Anahtar kelimeler: Davabanka Fiyata Davadavacı Satmak Alışverişe Kartı Eşya Bankanın Müşterisi Menfi
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ43. HUKUK DAİRESİDOSYA NO:███████ KARAR NO:████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:█████/2021NUMARASI:████████ Esas - ████████ KararDAVA:Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)İSTİNAF KARAR TARİHİ:█████/2025Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...'ın davacı bankanın kredi kartı müşterisi olduğunu, davalı tarafından farklı tarihlerde müvekkili bankanın üye işyeri olan ... A.Ş. den satmak amacıyla uygun fiyata elektronik eşya aldığını, davalı tarafından bu alışverişe karşılık olarak üye işyerine müvekkil bankanın kredi kartları ile 248.989.39 TL ödediğini ve müvekkil bankaca üye işyerine bu tutarların ödendiğini, charge-back sistemini iyi bilen ve daha öncede kötüye kullanan davalının, şahsen tanıdığı üye işyeri yetkilisi ile birlikte hareket ettiğini, teslim edilmeyen ürünleri internetten satın almaya devam ettiğini, ürünler teslim edilmemiş olmasına rağmen tam 3 ay sonra harcama itirazında bulunduğunu ve bu suretle haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, üye işyerinin grup firmalarının konkordato başvurusunun olduğunu, bu denli büyük meblağları tek seferde ödeyecek ekonomik gücü olmayan ...'ın daha önce de “...” faaliyetler gerçekleştirdiğini, ihtiyati tedbir taleplerinin İstanbul Anadolu 1.Asliye Ticaret Mahkemesince kabul edildiğini, yasa gereği arabulucuya başvurulduğunu, ancak herhangi bir anlaşmaya varılamadığını, beyan ederek, kartlar hamili ... tarafından yapılan kötü niyetli harcama itirazları nedeniyle charge-back kuralları gereği iade edilmesi gereken müvekkili banka kredi kartı ile yapılan 248.980.39 TL, ...Bankası A.Ş. kredi kartı ile yapılan 40.000.-TL. olmak üzere toplam 288.98939 TL açısında Müvekkili bankanın davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine. yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Komitesi kararı olmaksızın davacı banka ve bahse konu bankaların tek taraflı ve keyfi uygulama ile fiktif işlem iddiası ile müvekkiline iat Pos Kredi ve kredi kartı hesaplarının kapatıldığını, kanun ve yönetmeliğe aykırı olarak inisiyatifle alınan bir kararla işlemler yapıldığını, davacı tarafından dava dilekçesinin 3. Sayfasında banka tarafından yapılan araştırma sonrasında bu kararı aldığını ikrar ettiğini, müvekkili hakkında pos amaç dışı kullanıldığına ilişkin idari ve cezai bir işlem bulunmadığını, Türkiye Bankalar Birliği (TBB) ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği TKBB) fiktif işlem değerlendirme komitesinin bir kararı olmaksızın pos amaç dışı kullanım iddiası ile bankanın uygulamaya gittiğini, bu iddianın geçeğe aykırı olduğunu ve tazminat haklarını saklı tuttuklarını, yargı kararlarında da belirtildiği üzere kart sahibi müvekkilinin uluslararası kart kuruluşunun ilan ettiği ve bankaların da kabul ettiği şekilde harcama işlemlerinin iptal edilmesini talep ettiğini, müvekkilinin yasal süre içinde kullandığı hak nedeni ile kendisine dava açıldığını, davacı bankanın müvekkilin harcama itirazı konusunda üye işyerinden aldığı cevabı, halen bildirmediğini, davacı bankanın üye işyerinden yapılan alışverişe ait harcama belgeleri, fatura. Slip vb. belgeleri talep etmesinin gerektiğini, talep ettiği halde üye işyerinden belge temin edememesi halinde davacı işyeri bankasının kart sahibi müvekkile ödeme yapması gerektiğini, ancak davacı bankanın uluslararası kurallarla belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmektense işlemi şüpheli sayarak müvekkilinin iptal talebini reddetmeyi tercih ettiğini, banka nasıl kredisini ödemeyen müşterisine tekrar kredi kullandırıyorsa müvekkilinin de o yüzden ürün satın aldığını, müvekkilinin harcama yaptığı tarihlerde pos cihazı kullanılan şirket hakkında konkordato, iflas vb. tedbir uygulanmadığını, müvekkili şirket ile dava dışı ... TAŞ arasında görülen İstanbul Anadolu 7.Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ E. sayılı dosyada TBB'den gelen cevabi yazıda müvekkil hakkında başvuru yapılmadığı ve TBB ve TKBB fiktif işlem değerlendirme komitesi kararı olmadığının belirtildiğini ve bu cevabi yazı ile davacı tarafın pos amaç dışı kullanım iddiasının gerçek dışı olduğunun sabitlendiğini, müvekkilinin sahip olduğu dava dışı ...grubun 2008 yılından beri faaliyette olduğunu, müvekkilinin işi gereği ihtiyaç duyduğu ürünlerin piyasaya göre daha uygun olması nedeni ile ... adlı internet sitesinden alışveriş yaptığını, uluslararası kurallara göre kart sahiplerinin itirazında ispat ve mali sorumluluğunun ödeme işlemine aracılık yapan bankada olduğunu, davacı bankanın bu kurallarla belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davacının zorunlu arabuluculuğa başvuru yapmaksızın dava açtığı. bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...Somut olayda davalının ilk harcama tarihinden sonra harcamaya konu malların kendisine teslim edilmediği gerekçesiyle 98 gün sonra, yasal 120 günlük itiraz süresi içerisinde bankaya başvuruda bulunduğu, davacı bankanın itiraz süreci sonrasında dava dışı üye iş yeri olan ... Pazarlamadan harcamalara ilişkin belgeleri celp etmediği, dolayısıyla dosyaya ibraz etmediği, davalının dava dışı üye iş yerinden aldığı ürünleri başkaca firmalardan da aldığı, dosya kapsamında davalının posunu amaç dışı kullanıldığına ilişkin idari ve cezai yaptırıma veya Türkiye Bankalar Birliğinin davalının fiktif işlem yaptığına ilişkin değerlendirme bulunmadığı, davacı bankanın usulüne uygun olarak ... prosedürünü işletmediği dolayısıyla sorumluluğunun bulunduğu, dosyadaki mevcut belgelere göre davalıya yükletilebilecek kusur bulunmadığı kanaati ile davanın reddine," karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından davalı ile dava dışı sanal pazar/serhat pazarlama, ...Grup ve ... arasındaki bağlantıların hiçbir şekilde incelenmediğini, yerel mahkeme kararında her ne kadar davalı açısından fiktif işlem kararı olmadığını ve pos amaç dışı faaliyetlerde bulunduğuna dair tespit olmadığının belirtildiğini, ancak davalının sahibi olduğu ...şirketi bakımından Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği fiktif işlem değerlendirme komitesi tarafından verilen fiktif işlem kararı bulunduğunu, gerekçeli kararda, bilirkişi raporunda isabetli olarak yapılan, ürüm teslim edilmemiş olmasına rağmen davalının ürün almaya devam etmesinin şüpheli olduğuna dair tespitlerine ilişkin hiçbir hukuki değerlendirme yapılmadığını, dosyaya emsal olarak sunulan ve dava dışı ...bank tarafından ... ve sanalpazara karşı alınan İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ D. iş sayılı dosyasındaki tedbirin akıbetinin araştırılmadığını, davalının bu usulsüz işlemleri sık sık gerçekleştirmiş olduğu gerçeğinin yerel mahkeme tarafından değerlendirmeye alınmadığını, yerel mahkeme tarafından, davalının kendisine ürün teslim etmeyen dava dışı sanalpazar firmasına karşı hiçbir hukuki başvuru yapmamış olmasının değerlendirilmediğini, davacı bankanın bu kötü niyetli komplo içerisinde zarara uğrama tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını, yerel mahkeme tarafından temel delillerin toplanmadığı gibi, dava dilekçesinde yemin deliline dayanılmışsa da, yemin delili hatırlatılmaksızın dosyada karar verildiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.GEREKÇE:Dava, davacı bankanın ve dava dışı ... Bankasının çıkarmış olduğu kredi kartı ile yine davacının üye işyeri anlaşması bulunan şirketten yapılan alışverişler için yapılan ödemelerin karşılığı mal ve hizmetin alınmaması nedeniyle ... (ters ibraz) istemine konu olan işlemler nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalının davacı bankanın kaynarca şubesinden kendisi ve yetkilisi olup kendisine tahsis edilen ...Grup Ltd. Şti. Adına toplam limiti 250.000 TL olan 2 adet kredi kartı tahsis edildiği anlaşılmaktadır. Bahsi geçen kartlar kullanılarak yine davacı banka ile üye işyeri sözleşmesi bulunan ... A.Ş den 15 Ekim 2018 ile █████/2018 tarihleri arasında 25 adet çamaşır makinesi, 18 adet buzdolabı, 18 adet kurutma makinesi, 1.010 adet mause satın aldığını ve ürünler teslim edilmediği gerekçesi ile davacı bankaya başvurularak harcama itirazında bulunulduğu anlaşılmaktadır.Ters ibraz (...) kuralları ve sisteminin işleyiş şekli şöyledir: 1. Kart hamilleri harcama itirazlarını öncelikle kendilerine kart tahsis eden bankaya bildirmektedirler. Sahte işlem veya kart hamili tarafından mal/hizmet alınmaması iddiası ile harcama itirazında bulunulması durumunda, kart sahibi banka harcamalara ait slip kopyalarını itiraz edilen işlemlerin yapıldığı üye işyeri ile anlaşmalı olan bankadan talep etmektedir. 2. üye işyeri ile anlaşmalı olan banka, kartların çip veya manyetik şerit bilgilerinin okunduğunu, kart hamili doğrulamasının şifre veya imza ile yapıldığını ve kart hamiline mal/hizmet sunulduğunu slip kopyası ile kanıtlayamaz ve kart sahibi bankalara slip kopyalarını talep edildikten sonra 30 gün içinde sunamazsa kart sahibi banka itirazlı işlem tutarlarını işyeri ile anlaşmalı bankadan tahsil etme hakkına olmaktadır. 3. Kart sahibi banka, işyeri ile anlaşmalı bankadan tahsil edilen itirazlı işlem tutarlarını kendisine itirazda bulunan kart hamilinin kredi kartına iade etmektedir. (Bankalar arası Kart Merkezi‘nin açıklamalı kılavuzu) Davacı davalının ... Bankasına ait kredi kartı ile yaptığı harcamalardan dolayı borçlu olmadığını dair dilekçesinin talep sonucu kısmında ileri sürmüş ise de dava ve cevaba cevap dilekçesinde ...Bankasınca verilen kredi kartı ile yapılan harcamalara ilişkin bir vakıa bildirmediği gibi bu hususta herhangi bir delilde sunmamıştır. Bu aşamada kendisinden herhangi bir talepte bulunulduğuna /uyuşmazlık olduğuna dair bir iddia ve delil sunulmamış olmakla bu aşamada menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı yada bu konuda dava açmakta aktif husumeti bulunmadığı anlaşılmakla bu talep yönünden davanın reddine karar verilmesi sonucu itibarıyla doğrudur.Davanın konusu ile ilgili yasal düzenlemeye dair Bankaların Bilgi Sistemleri Ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 36.maddesinde;İşlemlerin takibi başlığı altında; MADDE 36 – (1) Banka, elektronik bankacılık hizmetleri kapsamında gerçekleşen olağan dışı, sahtekârlık amaçlı veya dolandırıcılık riski bulunan işlemleri tespit etmeye ve bunları önlemeye yönelik işlem takip mekanizmaları kurar. İşlem takip mekanizması kapsamında uygun olan durumlarda asgari olarak aşağıdaki risk unsurları takip edilir: a) Finansal sonuç doğuran işlemlere yönelik bilinen dolandırıcılık yöntemleri, b) Gerçekleştirilen her bir bankacılık işleminin tutarı ve bu tutarlara göre müşterinin konum bilgisi de kullanılarak normal dışı bir ödeme, fon transferi ya da davranış deseni gösterip göstermediği, c) Kaybolmuş, çalınmış ya da yetkisiz kişilerce ele geçirilmiş kimlik doğrulama unsurlarının listesi, ç) Her bir kimlik doğrulama oturumuna yönelik olarak zararlı yazılımların bulaşmış olabileceğini gösteren belirtiler. (2) Banka, riskli işlemleri filtreleyerek değerlendirir ve bu filtrelere takılan müşterileri daha yakından takip eder. Riskli işlemlerin gerçekleştirildiğinin tespit edilmesi halinde banka, telefon ya da kısa mesaj gibi uygun yöntemlerle müşterilerin en kısa sürede uyarılmasını sağlar" Şeklinde olup; güven kurumu bankaların dolandırıcılık riski bulunan işlemleri tespit emesi için gerekli donanımlara sahip olması, bunları önlemeye yönelik işlem takip mekanizmaları kurması ve bu gibi işlemleri şüpheli işlem olarak değerlendirerek müşterilerini en kısa zamanda uyarması gerektiği hüküm altına alınmıştır. (Yargıtay HGK █████/2019 tarih, ███████-129, ████████ K,Yargıtay 11 HD █████/2019 tarih, █████████ E, █████████ K)... kuralı ise, kredi kartı ile yapılan ödemelerde kart sahibinin mal veya hizmeti alamaması, dolandırıcılık veya mükerrer işlem gibi durumlarda ödediği bedeli geri alabilmesi için başvurduğu bir işlemdir. ... kuralı, uluslararası kartlı ödeme sistemleri (Visa, Mastercard, American Express vb.) tarafından belirlenen kurallara göre uygulanır. Bu kurallar, bankalar ve üye işyerleri için de bağlayıcıdır. ... kuralı, kart sahibinin haklarını korumak ve işlemlerin güvenliğini sağlamak amacıyla oluşturulmuştur. ... kuralını uygulamak için kart sahibinin, ödeme yaptığı bankaya itirazda bulunması gerekir. Banka da itirazın nedenine ve süresine göre işlemi inceleyerek sonuçlandırır. ... kuralının uygulanabilmesi için itiraz süresi itiraz sebebine göre değişiklik gösterir; ancak hiçbir koşulda 540 günü aşamaz. ... kuralının uygulanması sonucunda kart sahibinin itirazı haklı bulunursa, banka ödediği bedeli geri alarak kart sahibine iade eder. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi Esas: █████████ Karar: █████████ Tarih: 10.04.2017) Davalı bankaca charcback kuralarının işletilmediği, kendisi ile üye işyeri sözleşmesi yapan dava dışı ... A.Ş den itiraz konu malların teslimine ilişkin hiçbir soruşturma ve talepte bulunmadığı, istinaf dilekçesinde de davasına dayanak yaptığı ... kurallarının bağlayıcı olmadığını savunduğu anlaşılmaktadır.Bir kredi ve güven kurumu olan dolayısıyla yaptığı işin niteliğine göre diğer tacirlerden daha dikkatli ve basiretli davranması gereken davalı bankanın 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 18. maddesinin 2. fıkrası gereğince ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi lazımdır. Ancak bankaların, tacir olarak bütün işlemlerinde basiretli davranma yükümlülüğü herhangi bir tacirden farklılık arz etmektedir. Bu sebeple bankalardan beklenen basiret ölçüsü ve özen yükümlüğü şüphesiz daha ağırdır. Bu durumda kendi davasına dayanak yaptığı ... kuralına uymayan bankanın açtığı davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik yoktur. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi davanın reddine dair verilen karar sonucu itibarıyla doğru olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın, alınması gerekli olan 615,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 556,10 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.█████/2025