mantar özetidava köklü davaitirazın kap taze lojistik emtiasının alıcısı sektöründe

Anahtar kelimeler: Mantar Özetidava Köklü Davaitirazın Kap Taze Lojistik Emtiasının Alıcısı Sektöründe

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:█████████

KARAR NO:████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:█████/2020

NUMARASI:█████████ Esas - ████████ Karar

DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ:█████/2025

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin uluslararası taşımacılık ve lojistik sektöründe faaliyet gösteren köklü bir firma olduğunu, müvekkili ile davalı borçlu şirket arasında davacının göndericisi, dava dışı ...'nin alıcısı olduğu 27 kap 5 5.625,00 kg ağırlığında taze mantar emtiasının müvekkili şirkete ait ... plakalı tır ile Tekirdağ/Türkiye-Fırenze/İtalya güzergâhında taşınması hususunda anlaşıldığını, ilgili emtianın sözleşmede kararlaştırıldığı üzere İtalya'da alıcısı ...'ye teslim edilmekle müvekkili şirketin sözleşmesel yükümlülüğünü yerine getirdiğini, ayrıca emtianın niteliği sebebiyle doktor kontrollerinin de yaptırıldığını, davalı borçluya navlun ve doktor kontrol masraflarının da fatura edildiğini, bu nedenle 3 adet faturadan kaynaklı 4.868,00 Euno abıy ayacam ve 13,66 Euro takip öncesi faiz olmak üzere 4.699,66 Euronun tahsili için ... sayılı dosyasında takip açıldığını, davalının takibe itirazı üzerine durduğunu, takibin itirazında haksız olduğun bildirerek, davalı borçlunun ... sayılı dosyasından başlatılan ilamsız icra takibinde faiz ve ferileri ile birlkite tüm borca karşı yaptığı haksız ve mesnetsiz itirazın iptaline, ... sayılı dosyasında başlatılan ilamsız icra takibinin 4.686,00 Euro asıl alacak ve 13,66 Euro takip öncesi faiz olmak üzere 4.699,66 Euro üzerinden takip sonrası bankalarca euro mevduata uygulanna en yüksek faiz oranı ile birlikte devamına, takibe haksız ve kötü niyetli itiraz eden davalının takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zaman aşımına uğradığını, davacının itirazın iptali davasını 1 yıllık süresi içinde açmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği üzere müvekkili ile davacı şirket arasında dava dışı ... şirketine teslim edilmek üzere müvekkili şirketçe üretilmiş olan 27 kap 5.625.00 kg ağırlığındaki taze mantar emtiasının sevkini gerçekleştirmek için anlaşma imzalandığını, davacı şirketin iddia ettiği üzere sevkiyatı belirlenen tarihlerde gerçekleştirildiğini ancak sözleşmeye uygun şekilde sevkiyat yapılmadığını, taşıma sözleşmesine konu malın mantar olduğunu, mantarların buzdolabı ya da hava soğutmalı bir mekanda +2-+4 derecede saklanması gerektiğini, davacı şirketin emtianın gerekli koşullar sağlanmaksızın nakliyatı ile kullanım amacı bakımından ve tüketicinin ondan beklediği faydaları ortadan kaldırdığını, müvekkili şirketin, dava dışı alacaklı şirket ile aralarındaki satım sözleşmesi gereği yeniden mantar tesis etmek ve yeniden emtianın sevkinin gerçekleştirilmesi için yeni harcamalar yapmak zorunda kaldığını, davacının kusurlu davranışı sebebi ile müvekkili şirketin 10.000,00 Euroya yakın zararının mevcut olduğunu, davacı tarafın, taşıma sözleşmesine uygun taşıma işi yapmadığı için kendi zararı nedeniyle müvekkile karşı sorumlu olmasına rağmen sözleşmeden doğan bedeli talep ettiğini, davacının davasının bu nedenle haksız ve kötü niyetli olduğunu bildirerek davacının davasının reddi ile takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda,"Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi ile ilgili anlaşma (CMR)'nin 17/1 maddesi uyarınca kural olarak taşıyıcı malları teslim aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vuku bulacak hasardan sorumludur.Ancak Konvansiyonun 17/4-b maddesinde malın ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmadan kaynaklanan hasardan taşıyıcının sorumlu tutulmayacağı,17/4-c maddesinde ise malların gönderici, alıcı veya bunlar hareket eden şahıslar tarafından kamyona taşınması, yüklenmesi, istif edilmesi veya boşaltılması sebebiyle oluşan hasarlardan dolayı taşıyıcının sorumlu tutulmayacağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda yüklemenin gönderene ait olması halinde ve hasarın da yükleme hatasından kaynaklanması durumunda anılan hükümler uyarınca, taşıyıcının tazminatla tutulması düşünülemezse de yükleme ve istif hatasının, ayrıca bir araştırmaya gerek duyulmaksızın kolaylıkla fark edilebileceği hallerde, taşıyıcının göndereni TMK2.maddesinde yer alan dürüstlük ilkesi gereği uyarması gerekmekte olup, bu durumda zararın gönderen ile taşıyıcı arasında BK 52.maddesi uyarınca kusur oranında paylaştırılması gerekir. Dava dosyasında sunulan e-maillerden yükün hasarlandığı kabul edilmektedir. Somut olayda yükleme ve istiflemenin gönderen tarafından yapıldığı taraflarca kabul edilmiştir. Ancak yükleme ve istiflemenin gönderen tarafından yapılmış olması taşıyıcının sorumluluğunu nihai anlamda bertaraf etmemekte, taşıyıcının bu halde yükleme ve istiflemeye nezaret etmesi, gördüğü eksiklikleri gönderene bildirip durumu taşıma senedine yazması gerekmektedir.Buna göre taşıyıcı, yükleme ve istiflemenin aracın dengesini bozup bozmadığını, bunun taşıma sırasında fren veya hıza bağlı olarak tehlike yaratıp yaratmadığını kontrol ederek şayet hatalı görülen bir durum var ise bu hususu taşıma senedine kaydetmelidir. Somut olayda mantar emtiası taşındığı, davaya konu taşımacılığın sözleşmede belirtilen +2 ile+4 derece arasında olmadığı daha soğuk ortamda taşındığı ve taşıma sonunda taze mantarların zarar görmesine neden olduğu ürünlerin akşam teslim olduğu, eksper imkanı olmadığı, o gece daha ucuz bir fiyata dağıtıma çıkarılmasına karar verdikleri anlaşılmıştır, hasar miktarı belirlenememiştir. Yani mahkememizce hatalı taşımadan dolayı hasar meydana geldiği sonucuna varılmıştır. Bu açıklamalar çerçevesinde yükün hasara uğramasındaki esas sebebin taşıma hatası olduğu, bu işlemlerin taşıyan tarafından yapılması sebebiyle taşıyana kusur atfedileceği, davalı gönderenin ise CMR hükümlerine göre basiretli bir tacir gibi davranmayarak gereken uyarıları yapmadığı, bu hususta CMR 9. maddesine göre çekince koyma mükellefiyetini yerine getirmediği, bu sebeple müterafik kusurlu olduğu, davacı taşıyıcının % 50, davalı gönderenin % 50 oranında kusurlu bulundukları kanaati oluşmuştur.Yapılan tespit ve değerlendirmeler karşısında; taşıma sırasında meydana gelen hasarın taşıma hatasından kaynaklandığından davalı gönderen ile davacı taşıyıcının % 50'şer oranda müterafik kusurlu oldukları sonucuna varılmakla, alacak miktarı yargılama sonucu belirlenmekle icra inkar tazminatının reddi ile davanın kısmen kabulüne, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; delil niteliği bulunan davalının ticari defterlerine göre davalının davacı şirkete 4.686,00 euro borçlu olduğu hususunun mahkemece dikkate alınmadığını, mahkemenin verdiği hükmün dayandırıldığı gerekçenin çelişkili olduğunu, mahkemece uyarma yükümlülüğü açısından hangi tarafın sorumluluğunun doğduğu hususunda verdiği hükmün gerekçesinin çelişkili olduğunu ve yükleme ve istif hatasının ayrıca bir araştırmaya gerek kalmaksızın kolaylıkla fark edilebilecek bir halde olduğu tespitine nasıl ulaşıldığının anlaşılamadığını,söz konusu taşıma cmr belgesinden de anlaşılacağı üzere +2,7 ° / +4° derece arasında yapılmış iken yerel mahkemenin gerekçeli kararında taşımanın olması gerekenden (+2° / +4°) daha soğuk ortamda taşındığı değerlendirmesinin hangi temele dayandırılarak yapıldığının da anlaşılmamakla mahkemece, davalının davacı şirkete, CMR 30. maddesine uygun olarak yazılı şekilde hasar bildirimi yapmadığı hususu değerlendirilmediğini, davalı tarafından emtiaların hasarlı teslim edildiği nesnel ve somut bir delille ispatlanmamışken, mahkemece iddia edilen hasarın oluştuğunun kabul edilmesinin hatalı olduğunu, ürünlerin hasarlı teslim edildiğini kabul etmemekle birlikte cmr 17/2 - 17/4-d maddesinden de anlaşılacağı üzere ürünlerde herhangi bir zarar meydana gelmiş ise bu zarar emtiaların doğal özelliğinden ve önlenmesine olanak bulunmayan haller nedeniyle gerçekleşmiş olup bu hasardan dolayı davacının şirket sorumlu tutulamayacağını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kısmen ret kararın kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;Davanın zaman aşımına uğradığını, davacı şirket, emtianın gerekli koşullar sağlanmaksızın nakliyatı ile kullanım amacı bakımından ve tüketicinin ondan beklediği faydaları ortadan kaldırdığını, 6102 sayılı kanunun 875. Maddenin 1. Fıkrası gereğince “Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.” denildiğini, taşınma eşyasının değerini tamamen yitirmiş olması veya tahsis edildiği amaca uygun kullanılamayacak hale gelmesi durumunda zıya olarak nitelendirilmekte olup somut olayda taşınan mal bozulması sonucunda tamamen değerini yitirdiğini, davacının münhasıran davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarına dayanmadığını beyanla, ilk derece mahkemesince verilen kısmen kabul kararın kaldırılmasını ve davanın tümden reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE:Dava, uluslararası karayolu taşıması nedeniyle navlun ve masraf alacaklarının tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, yükün alıcısına hasarlı teslim edilip edilmediği, davacının navlun ve masraf alacağının bulunup bulunmadığı, hasar ihbarının yapılıp yapılmadığı ve talebin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı noktasındadır.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, ... sayılı takip dosyasında, "fatura" sebebine dayalı olarak 4.686‬,00 EUR asıl alacağın 13,66 EUR işlemiş faiziyle birlikte tahsili istemiyle █████/2017 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır. Davalı diğer savunmalarının yanı sıra zamanaşımı define dayanmıştır.CMR Konvansiyonu'un 1. Maddesinde, sözleşmenin, sözleşmede belirtildiği gibi yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az biri akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgahı ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda davaya konu taşımanın CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.CMR'nin 32/1. Maddesine göre, CMR Konvansiyonu gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır.Dava açma süresi kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren, tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra kararlaştırılmış zaman limiti yoksa, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60 ıncı günde,işlemeye başlar. Maddenin 2. fıkrasına göre ise, yazılı bir istemin, taşımacı bunu yazılı bildiri ile geri çevirip, ona ilişkin belgeleri de iade edinceye kadar zaman limitini erteleyeceği düzenlenmiştir.Dava konusu taşımaya konu yük alıcısına █████/2017 tarihinde teslim edilmiş, icra takibi ise █████/2017 tarihinde başlatılmıştır. Buna göre icra takibinin başlatıldığı tarih itibariyle talep zamanaşımına uğramamıştır.CMR'nin 17/1. Maddesine göre, taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.CMR'nin 17/2. Maddesinde ise, eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacının sorumlu olmayacağı düzenlenmiştir. Taşıyıcının anılan madde uyarınca sorumluluktan kurtulabilmesi için hasarın önlenmesine imkan bulunmayan bir halden meydana geldiğini kanıtlaması gerekir. Zira, taşıyıcının sorumluluğu ispat külfeti ters çevrilmiş bir kusur sorumluluğudur. Ancak, bunun için öncelikle, davalının yükün hasarlı olduğunu ispat etmesi gerekir.CMR'nin 18/4 maddesine göre, eğer taşıma malın sıcağa, soğuğa, ısı derecesindeki değişmelere ve rutubete karşı koruyacak şekilde donatılmış taşıtlarla yapılıyorsa, taşımacı Madde 17 paragraf 4 (d) deki avantajdan faydalanmayı talep edemez. Ancak, bu tür donanım seçilmesi ve kullanılması ile ilgili olarak kendisine düşen önlemleri aldığını ve verilen özel talimata uyduğunu kanıtlarsa böyle bir istemde bulunabilir.CMR belgesine alıcı tarafından bir şerh düşülmüştür. CMR belgesine düşülen şerh ihbar/bildirim niteliğinde olmakla beraber bu şerhin tercümesine dosyada rastlanılmamıştır.Ayrıcı, taşımayı gerçekleştiren araç sürücüsü de CMR belgesine, "mallar +2,7, +4 derecede olup 6-7 kasa bozuk olarak resimleri çekilerek teslim edildi" notunu düşmüştür. Ancak, CMR belgesi ve gümrük beyannamesine göre 1764 kasa ürün taşındığı anlaşılmaktadır.Dosyada, dava konusu yükün hasarlı teslim edildiği iddiasıyla ilgili olarak herhangi bir eksper incelemesi bulunmamaktadır.Davalı tarafça sunulan mail yazışmaları ise hasarlı teslim iddiasına ilişkin olup bu maillerde davacı tarafın hasarlı teslim ve hasarın kapsamına ilişkin bir kabulü bulunmamaktadır.Davalı, cevap dilekçesinde delil olarak zayi olan mantarlara ilişkin fotoğraflara delil olarak dayanmış, ancak ilk duruşmanın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan HMK'nın 140/5. Maddesi uyarınca dilekçelerde dayanılan delillerin sunulması için süre verilmemiştir.Taraflar arasındaki mail yazışmalarında geçen bu fotoğrafların sunulması için sonraki duruşmalarda da bir süre verilmemiştir. CMR belgesindeki alıcının koyduğu şerhin tercümesi ve cevap dilekçesinde fotoğraflar dosyaya kazandırılmadan eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu halde, yukarıda anılan eksiklikler giderildikten sonra taşıma uzmanı bilirkişiden rapor alınarak hasarlı teslim bulunup bulunmadığı, hasarlı teslim var ise davalının zararı tespit olunarak bu halde davacı alacağı bulunup bulunmadığı belirlenerek bir karar verilmesi gerekir.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle:1-Davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,2-Davacı ve davalı tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının istem halinde kendilerine iadesine,3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. █████/2025