Anahtar kelimeler: Kargoya Zarfı Özetledava Kargo Çekler Bono Kıymetli Ciro Kambiyo Boş
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;dava konusu çek (... seri nolu 38,600,00 TL’lik 30.03.2023 ödeme tarihli .... Bankası çeki) müvekkili ... tarafından ... Tarım-... lehine düzenlenmiş ve ... Tarım-... tarafından ciro edilerek ... ve .... Teknoloji Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne gönderildiğini, söz konusu kıymetli evrak (Çekler ve bono) ödeme tarihlerinin uygun bulunmaması nedeniyle ... ve ... Teknoloji Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından ... kargo aracılığıyla .... takip numarasıyla kargoya verildiğini, ancak gelen kargo zarfı müvekkili ... tarafından açıldığında boş olduğu ve söz konusu çekler ve senedin zarf içinde bulunmadığı görüldüğünü, dava konusu çek diğer çek ve bono ile birlikte kaybolmuş ya da çalındığını, bu çekle birlikte kaybolan ve çalınan diğer çek de bankaya ibraz edilmiş ve ardından İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başladığını, bu çeke ilişkin olarak açılan dava İstanbul Anadolu .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında görülmekte olup, dosya kapsamında icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, müvekkili tarafından keşide edilip ... ve ... Teknoloji Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne gönderilen kıymetli evraklar, çalınmış ve kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmiş olup, bu durum keşideci müvekkili tarafından da bankaya bildirildiğini, müvekkilleri dava konusu çeki ... ve ... Teknoloji Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne gönderdiğini, müvekkilleri ile davalılar arasında hiç bir ticari ilişki bulunmadığını, müvekkillerinin davalıların hiçbirine de borcu bulunmadığını, kaldı ki çekin gönderildiği dava dışı ... ve ... Teknoloji Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile davalılar arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, bu husus tarafların ticari defterleri ve diğer delillerle ispatlanacağını, müvekkili ... davalı .... İnşaat Makina Metal Hırdavat Plastik Kimya Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ni ve diğer davalıları tanımadığı gibi bu şirketle ve diğer davalılarla hiçbir ticari ilişkisi ve borcu bulunmadığını, önceki 200.000,00TL'lik çekte ciro silsilesinde .... İnşaat Elektrk Hırdavat Kauçuk Plastik Kimya Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ..,... ve .... yer alırken işbu davanın konusu çekte .... İnşaat Makina Metal Hırdavat Plastik Kimya Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ..., .... ve .... yer aldığını, her iki çekte son iki cironun .... ve ... olması daha ilginci ise .... İnşaat Elektrk Hırdavat Kauçuk Plastik Kimya Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile ... İnşaat Makina Metal Hırdavat Plastik Kimya Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin adresleri; .... Mah. ... Sok No:20 Pendik/İSTANBUL olarak aynı adres olduğunu, izah edilen nedenlerle müvekkillerin davalılara borçlu olmadığının tespiti mahkemece yapılacak inceleme sonucunda öncelikle müvekkilleri hakkında açılacak icra takibi ile ilgili olarak icra takibinin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalıların davaya cevap vermediği görülmüştür. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, davacıların keşideci ve lehtar olduğu ileri sürülen çek nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti ve çekin iptali istemine ilişkindir. Dava konusu çekin keşidecisi ..., lehdarı ... Tarım-... olan, ... seri nolu, 38.600,00 TL bedelli çek olduğu görüldü. Yetki itirazı üzerine .... aleyhine açılan dava tefrik edilerek yetkisizlik kararı verilmiştir.Somut olayda davalının iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.Muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olması zorunludur. Emre yazılı çeklerde düzgün bir ciro zinciri ile hak sahibi olduğu anlaşılan kişi (yetkili hamil) olması gerekir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine dava; davacıların elinden rızası dışında çıkan çek nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır. Davalılar hakkında çalınan çeklerle ilgili soruşturmanın bulunduğu anlaşılmıştır.Uyap entegrasyon ekranında yapılan araştırmada; davalılar üçüncü kişiler tarafından kargoda çalınan değişik çeklerle ilgili son hamil sıfatı ile açılan davaların bulunduğu, İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve İstanbul Anadolu .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyalarda ... ve ...'in de ciranta olarak yer aldığı, Türkiye'nin muhtelif yerlerinde kargodan çalınan çeklerin son hamili olarak davalılara intikal etmesi ve davalı tarafından icra takiplerine konu edilmesi hayatın olağan akışına uygun olmadığı değerlendirilmiştir. Soruşturma sonucunda; takipsizlik, ceza veya beraat kararı verilse bile mahkememizce verilen hükmün etkilenmeyeceği, zira ceza dosyasındaki maddi olaylarla bağlı olunduğu ancak beraat hükmüyle bağlı olunmadığı dikkate alındığında dosyadaki delillere göre her iki hüküm sonucunda da davacının borçlu olmadığının sabit olması nedeniyle ceza dosyası bekletici mesele yapılmamıştır.İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... HD. ... Esas ve ... Karar sayılı ilamına göre;"Dosya kapsamı incelendiğinde davacının taraf olduğu ve dava konusu edilmeyen farklı çeklerin de benzer ciro silsileleriyle davalıya geçtiği ve davalı tarafından bankaya ibraz edildiği görülmüş, bunun üzerine UYAP’nda yapılan tespitler itibariyle, davalı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmiştir. O halde ilk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekmektedir..."Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirketin hamili olduğu dava konusu çekin zayi olduğu, Türkiye'nin değişik yerlerinde ve değişik kargo şirketlerinden çalınan çeklerin son hamili olarak davalıya intikal etmesi ve aynı mahiyette davalı aleyhine birçok dava açılması, davalı şirketin dava konusu çeki usulüne uygun olarak iktisap etmediği ve bu nedenlerle davacıların dava konusu çek yönünden borçlu olmadığı anlaşılmakla menfi tespit talebinin kabulüne karar verilmiştir. Çek iptali ve tazminat talebinin şartları oluşmadığından bu taleplerin reddine karar verilmiştir.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın menfi tespit talebi yönünden KABULÜ ile;davacıların ... Bankası .... şubesine ait keşidecisi ..., lehtarı ... Tarım-...., .... seri nolu 38.600,00TL bedelli çek nedeniyle davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, 2-Çek iptaline yönelik talebin REDDİNE,3-Kötüniyet tazminat talebinin REDDİNE, 4-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 2.636,76TL ilam harcından peşin alınan 659,20TL harcın mahsubu ile bakiye 1.977,56TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,5-Davacı tarafından sarf edilen 4.500,00TL bilirkişi ücreti, 1.345,25TL posta masrafı, 179,90TL başvuru harcı, 659,20TL peşin harç ücreti olmak üzere toplam 6.684,35TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,7-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ...¸e-imzalıdır