argıncık yavaşça durup geçidinin yanması ışıkta aracıyla ışık kırmızı yaya

Anahtar kelimeler: Argıncık Yavaşça Durup Geçidinin Yanması Işıkta Aracıyla Işık Kırmızı Yaya

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas -...

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ...

KARAR NO : ...

HAKİM :...

KATİP : ...

DAVACI :...

VEKİLİ : Av....

DAVALI : 1- ...

VEKİLLERİ : Av...

Av. ...

DAVALI : 2- ...

VEKİLİ : Av....

DAVALI : 3...

VEKİLİ : Av....

DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklı Araç Hasar bedeli, Değer Kaybı ve İkame Araç Bedeli)

DAVA TARİHİ :...

KARAR TARİHİ :...

KARAR YAZIM TARİHİ : ...

Mahkememize açılan Tazminat davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ... █████/2023 tarihinde aracıyla seyir halinde iken Argıncık yaya geçidinin olduğu yerdeki kırmızı ışıkta durup yeşil ışık yanması üzerine tekrar yavaşça harekete geçtiği esnada ... idaresindeki 38 ... Plakalı aracın müvekkilimizin kullandığı 38... plakalı aracın sol arka tarafına çarpması sonucunda müvekkil aracın hakimiyetini kaybetmiş ve araç orta şeride doğru sürüklendiğini, orta şeritten gelen ... idaresindeki ...'e ait 38 ... Plakalı tır müvekkilin aracının sağ ön tarafına çarptığını, kaza sonucunda müvekkilin aracı hem arka hem de ön tarafından ağır şekilde hasar aldığını, kaza olayı ile ilgili Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... esas sayılı soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporunda ...'ün kazanın oluşumuna asli kusurlu olduğu, müvekkilimiz ... ve kazaya karışan diğer araç sürücüsü ...'nın herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği ve kazanın oluşumunda herhangi bir kusurlarının olmadığını, hasar bedeli ve değer kaybı yönünden ZMMS ... Sigorta A.Ş’ nin de sorumlu olduğunu, kaza sonrasında davalı sigorta şirketine yaptığımız başvuru olumsuz sonuçlanmış olup sonrasında dava şartı arabuluculuk görüşmesi anlaşamama şeklinde sonuçlandığını, bu nedenlerle şimdilik 10.000-TL hasar bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, değer kaybı tazminatının şimdilik 1000-TL davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, şimdilik 100-TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar ... ve ...den tahsili ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini " talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı ... ve ... vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " davacının dava dilekçesi usul ve yasalara uygun tanzim etmediğini, asliye ticaret mahkemesi nezdinde ikame edilen işbu davaya görev yönünden de itiraz ettiğini ayrıca belirlenebilir alacaklar bakımından kısmi dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığı ve davanın esasa geçilmeksizin reddedilmesi gerektiğini, müvekkilin hız ve trafik kurallarına uygun hareket etmesine rağmen bir anda savrularak yoluna çıkan 38 ... plakalı araçla çarpışmış, bu çarpışmanın etkisiyle ...'nın aracı bir kez daha savrulduğunu, ...'nın arkadan vurduğu davacı ...'ün sevk ve idaresindeki araç ise sağ şeritten orta şeride doğru çarpmanın etkisiyle savrulmuş ve müvekkilimizin aracına bu savrulma nedeniyle kendisi çarptığını, davacı ise dava dilekçesinde ... sevk ve idaresindeki aracın kendisine sol arkadan çarptığını ve bu nedenle aracın hakimiyetini kaybederek orta şeride doğru savrulduğunu belirttiğini, işbu husus davacının kötü niyetli olduğunun ve sebepsiz şekilde zenginleşme gayesi içerisinde olduğunu, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma numaralı dosyası nezdinde tanzim edilen bilirkişi raporunun kabulünün mümkün olmadığını bu raporun Trafik Kanunu Madde 84 araç sürücülerinin trafik kazalarında hangi hallerde asli kusurlu sayılacaklarını belirtildiği, Söz konusu maddenin d fıkrasında "arkadan çarpma" halinde arkadan çarpan sürücünün asli kusurlu sayılacağı belirtilmiş dolayısıyla davacının davasına dayanak oluşturduğu bilirkişi raporu açıkça kanuna ve hakkaniyete aykırı tanzim edildiğini, mahkemece bilirkişi raporu alınması gerektiğini, davanın ... Sigorta A.Ş'e ihbarını talep etmiş, açıklanan nedenlerle davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine, yargılama gideri ile birlikte vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasını " talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; "talep edilen tazminat zamanaşımına uğradığını, Karayolları Trafik Kanunu gereğince davacı usuli yükümlülüğü olan başvuru şartını yerine getirmeksizin dava açtığını, davacı başvuru şartlarını eksiksiz ve zamanında yerine getirdiğini ispatlamakla yükümlü olduğunu, müvekkil sigorta şirketi, rizikodan poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasında açıkça belirtilmiş olup araç mahrumiyet bedelinden müvekkil şirket sorumlu olmadığını, müvekkil şirket ancak sigortalısının "kusuru" oranında sorumlu olduğunu bu nedenlerle uzman bilirkişilerce kusur incelemesi yapılması gerektiğini, teminat kapsamında olduğunu kabul anlamına gelmemek üzere; zarar gören araçta meydana gelen “değer kaybı’’ nın belirlenebilmesi için Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, temerrüt tarihine açıkça itiraz ettiklerini, avans faiz isteminin haksız olduğunu açıklanan nedenlerle davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine, yargılama gideri ile birlikte vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasını " talep etmiştir.

DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

... Sigorta Anonim Şirketine müzekkere yazılarak 38... plakalı araç ile 38 ... plaka sayılı aracın █████/2023 tarihinde trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, 38 ... plakalı aracın █████/2023 başlangıç ve █████/2024 bitiş tarihli, ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.

Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 38... plakalı araç ile 38 ... plaka sayılı aracın █████/2023 tarihinde yaşanan kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. tüm belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile, kayıtların ortalama 30 (otuz) gün süre ile kaydedildiği ve kaza tespit tutanağına rastlanılmadığı bildirilmiştir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne, ... Sigorta A.Ş'e, ... Sigorta A.Ş'e, ... Noterler Birliği'ne, ... Sigorta A.Ş'e, yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.

Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasının, Kayseri 3.Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasının celp edildiği görüldü.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Makine Yüksek Mühendisi-Öğretim Görevlisi bilirkişi Gürhan Göngördü'nün █████/2024 tarihli raporunda özetle;

████████ Esas dosyası ile tarafıma tevdi edilen görevin “Tazminat” durumun tespitine yönelik gerekli incelemeler tamamlanmıştır. Yapılan inceleme ve değerlendirmelerde;

-Dosyada mevcut kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenen Maddi Hasarlı/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'ndaki veriler, iddia, savunma, sigorta bilgi gözetim merkezi kayıtları ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; kazanın 28.01.2023 günü saat 17.01 sıralarında sürücü Sürücü ...'ün 28.01.2023 günü saat 19.20 sıralarında sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı çekici ve buna bağlı 38...plakalı Yarı Römork aracı ile, Uğurevler mahallesi, Kocasinan bulvarını takiben 30 Ağustos bulvarı alt geçit istikametinden gelip, Yıldızevler 20. Cadde istikametine doğru orta şeridi takiben seyri sıralarında Alt geçit ilerisindeki ışıklı yaya geçidini geçtikten sonra orta şeritten sağ şeride doğru manevra yaptığında çekici aracının sağ ön köşe kaporta kısımları ile seyrine göre sağından aynı yöne doğru seyreden sürücü ...' nın idaresindeki 38 ... plakalı Opel marka otomobilin sol arka kapı kısımlarına çarpması ile hakimiyeti bozulan 38 ... plakalı otomobilin ön kaporta kısımları ile önünden aynı istikamete doğru seyreden sürücü ...' ün idaresindeki 38... plakalı Skoda marka otomobilin sol arka kaporta kısımlarına çarpması ile tekrar 38 ... plakalı Çekicinin önüne savrulmaları neticesinde üç araçlı, taksirle yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasında savrularak yaralanmasıyla sonuçlanan trafik kazasında;

38 ... plakalı çekici ve buna bağlı 38 ... plakalı yarı römork araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gece vakti, görüşün açık olduğu yerlerin ıslak olduğu yol üzerinde yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi gerekirken Kayseri ili Kocasinan ilçesi Uğurevler mahallesi, Kocasinan bulvarını takiben 30 Ağustos bulvarı alt geçit istikametinden orta şeridi takiben gelip, Yıldızevler ışıklı kavşak, 20. Cadde istikametine doğru seyrederken kendi şeridinden sağ şeride doğru manevra yaparken, aracın uzun ve yüksekliğinden dolayı seyrine göre sağından seyreden otomobillerin aracının kör noktasında kalması, kör noktasında kalan sağındaki otomobilleri fark edemeyerek aracının sağ ön köşe kaporta kısımları ile sağ şeridi takiben aynı yöne doğru seyreden sürücü ...' nın idaresindeki 38 ... plakalı Opel marka otomobilin sol arka yan kaporta kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisi ve tesiri ile hakimiyetten çıkan sürücü ...' nın 38 ... plakalı aracının ön kaporta kısımları ile de önünde yolun sağından aynı yöne doğru seyreden sürücü ...' ün idaresindeki 38... plakalı Skoda marka otomobilin arkasından çarparak savrulması ile kazanın oluşumuna asli olarak sebebiyet verdiği olayda;

-KTK 52/b "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Madde 52 – Sürücüler: .... b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, Zorundadırlar",

-KTK Madde 56/a-2 ve 4 "Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama: Madde 56 – Sürücüler aşağıdaki kurallara ve yasaklara uymak zorundadırlar. a) Şerit izleme: ...... 2. Kavşaklara yaklaşırken, yerleşim yerleri dışında yüzelli metre, yerleşim yerlerinde ise otuz metre mesafe içinde ve kavşaklarda şerit değiştirmeleri, .....4. İşaret vermeden şerit değiştirmeleri, Yasaktır.",

-Madde 67/c "Araç manevralarını düzenleyen kurallar:

(Madde 67 – Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır. c) Dönüşlerde veya şerit değiştirmelerde sürücülerin niyetlerini dönüş işaret ışıkları veya kol işareti ile açıkça ve yeterli şekilde belirtmesi, işaretlerin manevra süresince devam etmesi ve biter bitmez sona erdirilmesi zorunludur.)" ve

-Madde 84/j "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında, ......j) Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiği asli ve tam kusurlu olduğu;

65 ...plakalı sayılı motosiklet sürücüsü ... sevk ve idaresindeki motosiklet ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağa yaklaşırken hızını azaltması gerekirken azaltmadığı, 33... ve dava dışı ... plaka sayılı araçlara çarptığı olayda;

-KTK Madde 52/a "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar.", kurallarını ihlal ettiği ve tali kusurlu olduğu;

38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nın gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı,

38... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ün de gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı değerlendirilmiştir.

-Davaya konu aracın Skoda marka, Octavia model, 19 yaşında olduğu, ön ve arka hasarın boyutu değerlendirildiğinde, kaza tarihi itibariyle hasarlı aracın tamirinin ekonomik olduğu ve hasar bedelinin dosya da mevcut 3. Sulh Hukuk Mahkemesi D.İş Bilirkişi Raporu'na göre 43.280 TL olduğu,

-Davalı sigorta firması tarafından Değer Kaybı Bedeli olarak herhangi bir ödeme yapmadığı,

-Dava konusu 38... plaka sayılı aracın model yılına göre 19 yaşında olduğu, araç kullanılmışlık değeri yönünden kaza tarihinde 326.975 km gibi orta kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde geçmiş hasar kaydının olmadığı ve tamamen orijinallığını korudu

-Kazanın gerçekleştiği Ocak 2023 tarihinde model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 230.000 TL olduğu, kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 225.000 TL olarak değerlendirildiği, (Dava konusu araçların alım-satım talebindeki düşüklük de göz önüne alınarak Rayiç Değer belirlenmiştir. Kaza Tarihine En Yakın İnternet 2. El Satış Siteleri Piyasa Fiyatları/ son iki görsel model yılı aynı hasarlı ve hasarsız emsal araç rayiç bedellerinin güncel tespiti)

-Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu araçta Ocak 2023 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı";

Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 230.000 TL

Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 225.000 TL

Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri

Değer Kaybı= 230.000 - 225.000

Değer Kaybı = 5.000 TL olduğu,

Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı

Toplam Değer Kaybı = 1 x 5.000

Toplam Değer Kaybı = 5.000 TL olduğu,

- 38... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar sonrası için ikame araç bedelinin; dava konusu kaza sonrası tamir/parça bekleme ve makul onarım süresinin 10 gün olacağı, bu nedenle araç mahrumiyet süresinin 10 gün olarak değerlendirildiği, kaza tarihi civarında emsal 2004 model araç kira bedelinin günlük 250 TL (güncel ortalama günlük kiralamalarda 250 TL, Kaza tarihinde model yılına göre değerlendirme yapıldığında) olduğu,

İkame Araç Bedeli = Araç Onarım Gün Sayısı x Günlük Emsal Araç Kira Bedeli

İkame Araç Bedeli = 10 x 250 = 2.500 TL olduğu değerlendirilmiştir. Kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.

Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davalı vekillerinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Eksik hususların giderilmesi amacıyla dosyanın ek rapor tanzimi için Makine Yüksek Mühendisi-Öğretim Görevlisi bilirkişiye yeniden tevdi edildiği, bilirkişinin █████/2024 tarihli ek raporunda özetle;

- Dava konusu maddi hasarlı trafik kazasında kusur dağılımı öncesinde, dosyaya kazandırılan Kayseri 16. Asliye Ceza Mahkemesi içeriğinde mevcut USB Bellek içerisinde ki iki adet kazanın meydana geldiği Yıldızevler kavşağına ait kamera görüntülerinin defalarca kez izlenmiştir. Ayrıca tanık ifadeleri ve yapılan tespitler (davalı yanın dava dilekçesine vermiş olduğu cevap dilekçesinde "Sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plaka sayılı aracın veya herhangi başka bir aracın görüntü kayıtlarına göre makas atarak ilerlemediği net bir şekilde görülmüştür.) neticesinde;

38 ... plakalı çekici ve buna bağlı 38... plakalı yarı römork araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gece vakti, görüşün açık olduğu yerlerin ıslak olduğu yol üzerinde yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi gerekirken Kayseri ili Kocasinan ilçesi Uğurevler mahallesi, Kocasinan bulvarını takiben 30 Ağustos bulvarı alt geçit istikametinden orta şeridi takiben gelip, Yıldızevler ışıklı kavşak, 20. Cadde istikametine doğru seyrederken kendi şeridinden sağ şeride doğru manevra yaparken, aracın uzun ve yüksekliğinden dolayı seyrine göre sağından seyreden otomobillerin aracının kör noktasında kalması, kör noktasında kalan sağındaki otomobilleri fark edemeyerek aracının sağ ön köşe kaporta kısımları ile sağ şeridi takiben aynı yöne doğru seyreden sürücü ...' nın idaresindeki 38 ... plakalı Opel marka otomobilin sol arka yan kaporta kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisi ve tesiri ile hakimiyetten çıkan sürücü ...' nın 38 ... plakalı aracının ön kaporta kısımları ile de önünde yolun sağından aynı yöne doğru seyreden sürücü ...' ün idaresindeki 38... plakalı Skoda marka otomobilin arkasından çarparak savrulması ile kazanın oluşumuna asli olarak sebebiyet verdiği olayda;

-Madde 67/c "Araç manevralarını düzenleyen kurallar:

38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nın gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı,

38... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ün de gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı değerlendirilmiştir.

-Dava konusu hasar dolayısıyla 38... plaka sayılı Skoda Octavia model araçta ön ve arka kısımlarında hasar oluştuğu,

-38... plaka sayılı aracın dava konusu kaza dolayısıyla hasar onarım bedelinin 43.280 TL olduğu,

-38... plaka sayılı aracın hasarın boyutunun kaza tarihi itibariyle tamirinin ekonomik olduğu,

-Hasar Kaydı açısından geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde 3 adet geçmiş hasar kaydının olduğu,

1-20.09.2010 tarihli kaza dolayısıyla hayvan çarpmasından dolayı ön tampon orta ızgaranın değiştiği,

2-█████/2015 tarihli kaza dolayısıyla sağ yan kapı kısımlarından hasar aldığı,

3-█████/2021 tarihli kaza dolayısıyla sol arka tampon ve sol arka çamurluk kısımlarından hasar aldığı,

-Mevcut kaza dolayısıyla sol arka çamurluk, arka tampon, ön tampon, ön sağ far ve sinyal, ön panjur orta ızgara, bagaj havuzu ve park sensörlerinin hasar aldığının görüldüğü, sol arka çamurluk, arka tampon ile ön panjur orta ızgara daha önce hasar alarak işlem görüldüğünden orijinallığının bulunmadığı ve değer kaybı hesabında değerlendirilmeyeceği, diğer kısımlarda meydana gelen hasardan dolayı ise değer kaybı bedelinin;

-Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu araçta Ocak 2023 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı";

Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 230.000 TL

Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 227.000 TL

Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri

Değer Kaybı= 230.000 - 227.000

Değer Kaybı = 3.000 TL olduğu,

Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı

Toplam Değer Kaybı = 1 x 3.000

Toplam Değer Kaybı = 3.000 TL olduğu,

- 38... plaka sayılı araçta oluşan hasar ve zararın niteliğine göre kaza olmasaydı dahi davacı tarafından yapılması gereken yakıt vb. zorunlu gider kalemlerinin haricinde İkame Araç Bedelinin bakım onarımda geçen gün süresince araç mahrumiyet bedelini karşılayacağı, 10 günlük makul tamir süresine ilişkin aracı kullanamamaktan doğan mahrumiyet bedelinin emsal araç açısından günlük 250 TL (güncel ortalama günlük kiralamalarda 2004 model araç kiralaması yapılmadığından Nispi Metot yöntemiyle belirlenmiştir.) olduğu,

İkame Araç Bedeli = Araç Onarım Gün Sayısı x Günlük Emsal Araç Kira Bedeli

İkame Araç Bedeli = 10 x 250 = 2.500 TL olduğu değerlendirilmiştir. Kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.

Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davalı vekillerinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davacı vekilinin █████/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalı taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2023 günü davacı 38 ... plakalı aracın davalı ... sevk ve idaresindeki ve ...'e ait ve davalı sigortalı şirketi nezlinde ZMSS poliçesi bulunan 38 ... plakalı tırla trafik kazasına karıştığının kusur dağılımının yapılamadığını araçlarında hasar meydana geldiğini belirterek hasar bedeli, değer kaybı , ikame araç bedeli talep etmiştir.

Sigorta poliçesi incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı, trafik kayıtlarına göre ise malikin ise davalı ... olduğu, kaza tespit tutanağı uyarınca sürücüsünün ise davalı ... ve 38 ... olduğu, 38 ...plaka sayılı aracın davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır.

Davalı gerçek kişiler belirsiz alacak davası açılamayacağını iddia etmiş ancak dava kısmi dava olarak ikame edildiğinden bu yöndeki itiraz reddedilmiştir. Davalı gerçek kişiler tarafından görev itirazı bulunduğu görülmüş, görev itirazı sigorta şirketine karşı açılan dava mutlak ticari dava olduğu ve yerleşik yargı uygulaması gereği mahkememiz görevli olduğundan bu itiraz reddedilmiştir.

-Zamanaşına itirazına ilişkin değerlendirmede;

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK m. 72 haksız fiil nedeniyle tazminat davasının zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, herhalde zararı doğuran olayın gerçekleşmesinden itibaren on yıllık sürede zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir. Ancak, haksız fiil aynı zamanda suç teşkil eden bir eylem ise ve Ceza Kanunu’nda daha uzun zamanaşımı süresi öngörülmüşse haksız fiil sorumluluğunda bu (uzamış) ceza zamanaşımı süreleri uygulanır. Uzamış (ceza) zamanaşımının başlangıcı olay tarihidir, zarar ve failin öğrenilmemesi önem taşımaz. Ceza zamanışımı süresi dolmuş ise on yıllık hak düşürücü süre içinde olmak kaydıyla zararın (gelişen durumun sona ermesinden itibaren) ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıllık süre içinde de dava açılabileceği düzenlenmiştir. Somut olayda kaza tarihi █████/2023 dava tarihinin ise █████/2023 olduğu anlaşılmakla zaman aşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla zaman aşımı itirazının yerine olmadığı görülmüştür.

-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,

Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, hasar değer kaybı ve ikame araç bedeli konusunda rapor almıştır. Kazanın 28.01.2023 günü saat 17.01 sıralarında sürücü Sürücü ...'ün 28.01.2023 günü saat 19.20 sıralarında sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı çekici ve buna bağlı 38 ... plakalı Yarı Römork aracı ile, Uğurevler mahallesi, Kocasinan bulvarını takiben 30 Ağustos bulvarı alt geçit istikametinden gelip, Yıldızevler 20. Cadde istikametine doğru orta şeridi takiben seyri sıralarında Alt geçit ilerisindeki ışıklı yaya geçidini geçtikten sonra orta şeritten sağ şeride doğru manevra yaptığında çekici aracının sağ ön köşe kaporta kısımları ile seyrine göre sağından aynı yöne doğru seyreden sürücü ...' nın idaresindeki 38 ... plakalı Opel marka otomobilin sol arka kapı kısımlarına çarpması ile hakimiyeti bozulan 38 ... plakalı otomobilin ön kaporta kısımları ile önünden aynı istikamete doğru seyreden sürücü ...' ün idaresindeki 38... plakalı Skoda marka otomobilin sol arka kaporta kısımlarına çarpması ile tekrar 38 ... plakalı Çekicinin önüne savrulmaları neticesinde üç araçlı, taksirle yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası gerçekleşmiştir.

- Hasara ait değerlendirmede;

Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, kazalı aracın markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihi itibariyle hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise, hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti yapılır.

Davacının aracında bilirkişi raporu uyarınca 43.280,00 TL hasar zararı bulunduğu görülmüştür.

-Değer kaybına dair değerlendirmede;

Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.

Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacıya ait araçta 3.000,00TL değer kaybı zararı bulunduğu anlaşılmıştır.

-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.

Davacının aracının 10 günde tamir edilebileceğinden günlük araç kira bedeli 250,00 TL kabul edilerek 2.500,00 TL bedel olduğu bilirkişi raporunun uygun olduğu görülmüştür.

-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin █████/2013 tarih ve █████████ Esas, ██████████ Karar).

Kaldı ki █████/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından ve hasar bedelinden sorumludur.

-Davalı ... ve ...'ün sorumluluğuna dair değerlendirmede;

İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. █████████, K. ██████████)

Somut olayda, davalı ... işleten olması nedeni ile kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde ve davalı ... haksız fiil hükümleri (TBK'nun 49 ve devamı) uyarınca zarardan sorumludurlar.

- Faize ait değerlendirmede;

2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.

Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.

Anılan açıklamalar uyarınca davalı sigorta şirketi başvuru tarihi esas alınarak belirlenen █████/2023 tarihinde temerrüde düştüğünden anılan tarihte başlatılmıştır. Diğer davalılar yönünden ise temerrüt tarihi olay tarihi kabul edilmiştir. Kazaya karışan araçlar ticari nitelikte olduğundan taleple bağlı kalınarak hasar bedeli ve değer kaybı için ticari avans faizi uygulanmıştır.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1-Davacının davalı ... ve ...'e yönelik ikame etmiş olduğu, ikame araç bedeline ilişkin talebinin kabulü ile; 2.500,00-TL ikame araç bedelinin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

2-Davacının değer kaybı ve hasar bedeline ilişkin davasının kabulü ile; 3.000,00-TL değer kaybı tazminatı ve 43.280,00-TL hasar bedeli tazminatı olmak üzere toplam 46.280,00-TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, sigorta şirketi yönünden başvuru tarihi esas alınarak belirlenen █████/2023 tarihinden davalı ... ve ... yönünden ise kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren alacağa ticari avans faizi uygulanmasına,

3-Davacının sigorta şirketi yönünden alacağa kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinin reddine,

4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 3.332,16-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 269,85-TL ve ıslah harcı 643,50-TL toplamı olan 913,35 TL harcın mahsubu ile eksik 2.418,81-TL harcın (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 2.294,84-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olmak koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.280,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) sigorta şirketine karşı ikame etmiş olduğu davasının kabulüne kararı verildiğinden davalı ... Sigorta Anonim Şirketinden alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

6-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı, 269,85-TL peşin harç, 643,50-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.183,20-TL harcın (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 1.122,56-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olmak koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 2.976,75-TL yargılama giderinin ve 2.353,7‬0 TL delil tespiti masrafı olmak üzere 5.330,45‬ TL'nin (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 5.201,10-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olmak koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

8-Davalı taraflarca yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

9-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

10-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

11-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

12-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,

Dair, tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır