Anahtar kelimeler: Çarpışarak Çarptıklarını Geçidi Dicle Kocasinan Aracına Esaskarar Fiilden Mah Park

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:... Esas - ...

T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO : ...
HAKİM : ...
KATİP :...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
Av...
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ : Av....
DAVALILAR : 3- ...
4- ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ...
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 02.02.2023 tarihinde saat 11.20'de Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, Ziyagökalp Mah. Dicle Geçidi Sk. önünde davalıların maliki olduğu ve de sevk ve idare ettiği 38 ... ve 38 ... Plaka sayılı araçları ile çarpışarak müvekkilinin yasal park alanına park halindeki aracına çarptıklarını, davalılardan ...'ın maliki olduğu ve de sevk ve idare ettiği 38 ... plaka sayılı 2011 Model Isuzu Marka araç ile olaydaki; dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı davranışlarıyla 2918 Sayılı KTK'nu ihlal ettiğinden kusurlu olduğunu, ayrıca ...'in de kullandığı araç ile çarpışarak müvekkilinin aracına çarptıkları için kusurlu olduğunu, müvekkili ...'ın maliki olduğu park halindeki araç meydana gelen olayda kusurunun bulunmadığını, davalıların maliki olduğu ve de sevk ve idare ettiği araçların sigota şirketleri olan ... ve ... Sigorta şirketlerinin de maddi zararlardan diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek yargılama sırasında yapılacak araştırma ve incelemeler sonucunda ortaya çıkacak gerçek alacak miktarını talep etme hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik harca esas değer olarak gösterilen 1.000,00-TL 38 ... plaka sayılı araçta oluşan zararın, hasarlı parçaların onarım, işçilik giderleri ile yedek parça değişim alacağı olan maddi tazminatın ve 1.000,00-TL 38 ... plaka sayılı araçta oluşan değer kaybı alacağı olan maddi tazminat olmak üzere toplam 2.000,00-TL'nin kazanın gerçekleştiği 02.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Katılım Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının olduğunu, İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunun bakiye poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkili şirkete husumet yönetilmesinin mümkün olmadığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu, müvekkili şirketin ancak ZMMS genel şartlarında öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulacağını, eksper ücreti bakımından sorumluluğunun bulunmadığını, avans, ticari, temerrüt faizinin talep edilemeyeceğini beyanla haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
38 ..., 38 ... ve 38 ... plakalı araçların █████/2023 tarihi itibariyle ve halen kayıt maliklerinin kim olduğunun, ilgili kayıt ve belgeler uyap üzerinden dosya arasına alınmıştır.
Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak █████/2023 günü, 38 ... , 38 ... ve 38 ... plakalı araçların arasında yaşanan kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. belgeler olup olmadığı konusunda araştırma yapılmış ve ilgili belgeler celp edilmiştir.
... Sigorta Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak, olay tarihi itibariyle █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davadan önce davacı ... tarafından başvuruda bulunup bulunmadığı sorulmuş, açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın █████/2022 başlangıç ve █████/2023 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.
... Sigorta Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak, olay tarihi itibariyle █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davadan önce davacı ... tarafından başvuruda bulunup bulunmadığı sorulmuş, açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın █████/2022 başlangıç ve █████/2023 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak 38 ... plakalı aracın trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtları ve ilgili belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabıyla, poliçe, hasar bilgisi ve hasar rapor bilgisinin gönderildiği görülmüştür.
Mahkememizin █████/2024 tarihli duruşmasında davacı tanıkları ...'ın beyanı alınmıştır.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi ... █████/2025 tarihli raporunda özetle;
- Dosyada mevcut kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'na göre sürücülerin kullanmış oldukları araçlar için yeterli sürücü belgesine sahip oldukları, alkolsüz oldukları ve görüşün açık olduğu,
- Dosyada mevcut Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'ndaki veriler, iddia, savunma, sigorta bilgi gözetim merkezi kayıtları ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; kazanın █████/2023 günü saat 23.20 civarında sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracıyla Dicle Geçidi sokak üzerinden Dicle caddesi istikametine seyir halindeyken Bila sokak kavşağına geldiği sırada aracının sol ön ve yan kısımlarıyla seyir yönüne göre sol taraftan Bila sokak üzerinden kavşağa girişte mevcut “DUR” levhasına rağmen kontrolsüz bir şekilde kavşağa giriş yapan sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plaka sayılı aracın 38 ... plakalı aracın ön kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisi aracın hızından dolayı 38 ... plakalı aracın seyrine devam ettiği ve seyir yönüne göre sağ tarafta park alanında park halinde olan 38 ... plakalı aracın sol ön ve yan kısımlarına aracının sağ ön ve yan kısımlarıyla çarparak ilk çarpma noktasının 62 metre ilerisinde duruşa geçtiği, park halindeki 38 ... plakalı araçta çarpmanın etkisiyle arka kısımlarıyla arkasındaki MB2906 numaralı aydınlatma direğine çarpması sonucu üç araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği olayda:
38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gece vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre "DUR" trafik tanzim levhası bulunmasından dolayı kavşağın diğer kolunda seyir halinde olan araçları beklemesi gerekirken beklemediği ve dava konusu trafik kazasına sebebiyet verdiği olayda;
KTK Madde 47/c "Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu: Madde 47- Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, uymak zorundadırlar.",
KTK Madde 52/a "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; ....a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar.",
KTK Madde 57/a "Kavşaklarda geçiş hakkı: Madde 57 – Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.",
Madde 84/h "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84– Araç sürücüleri trafik kazalarında, ......h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiği asli kusurlu olduğu;
38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gece vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağa girişte aracının hızını azaltması gerekirken azaltmadığı ve dava konusu araca çarpması ile sebebiyet verdiği olayda;
KTK Madde 52/a "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; ....a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar.",
KTK Madde 84/l "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Araç sürücüleri trafik kazalarında, ...l) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar." kuralını ihlal ettiği asli kusurlu olduğu;
38 ... plakalı sayılı araç sürücüsünün ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkinliği olmadığından kusurunun olmadığı,
- Dava konusu 38 ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde 36 yaşında olduğu ve piyasa rayiç bedelinin ortalama 60.000,00 - 70.000,00 TL olduğu, bu nedenle 65.000,00 TL olarak değerlendirildiği,
- Dava konusu 38 ... plaka sayılı aracın hasar onarım bedelinin en az eşdeğer parçalarla 57.112,00 TL tutabileceği, bu nedenle araç onarımının ekonomik olmadığı, hasarlı haldeki sovtaj bedelinin 25.000,00 TL olabileceği değerlendirildiğinden (57.112,00 TL + 25.000,00 TL > 65.000,00 TL) onarımının ekonomik olmadığı ve pert total işlemi uygulanması gerektiği,
- Davalı Sigorta firmaları tarafından herhangi bir ödemenin yapılmadığı, davacı beyanına göre ise pert teklifinin çok düşük yapıldığı belirtilmiş olup, akabinde aracın █████/2023 tarihinde 65.000,00 TL'na satışının yapıldığı,
- Bakiye Araç (Hasar) Bedelinin = Piyasa Rayiç Değeri - Sovtaj Bedeli
Bakiye Araç (Hasar) Bedelinin = 65.000,00 - 25.000,00
Bakiye Araç (Hasar) Bedelinin = 40.000 TL olduğu değerlendirilmiştir.
- 38 ... plakalı 1987 model, RENAULT 12 TSW TOROS 5 VT tip aracın, geçmiş 1 adet hasar kaydının bulunduğu, gerek pert işlemi uygulanması gerekmesinden gerekse değer kaybı değerlendirmesi yapıldığında; kaza sonrası dosyada mevcut resimler incelendiğinde kaza anında hasar gören hem ön hemde arka kısımda ki parçaların macunlu olduğu yani daha önce hasar dolayısıyla onarım gördüğü, dava konusu kaza tarihinde 36 yaşında olan aracın piyasa rayiç bedelinin 75.000 TL olduğu ve önceki hasarları ile aynı bölgelerden hasarlandığı tespit edildiğinden dava konusu hasar dolayısıyla değer kaybı oluşmayacağı yönünde değerlendirme yapılmıştır. Raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi, davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin █████/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği, ıslaha karşı davalı ... Katılım Sigorta A.Ş vekilinin itiraz dilekçesi, davalı ... vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç değer kaybı zararının ve araç hasar kaybı zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. Zira dava zarara neden olan araçların şoförü ve işleteni ile birlikte ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketlerine karşı açılmıştır.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.
Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;
Tarafların uyuşmazlık konuları; █████/2023 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, bu kazada hasarlanması nedeniyle davacıya ait 38 ... plakalı araçta tazmin edilmemiş bakiye araç değer kaybı zararı hasar zararı olup olmadığı, var ise davalıların bu zarardan sorumlu olup olmadıkları, davalı sigorta şirketinin zamanaşımı, yetki itirazı noktalarında toplanmaktadır.
Yetki ilk itirazının değerlendirmesinde;
Davalı sigorta şirketi vekili yasal süresi içinde yetki ilk itirazında bulunmuştur.
6100 Sayılı HMK 'nun 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm aksine kesin yetki kaydı olmayan tüm davalar için genel yetki kaydıdır.
Trafik kazası aynı zamanda haksız fiil teşkil eden bir eylem olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 16. maddesinde ise; "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir yetkilidir" hükmü yer almaktadır.
Uyuşmazlık Karayolları Trafik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden kaynaklandığından ve bu sigorta türü 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde düzenlendiğinden diğer bir yetki kuralı da bu yasada yer almakta olup, "Motorlu araç kazalardan dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar sigortacının merkez veya şubesinin, veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinin birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" hükmü ile sigortanın merkez ve şubeleri, sigorta sözleşmesini yapan acente veya kazanın meydana geldiği yerin yetkili kabul edilmiştir. Aynı hüküm ZMSS genel şartlarının C.7. maddesinde de tekrar niteliğinde yer almaktadır.
Somut olayda olduğu üzere bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacı bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa o zaman seçme hakkı davalı tarafa geçmektedir (aynı yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2013 tarihli, █████████ Esas ve ██████████ Karar sayılı ilamı).
Dava konusu uyuşmazlıkta haksız fiile ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 16. maddesinde yer alan haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi kuralı dikkate alındığında; dava dilekçesine, arabuluculuk son tutanağına, mahkememizce Uyap sisteminden alınan nüfus kayıt örneğine, trafik kaza tespit tutanağına, savcılık soruşturma dosyası ve ceza mahkemesi dava dosyasına ve dosyamız içindeki diğer kayıtlara göre davanın açıldığı tarih itibari ile davacının yerleşim yeri ve trafik kazasının meydana geldiği yer Kayseri'dir. Davanın açıldığı tarihteki davacının yerleşim yerinin ve uyuşmazlığa konu trafik kazasının meydana geldiği yerin Kayseri olması nedeniyle mahkememiz eldeki davanın yargılamasını yapmaya yetkilidir. Dolayısıyla yukarıda anlatılan yasal hükümlere ve kanunda belirlenen yetki kurallarına göre mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmış ve davalı sigorta şirketi vekilinin yetki ilk itirazının reddine karar verilmiştir.
Zamanaşımı def'inin değerlendirmesinde;
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde zaman aşımı def'inde bulunmuştur.
2918 sayılı KTK'nun 109/1-4 maddeleri gereğince, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza günüden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğredikleri günden başlayarak 2 yılda zamanaşımına uğrar."
TBK'nun 154/2. maddesi hükmüne göre "alacaklı, dava veya defi yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa" zamanaşımı kesilir. Aynı Kanun'un 156/1. maddesi hükmü gereğince, "zamanaşamının kesilmesiyle, yeni bir süre işlemeye başlar."
2918 sayılı KTK'nun 109. maddesinin 1. fıkrasında haksız fiil niteliğindeki trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinin, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı düzenlenirken, 2. fıkrasında ise, davanın, cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve ceza kanununun bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş olması halinde, bu sürenin maddi tazminat talepleri içinde geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır. 2918 sayılı kanunun anılan hükmünün gözden kaçırılmaması gereken yönü, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin sadece eylemin ceza kanununa göre suç sayılması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Bu düzenlemenin iki ayrı sonucu bulunmaktadır. Sözkonusu yasa hükmü, ceza zamanaşımı uygulanabilmesi için sadece eylemin aynı zamanda bir suç oluşturmasını yeterli görmekte bunun dışında fail hakkında mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının açılması ya da zarar görenin davada tazminat yönünden bir talepte bulunmuş olması koşulu aranmamaktadır.
Açıklanan hukuksal durum ve ilkeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; trafik kaza tarihi, dava tarihi ve KTK'nun 109. maddesi hükmü birlikte değerlendirildiğinde davanın 2918 sayılı KTK'nun 109. maddesi uyarınca zaman aşımı süresi içinde dava açılmış bulunmasına göre davalının zamanaşımı süresi ile ilgili savunmalarının ve zamanaşımı def'inin yersiz olduğu değerlendirilmiştir.
Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi ... █████/2025 tarihli raporunda özetle;
- Dosyada mevcut kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'na göre sürücülerin kullanmış oldukları araçlar için yeterli sürücü belgesine sahip oldukları, alkolsüz oldukları ve görüşün açık olduğu,
- Dosyada mevcut Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'ndaki veriler, iddia, savunma, sigorta bilgi gözetim merkezi kayıtları ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; kazanın █████/2023 günü saat 23.20 civarında sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracıyla Dicle Geçidi sokak üzerinden Dicle caddesi istikametine seyir halindeyken Bila sokak kavşağına geldiği sırada aracının sol ön ve yan kısımlarıyla seyir yönüne göre sol taraftan Bila sokak üzerinden kavşağa girişte mevcut “DUR” levhasına rağmen kontrolsüz bir şekilde kavşağa giriş yapan sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plaka sayılı aracın 38 ... plakalı aracın ön kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisi aracın hızından dolayı 38 ... plakalı aracın seyrine devam ettiği ve seyir yönüne göre sağ tarafta park alanında park halinde olan 38 ... plakalı aracın sol ön ve yan kısımlarına aracının sağ ön ve yan kısımlarıyla çarparak ilk çarpma noktasının 62 metre ilerisinde duruşa geçtiği, park halindeki 38 ... plakalı araçta çarpmanın etkisiyle arka kısımlarıyla arkasındaki MB2906 numaralı aydınlatma direğine çarpması sonucu üç araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği olayda:
38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gece vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre "DUR" trafik tanzim levhası bulunmasından dolayı kavşağın diğer kolunda seyir halinde olan araçları beklemesi gerekirken beklemediği ve dava konusu trafik kazasına sebebiyet verdiği olayda;
KTK Madde 47/c "Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu: Madde 47- Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, uymak zorundadırlar.",
KTK Madde 52/a "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; ....a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar.",
KTK Madde 57/a "Kavşaklarda geçiş hakkı: Madde 57 – Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.",
Madde 84/h "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84– Araç sürücüleri trafik kazalarında, ......h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiği asli kusurlu olduğu;
38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gece vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağa girişte aracının hızını azaltması gerekirken azaltmadığı ve dava konusu araca çarpması ile sebebiyet verdiği olayda;
KTK Madde 52/a "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; ....a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar.",
KTK Madde 84/l "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Araç sürücüleri trafik kazalarında, ...l) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar." kuralını ihlal ettiği asli kusurlu olduğu;
38 ... plakalı sayılı araç sürücüsünün ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkinliği olmadığından kusurunun olmadığı" belirtilmiştir. Bu rapordaki kusura yönelik tespitler, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi kayıtları, kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası, ekspertiz raporu, tanık anlatımları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Araç değer zararına dair değerlendirmede;
Araç değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı). Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi Gürhan Güngördü █████/2025 tarihli raporunda özetle; "38 ... plakalı 1987 model, RENAULT 12 TSW TOROS 5 VT tip aracın, geçmiş 1 adet hasar kaydının bulunduğu, gerek pert işlemi uygulanması gerekmesinden gerekse değer kaybı değerlendirmesi yapıldığında; kaza sonrası dosyada mevcut resimler incelendiğinde kaza anında hasar gören hem ön hemde arka kısımda ki parçaların macunlu olduğu yani daha önce hasar dolayısıyla onarım gördüğü, dava konusu kaza tarihinde 36 yaşında olan aracın piyasa rayiç bedelinin 75.000 TL olduğu ve önceki hasarları ile aynı bölgelerden hasarlandığı tespit edildiğinden dava konusu hasar dolayısıyla değer kaybı oluşmayacağı" şeklinde kanaat bildirilmiştir. Bu rapordaki araç değer kaybı zararına yönelik tespitler, Yargıtay uygulamalarına ve dosya kapsamında bulunan delillere uygun olduğundan mahkememizce benimsenmiştir.
Araç hasar zararına dair değerlendirmede;
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın gerçek hasar zararından zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte sorumludur.
Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.
Somut uyuşmazlığa yönelik olarak mahkememizce görevlendirilen Makine Yüksek Mühendisi Dava konusu 38 ... plaka sayılı aracın hasar onarım bedelinin en az eşdeğer parçalarla 57.112,00 TL tutabileceği, bu nedenle araç onarımının ekonomik olmadığı, hasarlı haldeki sovtaj bedelinin 25.000,00 TL olabileceği değerlendirildiğinden (57.112,00 TL + 25.000,00 TL > 65.000,00 TL) onarımının ekonomik olmadığı ve pert total işlemi uygulanması gerektiği,
- Davalı Sigorta firmaları tarafından herhangi bir ödemenin yapılmadığı, davacı beyanına göre ise pert teklifinin çok düşük yapıldığı belirtilmiş olup, akabinde aracın █████/2023 tarihinde 65.000,00 TL'na satışının yapıldığı,
- Bakiye Araç (Hasar) Bedelinin = Piyasa Rayiç Değeri - Sovtaj Bedeli
Bakiye Araç (Hasar) Bedelinin = 65.000,00 - 25.000,00
Bakiye Araç (Hasar) Bedelinin = 40.000 TL olduğu değerlendirilmiştir. Rapordaki davacının aracının onarıldığına ilişkin tespit, dosya kapsamındaki beyanlar, hasar dosyası, servis fatura ve kayıtları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Gerçek kişi davalıların ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2013 tarih ve █████████ Esas, ██████████ Karar). Kaldı ki █████/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.
ZMMS poliçesini düzenlenleyen davalı sigorta şirketlerinin hasar ve bakiye araç değer kaybı zararından poliçe limiti ile sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Yine davalı sürücülerin ve işletenlerin haksız fiil hükümlerine göre araç hasar zararı ve bakiye araç değer kaybı zararından sorumludur.
Bedel arttırım talebi ile ilgili incelemede;
Davacı vekili █████/2025 tarihli dilekçesinde "Huzurdaki davamızın değeri fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere 1.000,00 TL hasar kaybı maddi tazminatı ve 1.000,00 TL değer kaybı maddi tazminatı talebiyle açılmıştır. Davamızda bilirkişi raporları ile dava değeri belirlenmiş olup tarafımızca dava değeri yükseltilmektedir.
667 TL tamamlama harcını yatırarak 1.000,00 TL olan hasar kaybı maddi tazminatı talebimizi fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 40.000,00 TL ye çıkarıyor ve ıslah ediyoruz.
Dava dilekçesinde ayrıca talep edilen 1.000,00 TL tutarındaki değer kaybı maddi tazminatı talebinden alınan bilirkişi raporu doğrultusunda feragat ettiğimizi bildiririz." şeklinde beyanda bulunarak talep miktarını arttırmıştır. Davacı tarafından ilgili harçlar tamamlanmıştır. Bu dilekçenin bir örneği davalılara tebliğ edilmiştir.
Temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;
Trafik kazaları haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihinden itibaren ve yasal faiz istenebilir. Bu nedenle davalılar ... ve ... yönünden trafik kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren faize hükmedilmelidir.
Davalı sigorta şirketleri kazaya neden olan araçların ZMMS sigortacısı olup, 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir. Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Dosya kapsamından davacının dava tarihinden önce davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduğu görülmüştür. Bu nedenle davalı sigorta şirketleri. yönünden temerrüt tarihi █████/2024 olarak alınmıştır.
Davacı tarafından dava dilekçesinde hükmedilecek tazminatlara yasal faiz işletilmesi talep edilmiştir. Tazminatlara yasal faiz yürütülmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;
Yargılama sonunda toplanan tüm delillere, benimsenen ve hükme esas alınan makine mühendisi ... █████/2025 tarihli raporu ve davalı sigorta şirketlerinin ıslaha yönelik zamanaşımı itirazları, davanın kısmi dava olarak açılmış olması dikkate alınarak 1.000,00-TL hasar kaybı tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden KTK 99. Maddesi uyarınca █████/2024 tarihinden, davalı ... Katılım Sigorta A.Ş. yönünden KTK 99. Maddesi uyarınca █████/2024 tarihinden, diğer davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, sigorta şirketlerine yönelik fazlaya dair istemin zamanaşımı nedeniyle reddine,39.000,00 TL hasar kaybı tazminatının davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının değer kaybına ilişkin davasının FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Vekalet ücreti taktiri sırasında yapılan değerlendirmede;
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2. maddesinde " (1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez." hükmü yer almaktadır. Bu husus dikkate alınmak suretiyle davacının tazminat talebi ile ilgili reddedilen talepler yönünden vekalet ücretine hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-1.000,00-TL hasar kaybı tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden KTK 99. Maddesi uyarınca █████/2024 tarihinden, davalı ... Katılım Sigorta A.Ş. yönünden KTK 99. Maddesi uyarınca █████/2024 tarihinden, diğer davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, sigorta şirketlerine yönelik fazlaya dair istemin zamanaşımı nedeniyle reddine,
2-39.000,00 TL hasar kaybı tazminatının davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davacının değer kaybına ilişkin davasının FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; araç hasar kaybı talebi yönünden alınması gereken 2.732,40-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85-TL harçtan ve 667,00-TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 1.795,55-TL harcın (davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Katılım Sigorta A.Ş'nin bu harcın 1.000,00-TL'lik kısmından sorumlu olmaları kaydı ile) tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; değer kaybı talebi yönünden feragat nedeniyle alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Katılım Sigorta A.Ş'den alınarak Hazine'ye Gelir Kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL başvurma harcı, 269,85-TL peşin harç ve 667,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.206,70-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi ücreti 3.000,00-TL, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri 1.611,50-TL olmak üzere toplam 4.611,50-TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 4.499,02-TL'sinin davalılardan (davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Katılım Sigorta A.Ş'nin bu giderin 112,48-TL'lik kısmından sorumlu olmaları kaydı ile) alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın ise davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
9-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama harç ve gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
10-Davacı hasar kaybına yönelik davasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Katılım Sigorta A.Ş'nin bu tutarın 1.000,00-TL'lik kısmından sorumlu olmaları kaydı ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
11-Davalılar ... Sigorta A.Ş. Ve ... Katılım Sigort A.Ş kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davacının hasar kaybına yönelik talebinin red edilen kısmı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesap edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak iş bu davalılara ödenmesine,
12-Davalılar ... Sigorta A.Ş. Ve ... Katılım Sigort A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacının feragat edilen değer kaybı talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2. maddesi gereğince hesap ve taktir olunan 1.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak iş bu davalılara verilmesine,
13-Davalılar ... ve ... kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden davacının feragat edilen değer kaybı talebi yönünden bu davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
14-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
15-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!