Anahtar kelimeler: Çöktüğünü Çökme Çökmesi İnşaata Sabah Madencilik Sularında Geldiklerinde Yolun Başlanmış
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2021KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin işyerinin bulunduğu binanın yan tarafında ... Madencilik İnş. San Tic. A.Ş. tarafından yeni inşaata başlanmış olup inşaat devam ederken müvekkil şirketin işyerinin bulunduğu bina ile inşaat yapılan arasındaki yolun çöktüğünü, Şirketin bulunduğu binannın, yol çökmesi nedeniyle 14.08.2020 tarihinde saat 01:00 sularında ... Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü tarafından 3194 Sayılı İmar Kanunu gereğince tedbiren mühürlendiğini, müvekkil şirketin çalışanları sabah işyerine geldiklerinde ilgili tutanağı gördüğünü, yolun çökme nedeninin, yıkılma tehlikesi bulunup bulunmadığının çökmenin teknik bir hatadan mı meydana geldiğini yoksa belediye tarafından yolun yapımının mı hatalı olduğunun ve çökme işlemle giderilebileceğinin tespiti amacıyla Büyükçekmece ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile rapor alındığını, raporda çökmede davalının kusurlu olduğu tespit edildiğini, haksız fiil sebebiyle müvekkilinin uğradığı zararların makinaların teslim tarihi 20.08.2020 iken yolun çökmesi ve binanın mühürlenmiş olması sebebiyle işyerinde faaliyet yürütülemediğini, makinaların teslim edilemediğini, geç teslim sebebiyle kararlaştırılan cezai şartın 11.11.2020 tarihinde 30.000,00 TL ödendiğini, Müvekkilinin makine ürettiğini bakım ve onarımı yaptığını, işyerinin ne zaman faaliyete geçeceği için hiçbir sipariş alınamadığını, yine şirket işçileri bu dönemde herhangi bir şekilde iş görmediğini ancak şirket tarafından maaşlarının yatırıldığını, yoksun kalınan karın bilirkişilerce hesaplanması gerektiğini, şimdilik 10.000 TL maddi zarar talep ettiklerini, “Üç aylık mühürleme süreci sonrası işyeri kullanılmaya başlandığı ancak çöken yol yapılmadığını, dava tarihi itibariyle yol yapılmaya başlanmadığını, yolun yapılmaması sebebiyle işyerindeki makinaların vinç yardımı ile çıkarılabildiğini, bunun ekstra masraflarla yapıldığını, Tespit davası sebebiyle 2.204,30 TL masraf yapıldığını, buna göre kalem kalem zararları toplamı 33.207,30'TL olduğunı, Şirketin 3 ay boyunca faaliyetsiz kaldığını, izah edilen sebeplerle 10.000,00 TL manevi tazminat talep ettikleri, Bu sebeplerle şimdilik ödenen 30.000,00 TL cezai şart tutarı, 2.207,30 TL tespit masrafi, 1.000,00 TL yoksun kalınan kazanç kaybı, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle:Müvekkilinin ... Madencilik İnşaat AŞ- ... İnşaat AŞ İş Ortaklığı olarak 23.09.2016 tarihinde yer teslimi yapıldı; ödemelerdeki eksiklik sebebiyle iş durduğunı, ödemelerin yapılması aksi takdirde iksa sistemlerinde sıkıntı yaşanacağının 5 defa bildirildiğini, ihale bedeli ödemeyen ve işin tamamlanmasına engel olan .... Büyükşehir , davanın ... Belediyesi ve .... Büyükşehir Belediyesine ihbar edilmesini gerektiğini, tazminat talebinde Büyükşehir Belediyesinin davranışının illiyet bağını kestiğini, müvekkil yönünden haksız fiil şartlarının oluşmadığını, davacının çalışma alanı hususunda ruhsat alıp almadığını resmi kurumlardan sorulması gerektiğini, tazminat iddiasının müvekkili şirkete yükletilmesi mümkün olmadığını, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE;Dava, haksız fiilden kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Davalı ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılması için █████/2021 tarihli celsede verilen ara karar uyarınca davalı şirketin inceleme gün ve saatinde hazır bulunmadığı gibi yerinde inceleme talebinde de bulunmadığı görülmüştür. Davacı vekili tarafından davalı ... Belediye Başkanlığı ve ... Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında Büyükçekmece .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nde delil tespiti dosyası açıldığı ve Büyükçekmece .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasında aldırılan 25.09.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; İncelemelerde ... Madencilik'e ait inşaatta kazı öncesi yapılan geçici iksa kazıklarının çökmenin meydana gelen noktasında olmadığı, kuşak ve başlık kirişlerinin bu noktada bittiğini, projelendirme veya imalatın eksik yapılmasından kaynaklanan bir göçmenin meydana geldiğinin tespit edildiğini, var olan iksaların, kuşakların ve başlık kirişlerin yerinde durduğu herhangi bir çatlağın, kırılmanın, hareketin gözlenmediği tespit edildiği, ayrıca yapılan incelemelerde .... Makine'ye ait binanın mevcut inşaata yakınlığı göz önünde bulundurularak teknik açıdan değerlendirildiğinde mevcut yapılan iksalarda, kuşak kirişlerinde ve başlık kirişlerinde herhangi bir çatlak, kırık, hareket olmasa dahi inşaat sahasında yapılan derin kazıların ne gibi etkileri olacağı kestirilemediğinden inşaatın yol kotuna kadar lan inşa faaliyetleri devam ettiği müddetçe yıkılma riski altında olduğunun tespit edildiği şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir, makine mühendisi ve ziraat mühendisinin tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; Davacı ... Sanayi Anonim Şirketi 6102 sayılı TIK.m.64/3, V.U.K. M.182 göre Bilanço Esasına tabi olduğu, davacının dava tarihlerini kapsayan 2020-2022 yıllarına ait ticari defterlerinin kâğıt ortamda tutulduğu ve defter açılış/kapanış tasdiklerinin kanuni süresi içerisinde gönderildiği, davacı şirketin ticari defterlerinin delil niteliği taşıdığı kanaatine varıldığı, Davalı ... Madencilik İnş. San. ve Tic. A.Ş.” den evrak talebinde bulunulmuş fakat davalı şirket tarafından ticari defterler incelemeye sunulmadığı, bu sebeple davalı yönünden ticari defter incelemesi yapılamadığı, ... San, A. Ş.'nin daha önce bulunduğu dava konusu adresindeki (..., ... Mah. ... Caddesi No:3/A) işyerinden, meydana geler yol çökmesi nedeniyle ve oluşan tehlike sebebiyle ... Belediyesi Zabıta Müdürlüğü tarafından 14.08.2020 tarihinde faaliyeti durdurulmuş olduğu anlaşıldığı, Davacı firmanın tehlike sebebiyle faaliyetleri durdurulmadan bir önceki ay olan Temmuz/2020 dönemine ait KDV Beyannamesi ile faaliyetlerinin durdurulduğu dönem olan Eylül 2020 dönemine ait KDV beyannamesi incelendiğinde; davacı firmanın normal faaliyet dönemine iken 1 aylık dönem içinde 122.972,26 TL tutarında satış yaptığı, eylül döneminde ise hiç satış yapamadığı tespit edildiği, Tablo 1'de dava konusu tarihte toplam üretim makinası satış değerleri verilmiş ve bunların üzerinden genelde kabul görmüş olan %20 şirket karı hesaplandığı, böylece dava tarihinde şirketin net gelir kaybının 984.744,7 TL olduğu şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya inşaat mühendisi, jeoloji mühendisi ve borçlar hukuku bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle;Teknik değerlendirmelere göre davacının uğradığı zararlar bakımından davalının kusurlu olmadığı, tarafından cezai şart talebine dair ürün siparişine ve cezai şart ödenmesine dair sözleşme ibraz edilmediği,bu yönden cezai şart talebi değerlendirilemediği, ancak davalı tarafın olayın meydana gelmesinde kusurlu olduğu kabul edilmemesi halinde davacı tarafının talebinin takdiri sayın Mahkemeye ait olacağı, davacı tarafın makine ürettiği bakım ve onarımı yaptığıı, işyerinin ne zaman faaliyete geçeceği bilinemediği için hiçbir sipariş alınamadığı, yine şirket işçileri bu dönemde herhangi bir şekilde iş görmediği ancak şirket tarafından maaşlarının yatırıldığı, şimdilik 1.000 TL maddi zarar talep etmiş olup bu yönden Bilirkişiler Prof.Dr....- ...- .... tarafından hazırlanan 28.04.2022 tarihli kök rapor ile 03.03.2023 tarihli ek bilirkişi raporu dosyaya ibraz edilmiş olduğu , rapor sonuç kısmında şirketin net gelir kaybının 984.744,70 TL olarak hesaplandığı gözlemlenmiş olup bu yöndeki talep uzmanlık alanımız dışında olduğundan heyet raporuna itibar edildiği, nihai takdirin sayın Mahkemeye ait olduğu, dosya ekinde bulunan Büyükçekmece ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası incelendiğinde yapılan 345,00 TL gider avansı + 122,40 TL harç + 384,90 TL keşif harcı + 1.355,00 TL gider avansı + 2.207,30 TL yargılama giderinin davalı tarafın kusurlu olduğunun kabulü halinde davacı tarafından talep edilebileceği şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür. şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya inşaat mühendisi, jeoloji mühendisi ve borçlar hukuku bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen ek raporda özetle; Kök rapor “Sonuç ve Kanaat” bölümünde heyetimizce maddeler halinde tespiti ve tanımı yapılan düzenlemelere (madde 1-2-3-4-5-6-7) göre; asfalt kaplama yolda oturma ve çökme meydana geldiği, yolun çökmesinde ... Madencilik İnşaat San. A.Ş.'nin yol seviyesinden yaklaşık 18-20 metre kotunda (derinlikte) yapımına başladığı betonarme inşaat çalışmasının davacının uğradığını iddia ettiği zararlar bakımından davalı tarafın ... Madencilik İnşaat San.Tic.A.Ş.nin kusurlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığı şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Davacının maddi tazminat talebi yönünden; Mahkememizce kusura ilişkin alınan █████/2024 tarihli raporda belirtildiği üzere, asfalt kaplama yolda oturma ve çökme meydana geldiği, yolun çökmesinde ... Madencilik İnşaat San. A.Ş.'nin yol seviyesinden yaklaşık 18-20 metre kotunda (derinlikte) yapımına başladığı betonarme inşaat çalışmasının davacının uğradığını iddia ettiği zararlar bakımından davalı tarafın ... Madencilik İnşaat San.Tic.A.Ş.nin kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Davacının alacak kalemine ilişkin alınan █████/2024 tarihli ve █████//2022 tarihli bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere, davacı tarafından cezai şart talebine dair ürün siparişine ve cezai şart ödenmesine dair sözleşme ibraz edilmediği, bu alacak talebi yönünden en cezai şart talebi değerlendirilemediği, dosya ekinde bulunan Büyükçekmece ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası incelendiğinde davacı tarafından yapılan 345,00 TL gider avansı + 122,40 TL harç + 384,90 TL keşif harcı + 1.355,00 TL gider avansı + 2.207,30 TL masrafın davacı tarafından yargılama gideri olarak talep edildiği anlaşılmıştır. Davacının değişik iş dosyası yönünden yapmış olduğu masrafların yargılama giderine dahil edilmesi mahkememizce uygun görülmüştür. Davalı şirket tarafından ticari defterlerin incelemeye sunulmadığı, bu sebeple davalı yönünden ticari defter incelemesi yapılamadığı, ... San, A. Ş.'nin daha önce bulunduğu dava konusu adresindeki (..., ... Mah. ... Caddesi No:3/A) işyerinden, meydana gelen yol çökmesi nedeniyle ve oluşan tehlike sebebiyle ... Belediyesi Zabıta Müdürlüğü tarafından 14.08.2020 tarihinde faaliyeti durdurulmuş olduğu anlaşıldığı, davacı firmanın tehlike sebebiyle faaliyetleri durdurulmadan bir önceki ay olan Temmuz/2020 dönemine ait KDV Beyannamesi ile faaliyetlerinin durdurulduğu dönem olan Eylül 2020 dönemine ait KDV beyannamesi incelendiğinde; davacı firmanın normal faaliyet dönemine iken 1 aylık dönem içinde 122.972,26 TL tutarında satış yaptığı, eylül döneminde ise hiç satış yapamadığı tespit edildiği, dava konusu tarihte toplam üretim makinası satış değerleri verilmiş ve bunların üzerinden genelde kabul görmüş olan %20 şirket karı hesaplandığı, böylece dava tarihinde şirketin net gelir kaybının 984.744,70 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenlerle davacının gelir kaybı yönünden davasının kabulüne, fazlaya dair talepleri yönünden reddine karar verilmiştir.Bu nedenlerle davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, fazlaya dair talebinin reddine dair karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. Davacının manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede;6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 58. maddesinde "Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir." düzenlemesi mevcuttur. Anılan madde uyarınca manevi tazminata hükmedilirken şahsiyet haklarına hukuka aykırı şekilde bir saldırının varlığı aranmalıdır. Kişilik haklarının zarar görmediği hallerde eylem hukuka aykırı olsa dahi manevi tazminata hükmedilmesi mümkün değildir. Öyle ki manevi tazminatta kişinin bedensel ve ruhsal ve sosyal bireyliğinin korunması söz konusudur. (İBAM 57. Hukuk Dairesi █████████ Esas, ████████ Karar sayılı ilamı) Manevi zarar, bir kişinin kişilik değerlerinde iradesi dışında meydana gelen eksilmeyi ifade eder. Hayat, vücut bütünlüğü, sağlık, özgürlük, isim, resim, şeref, haysiyet, ticari itibar gibi değerler, kişilik değerlerini oluşturur. Bu değerlere saldırı, objektif eksilmeyi ifade eder. Manevi zararın tazmin edilebilmesi için objektif unsur yanında bir de subjektif unsurun gerçekleşmesi gerekir. Subjektif unsur ise, zarar görenin söz konusu ihlal sonucu kişiliğinde, manevi varlığında objektif olarak meydana gelen bu eksilmeyi yaşaması, duyması, onu hissetmesi, bunun sonucunda da acı, elem, ızdırap duymasıdır. Subjektif unsur yoksa manevi zarar da yoktur. Somut olayda, meydana gelen yol çökmesi nedeniyle davacının malvarlığında meydana gelen kaybın davacının manevi değerlerine dahil ticari itibarını ihlal eden, kişilik haklarına saldırı teşkil eden haksız fiil niteliğinde bulunmadığı gözetildiğinde objektif ve subjektif unsurları oluşmayan manevi tazminat talebi yönünden davanın reddine dair hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile; dava konusu yol çökmesi nedeniyle davacının talep edebileceği 984.744,70 TL gelir kaybı tazminatının dava tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya iadesine, fazlaya dair talebin reddine,2- Davacının manevi tazminat talebinin REDDİNE, MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN;3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 67.267,91 TL ilam harcından peşin alınan 737,88 TL harcın 17.000,00TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 49.530,03TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,4-Davacı tarafından sarf edilen 59,30TL Başvuru Harcı, 737,88 TL Peşin Harç, 17.000,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 17.797,18 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.320,00TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 1.278,19TL'nin davalıdan alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine,6-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 41,80 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine, 7-Davacı tarafından sarf edilen 14.316,30TL yargılama giderinden (11.400 TL bilirkişi ücreti, 709,00TL posta masrafı, 2.207,30 TL Değişik İş Dosyası Masrafı" 2.916,30TL) kabul red oranına göre hesaplanan 13.862,90TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davacı üzerine bırakılmasına, 8-Davalı tarafından sarf edilen TL bilirkişi ücreti 231,00 TL posta masrafının kabul red oranına göre hesaplanan 7,31TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davalı üzerine bırakılmasına,9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 149.864,25 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN;10-Davalı ... Madencilik İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 10.000,00TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı ... Madencilik İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'ne verilmesine, 11-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,Dair, tarafların Yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar verildi. █████/2025Katip ... e-imzalıdır. Hakim ... e-imzalıdır.