarak 1.595 big bags, 1.572.080 kg pirinç ... (...) Genel Antrepoya teslim edilmiştir. Tartım sonucunda 26.907 eksiklik zuhur etmiştir. " şeklindedir.Dosyaya sunulan █████/2023 tarihli bilirikişi raporunda 26.907,50 kg eksik miktarın 9.973.092,50 KG(Net) miktara oranın % 0,2698 net fire olduğu ve kabul edilecek miktarda olduğu, zararın deniz taşıması esnasında meydana geldiği ancak taşıyanın bundan sorumlu tutulamacağı belirtilmiş ise de davacı vekili █████/2024 s tarihli beyan dilekçesinde yükün dökme yük olmadığını, çuvallar içinde ambalajlı olarak taşındığını, dökme yüklere ilişkin fire oranı dikkate alınarak değerlendirme yapılamayacağını ileri sürmüştür. Ekspertiz raporunda da tahliye sırasında devamlı gözetim ve kontrol hizmeti yapıldığı, tahliye sırasında big baglerden gemi ambarları dibine dökülen ve pirinçler süprüntü olarak rıhtıma dökülen pirinçler süprüntü olarak tekrar çuvallanarak boşaltıldığı, hasarın süprüntü hasarlı olarak tanımlandığı, hasar sebebinin ezilme olarak belirtildiği görülmektedir. Buna göre uyuşmazlık taşımaya konu pirinç emtiasının tahliye sırasında big baglerden gemiye dökülmesinden kaynaklanmaktadır. TTK m. 1167/1 uyarınca "Sözleşme, boşaltma limanı düzenlemeleri ve bunlar yoksa yerel teamül ile aksi öngörülmüş olmadıkça, eşyanın gemiden çıkartılması gideri taşıyana, geri kalan boşaltma giderleri ise gönderilene aittir". Ancak taraflar sözleşme ile yükleme ve/veya boşaltma işlemlerini taşıtanın / gönderilenin faaliyet sahasına bırakabilir. FIO/S/T kaydı ile yükleme, istif, dengeleme ve boşaltma faaliyetleri taşıtan ve/veya gönderilenin faaliyet sahasına aktarılmış ise, eşyanın taşıyan tarafından teslim alınması, ancak yüklemeden (FIOS/T kaydının varlığı hâlinde istiften / dengelemeden) sonra; gönderilene teslim edilmesi ise boşaltmadan önce gerçekleşmektedir. Dolayısıyla söz konusu faaliyetler esnasında taşıyanın sorumluluk süresi henüz başlamamış; boşaltma bakımından ise, sona ermiş bulunmaktadır. Ayrıca bu faaliyetleri gerçekleştiren kişiler taşıyanın değil, taşıtanın ve/veya gönderilenin yardımcı şahsı konumundadır. Bu doğrultuda yükleme, istif veya boşaltma esnasında yük bir zarara uğradığı takdirde, taşıyan bundan sorumlu tutulamayacaktır.Dosyaya sunulan konişmentonun ön yüzünde "Free Out" veya bu anlama gelen başkaca bir kayıt bulunmamaktadır. Konişmentonun arka yüzünde yer alan taşıma şartlarından "(2) Genel Paramount Klozu"nun c bendine göre ise "taşıyan hiçbir şekilde gemiye yüklemeden önce veya gemiden boşaltmadan sonra meydana gelecek bir zıya veya hasardan sorumlu olmayacaktır." Konişmentonun ön yüzünde "Free Out" kaydının yer almaması ile arka yüzünde yükleme ve boşaltma safhalarının taşıyanın sorumluluk süresinden hariç bırakılmamış olması birlikte değerlendirildiğinde, taşıma sözleşmesinin tarafları arasında TTK m. 1167/1'de öngörülen kanuni düzenin aksinin kararlaştırılmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla hasara yol açan olayın taşıyanın sorumluluk süresi içinde meydana geldiği kanaatine ulaşılmıştır. █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda süresinde hasar ihbarının bulunmadığı belirtilmiş ise de hasarın gemide, taşıyanın sorumluluk alanında meydana geldiği anlaşıldığından ayrıca hasar ihbarına gerek bulunmadığı değerlendirilmiştir. Buna göre davalının hasardan sorumluluğunun bulunmadığını ispatlaması gerektiği, davalı tarafırdan boşaltmanın davacının sorumluluğunda olduğunu ortaya koyan bir delil sunulmadığı, TTK m. 1167/1'de öngörülen kanuni düzenin aksinin kararlaştırılmadığı, hasara yol açan olayın taşıyanın sorumluluk süresi içinde meydana geldiği anlaşıldığından davacının meydana gelen hasar bedelini davalıdan talep edebileceği kanaatine varılmakla bilirkişi raporunda hasar bedelinin kadri marufunda belirtildiğinden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM:1-Davanın KABULÜ ile;... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 4.048,78 USD asıl alacak ve 157,63 USD işlemiş faiz üzerinden devamına, kabulüne karar verilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanmasına,2-Koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,2-Karar harcı olan 5.333,02 TL'den peşin alınan 1.333,26 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.999,76 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (1.425,46 TL ilk harç, 171,00 TL posta ücreti ve 25.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 27.096,46 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025 Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır