Anahtar kelimeler: Köklü Saygın Davaitirazın Davadavacı Yük Gemi Taşımacılık Emrinin Firma Uluslararası
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ43. HUKUK DAİRESİDOSYA NO:█████████ KARAR NO:████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:█████/2021NUMARASI:████████ Esas - ████████ KararDAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı ve davalı vekillerince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil firma ... Şti nin Uluslararası taşımacılık yapan, alanında saygın ve köklü bir şirket olduğunu, müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine ... sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, ilgili dosyadan davalıya ödeme emrinin tebliğ edildiğini, davalı tarafın 18.04.2016 tarihinde takibe haksız olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, ... sayılı dosyasından başlatılmış olan icra takibine devam edilebilmesi amacıyla huzurdaki itirazın iptali davasının açılması zaruretinin hâsıl olduğunu, davalı tarafça yapılan olan itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, alt taşıyıcı sıfatıyla davalının yükünün müvekkili şirketçe taşındığını, taşıma hizmetinden kaynaklı ücret ve masraflardan dolayı davalının müvekkili şirkete borçlu olduğunu, müvekkilinin müşterisi firma ... A.Ş. ile davalı ...- ... arasındaki taşıma sözleşmesini alt taşıyıcı sıfatı(forwarder) ile yüklendiğini ve dava dışı ... A.Ş ile yapmış olduğu sözleşme gereğince davalıya ait yükleri ... numaralı 1X20’DC tipli konteyner ile, Ambarlı yükleme limanından ... liman kenti üzerinden Kenya’nın Nairobi kentine ... nakliyesini konşimento numarası ile gerçekleştirdiğini, dava konusu alacağın ...sıra numaralı 01.10.2015 tarihli 149 USD bedelli navlun ücreti faturası, ... sıra numaralı 22.09.2015 tarihli 1.445,00 USD bedelli navlun ücreti faturası, 3.385,25 USD bedelli masraf faturasına dayandığını, söz konusu faturaların fiili taşıyan firma (...) ve acente ( ... Ltd) tarafından düzenlendiğini ve müvekkili şirket tarafından ödendiğini, bu fatura bedellerinden davalının sorumlu olduğunu, ödenen bu fatura bedellerinin davalıdan talep edildiğini ve ödemesi gerektiği davalıya, Kartal ... Noterliği’nin 14.10.2015 tarihli ... ve 14.10.2015 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtar edilmiş ise de bugüne kadar davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, dava konusu taşıma hizmetinin davalıya verildiği hususunun sabit olduğunu, müvekkili şirketin davalıdan 4.979,25 USD alacağı bulunduğunu beyanla; itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davacı ile hiç bir ticari ilişkisi olmadığını ve davacı ile herhangi bir sözleşme yapmadığını, müvekkilinin 27-29 Nisan 2015 tarihli ... Fuar Organizasyonuna Ve 02-04 Mayıs 2015 tarihli 1... fuar organizasyonunda sergilenmek üzere bir miktar fuar malzemesinin taşınması hususunda ... Lojistik A.Ş. firması ile taşıma sözleşmesi yaptığını, ancak bu fuar malzemelerinin fuara yetiştirilemediğini ve ... Lojistik A.Ş. Firma yetkilisi ile yapılan yazışmalar neticesinde tüm masrafların ... Lojistik A.Ş. tarafından karşılanması koşulu ile malzemelerin iade edilmesinin kararlaştırıldığını, davacının dava dilekçesinde taşıma işlemini müvekkilinin talimatı doğrultusunda yaptığı iddiasının ve buna ilişkin beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, zira müvekkilinin taşıma işlemine ilişkin tüm süreçte sözleşme yaptığı ... Lojistik A.Ş. ile muhatap olduğunu, yükün limana teslimi, gemiye yüklenmesi, yola çıkması, fuar alanına teslim edilememesi ve sonrasında mahrece iadesi sürecinin tamamında ... Lojistik A.Ş. firması yetkilileri ile irtibat kurduğunu, taşıma işlemlerinin bu firma tarafından organize edildiğini, müvekkilinin tüm bu süreçte davacı firmaya herhangi bir talimatı olmadığını, yükü Ambarlı yükleme limanından Mombassa'ya taşıyan ve sonrasında mahrece iade taşımasını yapan firmanın davacı firma olduğunu, bu sürecin müvekkiline gönderilen ihtarnameler ile öğrenildiğini, davacı ile ... Lojistik A.Ş. firması arasında yapılan sözleşmeden kaynaklı herhangi bir alacağın sözleşmenin tarafı olamayan müvekkilinden talep edilemeyeceğini ve bu sözleşmeye ilişkin müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğinin açıkça ortada olduğunu, zira müvekkilinin taşıma sözleşmesini... Lojistik firması ile yaptığını, bu firmanın taşıma işlemini alt taşıyıcılara yaptırması durumunda alt taşıyıcılara karşı davalının hukuki bir sorumluluğu bulunmadığını, dolayısıyla iş bu davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın tüm itirazları yönünden ve re'sen dikkate alınacak sebeplerden dolayı da reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Navlun sözleşmesinde gönderilen, sözleşmenin iradesi ile kurulduğu kişilerden olmayıp; ilgili kişi olarak nitelendirilmekte ve navlun veya konişmento uyarınca yükü varma limanında teslim alma yetkisine sahip kişi şeklinde tanımlanmaktadır ki, dava konusu olayda fiili taşıyan ... şirketi tarafından düzenlenen ... numaralı konşimentoda davalının gönderilen olarak göründüğü, davalı tarafın yükleri taşıtmasına rağmen teslim almaması üzerine, davacı şirket tarafından uyuşmazlığa konu olan taşıma için ... şirketine 1.594 USD USD tutarında navlun ücreti ödendiği ve ödemeye ilişkin dekontun da dosyaya sunulduğu görülmektedir. TTK. 1203. madde hükmüne göre "Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonım yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur." Madde metninde açıkça navlun ve teferruatından gönderilenin sorumluluğunun, yükü teslim almış olması şartına bağlandığı, dosya kapsamı itibariyle, taşıyan sıfatını haiz davacı tarafından, 02.12.2015 tarihli ve her iki tarafın da imzasının bulunduğu ... Teslim Tutanağının davalı adına düzenlendiği, bu şekilde davalının ordinoyu alarak eşyanın vasıtasız zilyetliğini ele geçirme imkanını elde ettiği, her ne kadar bilirkişi raporunda davalının navlun borcundan sorumlu tutulamayacağı belirtilmiş ise Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████████ E.-█████████K. Sayılı ilamı da dikkate alınarak, TTK 1203. maddesi gereğince taraflar arasında düzenlenip imza altına alınan 02.12.2015 tarihli Ordino Teslim Tutanağı ile teslim şartının gerçekleştiği kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davacı tarafça dava dışı ... Ltd. tarafından kendi adına düzenlenen 3.385,25 USD bedelli faturanın rücuen tazmini talep edilmiş ise de bu faturanın dava konusu taşımadan kaynaklandığının ispatlanamaması nedeniyle bu miktar itibariyle davanın reddine karar verilmiş kabul edilen alacak miktarının likit olması nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir. Davalı tarafından kötüniyet tazminatı talep edilmiş ise de, reddedilen alacak miktarı yönünden davacının icra takibi yapmakta kötüniyetli olduğunun ispatlanamaması nedeniyle davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine, ..." karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davada konusu taşıma mahrece iade taşıması olup, yerel mahkemenin reddine karar verdiği fatura konusu alacağın davalının mahrece iade talimatının ifası için gerekli ve zorunlu masraf/ ücretlere ilişkin olduğunu, davalı her iki taşıma bakımından da "gönderen/taşıtan sıfatına haiz olup, ...-.. nolu konteyner konusu yüke dair mahrece iade taşımasının gerçeklemesi için yapılmış tüm masraflardan sorumlu olduğunu, mahreç kelimesinin sözlük anlamı "çıkış yeri" olup "mahrece iade" ifadesi, "bir eşyanın geldiği yere (çıkış ülkesine/ticaretin yapıldığı ülkeye) geri gönderilmesi" demek olduğunu, davalının gönderen/taşıtan olduğuna dair herhangi bir inkar yok iken, yerel mahkemenin, dava dışı ...Ltd. tarafından düzenlenen 3.385,25 usd bedelli faturanın rücuen tazminine ilişkin kısmına dair alacak talebi, dava konusu taşımadan kaynaklandığının ispat edilemediği gerekçesi ile reddetmesinin hatalı olduğunu, mahkemece eksik inceleme ile hatalı olarak kısmen red kararı verilmiş bu fatura konusu ücret ve masrafların, mahrece iade taşıması için yapılması gereken zorunlu ödemeler olup olmadığı konusunda hiçbir inceleme yapılmamış yerel mahkemenin reddettiği masraflar, ordino teslimi öncesinde davalıya bildirilmiş ve bu masraflara dair davacı alacağı saklı tutularak ordino davalıya teslim edilmiş olup bu bakımdan mahkemece redde konu faturanın dava konusu taşımadan kaynaklı olduğu davacı şirketçe ispat edilmiş durumda olduğunu, ordino teslime ilişkin davalının imzasını içeren teslim tutanağında da bahsi geçen bu ihtarnamelere konu alacakların/masrafların talep hakkının saklı tutulduğu da açıkça belirtilmiş davalı navlun borcundan sorumlu tutulup, yükün mahrece iadesinin gerçekleşmesi için ödenmesi gereken ve davacı şirket davacı tarafından da ödendiği sabit olan lokal masraflar ve gümrük ücretlerinden sorumlu tutulmamasının hatalı olduğunu, navlun ücretinin ödenmesinden sorumlu tutulmuş olan davalının mahkemece mahrece iade taşıma hizmetinin taşıyan müvekkil şirketçe gerçekleştirilmesi/ifa edilebilmesi için ödenmesi gereken lokal masraflardan sorumlu tutulmaması kendi içinde büyük bir çelişki ve hata olup davalı taşıtan olarak, yükün mahrece iade edilebilmesi için o ana kadar kenyada oluşmuş masraflar ile gümrük ücretlerinden sorumlu olup davalı bu ücret ve masrafları hiçbir surette ödememiş olmakla kısmen red kararı ile davalının haksız olarak zenginleşmesine imkan verildiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar davalının gönderilen sıfatı ile navlun ücretinden sorumlu olduğuna karar verilse de davalının davacı ile hiçbir ticari ilişkisi olmadığını, davalının 27-29 Nisan 2015 tarihli ... fuar organizasyonuna ve 02-04 Mayıs 2015 tarihli ... fuar organizasyonunda sergilenmek üzere bir miktar fuar malzemesinin taşınması hususunda dava dışı ...Lojistik A.Ş. firması ile taşıma sözleşmesi yapmış ancak malzemelerin fuara yetiştirilememesi üzerine yine ... Lojistik A.Ş. yetkilileri ile masrafların kendileri tarafından karşılanması şartıyla mahrece iade işlemlerinin yapılması hususunda anlaşıldığını, davalının davacı firma ile herhangi bir sözleşmesi ya da mahrece iadeye ilişkin herhangi bir talimatı olmadığını, davalının davacı firma ile dava dışı ... Lojistik A.Ş. arasındaki sözleşmenin tarafı olmadığını, bu sebeple davacının fiili taşımayı yapan şirkete ödediği navlun bedelinin sözleşmenin tarafı olamayan davalıdan talep edilmesinin mümkün olmadığını, davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, malzemelerin fuara zamanında yetiştirilememesi sebebiyle davalının bu taşımadan elde edebileceği bir menfaat kalmadığını, davalının bu durumu ... Lojistik A.Ş. yetkililerine mail yolu ile iletmiş ve mahrece iade işlemlerinin masrafı kendilerine ait olmak şartı ile başlatılmasını talep etmiş olup firma yetkilileri ilgili talebe itiraz etmeksizin mahrece iade işlemlerini başlattığını, mahkemece davalının sorumluluğuna karar verilmişse de madde hükmünde açıkça belirtildiği üzere istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle yükümlü olacağı hükme bağlanmış davalının sorumluluğunu gerektirecek davacı firma ile akdedilmiş böyle bir alt sözleşme mevcut olmayıp dolayısıyla davalının sorumlu olduğu herhangi bir bedelin de mevcut olmadığını, dava konusu olayda taşıma, olması gerektiği gibi gerçekleşmemiş ve amaca ulaşmamış hatta taşıma için davalı tarafa teslim edilen ürünler bugün dahi davalıya teslim edilmemiş olup dolayısıyla kısmen dahi yapılmamış bir taşıma için navlun ücretinden sorumlu olacağından bahsedilmesinin mümkün olmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.GEREKÇE:Dava, deniz taşıması nedeniyle navlun ve masraflara ilişkin alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davacının taşıyıcı olup olmadığı ve dava konusu alacakları talep edip edemeyeceği noktasındadır.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında,... sayılı takip dosyasında, "Kartal ... Noterliğinin █████/2015 tarihli ... nolu ihtarname alacağı" sebebine dayalı olarak 4.979,25 USD asıl alacağın 87,14 USD TL işlemiş faizi ile birlikte tahsili istemiyle █████/2016 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.Davacı... Şti.'nin ... A.Ş. ile davalı ... – ... arasındaki taşıma sözleşmesini alt taşıyıcı sıfatı(...) ile dava dışı... Lojistik A.Ş ile yapmış olduğu sözleşme gereğince davalıya ait yükleri ... numaralı 1X20’DC tipli konteyner ile, Ambarlı yükleme limanından ...liman kenti üzerinden Kenya’nın ... kentine ... nakliyesini konşimento numarası ile ...'in fiili taşıması ile gerçekleştirdiği ihtilaf konusu değildir.Davacı vekilince, dava dilekçesinde, davalı tarafından yeni bir talimat verilerek aynı yükün İstanbul’a geri dönüşü (mahrece iadesi) işlemlerinin yapılmasını talep etmesi üzerine,davalının mahrece iade talimatı kapsamdaki tüm taşıma hizmetlerinin de davacı tarafından yerine getirildiği ve bu taşıma nedeniyle oluşan navlun ve diğer masraflardan davalının sorumlu olduğu beyan edilmiş; █████/2020 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ise davalının mahrece iade masraflarını kabul etmediğine dair beyanı taşıma sözleşmesinin tarafı dava dışı ...'ın karşı hüküm doğurup, ancak gerek TTK 1191 madde gerekse sözleşmenin nispiliği ilkesi gereği ancak dava dışı ...'a karşı ileri sürülebileceği, davalının fiili taşıma hizmetini yerine getiren davalı şirketin davacıya karşı bu taşımadan kaynaklı ücret ve masraflardan sorumluluğu olduğu beyan edilmiştir.Davalı taraf da, taraflar arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki bulunmadığını savunmaktadır.Navlun ödenmesini istem hakkı taşıyana aittir. Navlunun borçlusu ise taşıtandır. Dosyada, davalının mahrece iade taşımasıyla ilgili olarak davacı ile anlaştığına ilişkin bir delil bulunmamaktadır.Taraflar arasında akdi ilişki bulunmadığından tarafların birbirlerine karşı taşıtan ve taşıyan sıfatları bulunmamaktadır. Bu durumda, davacının dava taraftan mahrece iade taşımasına ilişkin olarak navlun ve masraflara ilişkin alacak talep etmesi mümkün değildir. Bu nedenle ilk derece mahkemesince davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken somut olayda uygulanma yeri bulunmayan TTK'nın 1203 maddesine dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının davanın reddine dair kısımlarının hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine; ilk derece mahkemesince TTK'nın 1203 maddesine dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.KARAR:Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,1-Davanın REDDİNE,2-Davalı tarafın şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine,3-Karar ve ilam(red) harcı başlangıçta peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,4-Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 28.017,13 TL avukatlık ücretinin davacı taraftan alınarak davalıya verilmesine, 6-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa iadesine,7-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak;a-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,b-Davalı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,c-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 162,10 TL, posta ve tebligat gideri 44,40 TL olmak üzere toplam 206,5 TL yargılama masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,d-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.█████/2025