Anahtar kelimeler: Bilvekale Reel Tahmiline Fiilden Hasarlı Yana Araçta Arz Kazasına Plakalı
T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi özetle; Davacıya ait --------- plakalı araç ile Davalıya ait ----------- plakalı araç arasında █████/2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiği, bu kaza neticesinde ----------- tarafından oluşturulan trafik kazası kayıtlarında davalının %100 kusurlu olduğu, açıklanan bu nedenlere istinaden, davacıya ait araçta meydana gelen 100,00-TL Reel Değer Kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini bilvekale arz ve talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi özetle: 6100 sayılı HMK`nın 114/1-i bendinde aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Tarafları, dava sebebi ve dava konusu aynı olan bir dava ikinci kez açılırsa, ikinci davada bu husus re`sen veya talep üzerine dikkate alınır ve ikinci dava dava şartı yokluğundan esasa girilmeksizin reddedilir. Somut olayda, başvurucunun bilahare aynı taleplerle aynı davalıya yönelik ilk olarak █████/2022 tarihinde ----------- sayılı dosya kapsamında değer kaybı ücreti talebi ile başvuruda bulunduğu ve dosyada alınan rapor doğrultusunda ödemenin yapılarak dosya borcunun kapandığı, karar verilmesine yer olmadığı kararı verildiği; dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığı, Yukarıda izah olunan ve resen dikkate alınacak nedenlerle; belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddini, Esasa girilmesi durumunda davanın esastan reddini, tüm haksız istemler ile, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı yana yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla bilvekale talep etmiştir.DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava çift taraflı trafik kazasından kaynaklı ---------- plaka sayılı araçta oluşan değer kaybı tahsil talebine ilişkindir. Davada taraf teşkili sağlanmıştır. Kusur değerlendirmesi yönünden inceleme: Kusur değerlendirmesi yönünden yapılan incelemede, dava dosyasına tek belge olarak sunulan, KTK md. 83 ve KTY md. 154,155,156 uyarınca, kaza sonrasında, kazaya karışan araçların sürücüleri tarafından müştereken düzenlenerek, imza altına alınan █████/2023 tarihli “Maddî Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı” dikkate alınmıştır., Kaza yeri -------- ilinde, --------- ilçesinde yazılı olup sokak ismi, sürücü ifadesinde --------- caddesi olarak belirtilmiştir. Kaza tarihi █████/2023 kaza saati 16,15 dir. Sürücülerin beyanları: - ---------- plâkalı (A) aracın sürücüsü ---------: --------- plâkalı aracımla giderken --------- plâkalı araç dönüş yapılmaz yerden dönüş yaparken aracımın sol ön kısmına ve lâstiğe zarar vermiştir. - --------- plâkalı (B) aracın sürücüsü ---------: --------- caddesinden, dönülmesi yasak olan yerden dönerken -------- plâkalı araca ---------- plâkalı araçla hasara sebebiyet verdim. Demişlerdir. Sürücülerin yukarıdaki gibi olan beyanlarında açıkladıkları kazanın oluş şekli, müştereken düzenledikleri Kaza Tutanağında gösterilen kaza oluş şekline tamamen uygun görülmektedir. Dosyaya tek belge olarak sunulan, Kaza Tutanağının dikkate alınması sureti ile yapılmış olan inceleme neticesinde; davaya konu edilen trafik kazasının meydana gelişinde; Sürücü ----------, yönetimindeki ---------- plâkalı araç ile ortadan çizgi ile ayrılmış, iki yönlü araç trafiğine sahip --------- caddesi üzerinde kendi yol ve şeridinde seyrederken, kaza yerine geldiğinde, (sürücü beyanlarına göre) dönülmesi yasak olan yerde, sola dönerek karşı yönden gelen araçların şeridine girerek manevra yaptığı sırada, aracını ön ve ön sağ kısmı ile, bu esnada karşı yönden kendi şeridi içersinde gelmekte olan ----------- plâkalı aracın ön sol yan kısımlarına çarpmış olmasında % 100 oranında ve tamamen KUSURLU olduğu, Sürücü ----------, yönetimindeki ----------- plâkalı araç ile ortadan çizgi ile ayrılmış, iki yönlü araç trafiği olan ---------- caddesi üzerinde kendi yol ve şeridinde seyretmekteyken, karşı yönden gelen diğer aracın, dönülmez olan yerde sola dönüş yaparak, şeridine girmiş ve aracına ön sol yan kısımlarından çarpmış olmasında, yapabilecek hareket, kaçabilecek yer, alabilecek önlem ve ihlâl etmiş olduğu herhangi trafik kuralı bulunmadığından, KUSURSUZ olduğu kanaatine varmış olup olayın oluş şekline uygun kusur değerlendirilmesi mahkememizce de benimsenmiştir. ----------- plâka numaralı araçta meydana gelen hasar nedeni ile beyan ve iddia edilen araç değer kaybı yönünden inceleme: Kazada hasara uğrayan, davacıya ait ----------model, ---------- marka ve tip, ---------- plâka numaralı araç üzerinde, dava dışı ----------Ş. tarafından, hasar onarım zararının ödenebilmesi amacı ile hasar belirleme incelemesi yaptırtılmış, bu inceleme neticesinde, dosyaya sunulu bulunan ---------- n.lu dosyada, ----------- SBM Rapor numaralı, █████/2022 tarihli “Oto Mecburi Mali Mesuliyet Ekspertiz Raporu” düzenlenmiştir. Bu rapor’da, otonun tüm hasarları tespit edilerek ayrı ayrı belirtilmiş ve hasarların onarımı için; (KDV hariç): - 4 kalem yeni temin edilen parçalar ve muhtelif malzemeler için ….... 7.709,57 TL. - Tüm onarım ve kaporta işleri ve boya bedelleri için (%10 iskontolu) ..+ 3.500,00 TL. 11.209,57 TL. sarfedilmesi gerektiği hesaplanmıştır. Ekspertiz raporunda, yapılan incelemede 303.035 kilometrede olduğu, aracın piyasa rayiç değerinin 840.000,00 TL. olduğu, mevcut hasarların 7 işgünü içersinde onarılacağı kaydedilmiştir. Tespit edilip, Ekspertiz raporunda belirtilen bu hasarların, nitelikleri itibarı ile, aracın dosyaya sunulu bulunan fotoğraf fotokopilerinde görülebilen hasarlara uygun olduğu ve hasarların, yukarıda açıklanan trafik kazasında meydana gelebilecek hasarlar olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Davacı vekîli, dava dilekçesinde, belirlenen hasar onarım bedelini talep ve dava konusu etmemiş, aracının hasarlarının onarımından sonra, üzerinde meydana gelen değer kaybını ve kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizini talep ve dava etmiştir. İncelemeye konu edilen aracın, dosyada mevcut Trafik Tescil Belgesindeki bilgilere göre, teknik özellikleri şu şekildedir. Aracın; Plâka numarası : ---------- Markası, tipi ve model yılı : ---------- Motor numarası : ---------- Şasi numarası : ------------ Yakıt cinsi : ---------- Kaza esnasında kilometresi : 303.035 km. (Ekspertiz raporundaki tespitten) Aracın hasar durumu: Ekspertiz raporundaki tespitten ve dosyaya sunulu bulunan fotoğraflardan, aracın, █████/2022 tarihli trafik kazasında sol ön kısım ünitelerinden çarpılmak sureti ile hasara maruz kalmış olduğu anlaşılmıştır. Kaza sonrası hasara uğrayan araçlarda meydana gelen değer kaybı, kazaya uğrayan aracın markasına, modeline, yaşına, daha önce kaza geçirip geçirmediğine bağlı olduğu kadar, kazada hasara uğrayan parçaların kaporta parçası, mekanik parça, plastik malzeme kökenli parça olup olmadığına, değiştirilen parçaların orijinal olup olmadığına, kazanın aracın dinamik ve statik stabilitesini etkiyecek bir kaza olup olmadığına (şaselerde meydana gelen hasarlara) ve aracın onarımı sırasında uygulanan teknolojik yöntemlere, kalifiye işçilik uygulanıp uygulanmadığına (aracın yetkili serviste yapılıp yapılmadığına), aracın kilometresine ve aracın kaza sırasındaki piyasa rayiç değerine bağlıdır. Değer kaybı hesaplanması Yargıtay yerleşik kararların da belirtildiği üzere; davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, v.s. gibi hususlar göz önünde bulundurularak kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. El piyasa rayiç bedeli (hasarsız haliyle), ile aracın hasarlarının onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olarak hesaplanır. 1) Araçların ikinci el piyasa rayiç bedeli; aracın markasına, modeline, yaşına, daha önce kaza geçirip geçirmediğine, aracın kilometresine, aracın daha önce geçirmiş olduğu kazalara ve hasara uğrayan parçaların kaporta parçası, mekanik parça, plastik malzeme kökenli parça olup olmadığına, değiştirilen parçaların orijinal olup olmadığına, kazanın aracın dinamik ve statik stabilitesini etkiyecek bir kaza olup olmadığına (şaselerde meydana gelen hasarlara) ve aracın onarımı sırasında uygulanan teknolojik yöntemlere, kalifiye işçilik uygulanıp uygulanmadığına, arz ve talebe, araç sahibin acil olarak elden çıkarmak istemesine, döviz kurlarına ve sıfır araçların fiyatına ve model değiştirmelerine bağlıdır. Araçlardaki değer kaybını ve aracın kazasız durumundaki rayiç değerini etkileyen nedenlerden en önemlisi, aracın daha önceden kaza geçirip geçirmediğidir. Dava dosyasında, yukarıda teknik özellikleri yazılı----------- plâkalı aracın, █████/2022 (dava konusu kaza) tarihinden önce, başka trafik kazasına karıştığına dair herhangi belge bulunmamaktadır. 2) Fabrikasyon boyama işlemlerinde, aracın kaporta aksamı haricinde boyandıktan sonra araca monte edilen, hafif şiddetteki darbeleri sönümleyerek karoserin hasar görmesini engelleyici işleve sahip tamponlar ile far, stop, panjur, davlumbaz vb. plastik aksamın, orijinali ile değişmesi veya orijinaline uygun onarımı ve boyanması değer düşürücü nitelikte değildir. Tampon demirleri, hafif ve orta şiddetteki çarpmalarda, darbe şiddetini tamponla birlikte sönümleyerek aracın şasi aksamının hasar görmesini engelleyen, sökülüp takılabilen bir parçadır. Aracın tamponunun altında kalan, dışarıdan bakıldığında hiçbir şekilde görülmeyen, orijinali ile değiştirildiğinde işlevselliğinde kayıp oluşmayacak söz konusu parçanın orijinali ile değiştirilmesi ya da onarımı değer düşürücü nitelikte değildir. Karoser aksamının sökülebilir parçaları üzerinde, orijinali ile yapılan değişim işlemlerinde değer düşümüne neden olan işlem, aracın fabrikasyon boya bütünlüğünü ve orijinalliğini bozan boya uygulamasıdır. Aynı fabrikada, aynı kalıpla şekillendirilmiş, aynı yüzey hazırlama ve korozyon önleme yöntemleri uygulanarak son kat boyaya uygun hale getirilmiş karoser aksamının, sökülerek yerine yenisinin takılmasının uygulanan boya işlemi haricinde değer düşümü üzerine etkisi bulunmamaktadır. Dava konusu araç --------- plakalı,---------- model, ----------- marka ve tip olup, “ZMSS Ekspertiz Raporu’nda” hasar tarihi itibarı ile 303.035 kilometre’de olduğu tespit edilmiş araçtır. Kaza sonrasında yapılan tespitlere ve düzenlenen ZMSS Ekspertiz raporundaki tespitlere göre, aracın orta nitelikte hasara maruz kaldığı anlaşılmıştır. Aracın hasarlarıyla ilgili olarak Ekspertiz raporunda açıklanan ve aracın hasarlı durumunu gösterir fotoğraf fotokopileri üzerinde yaptığım inceleme sonucunda, dava konusu araçta değer düşümüne yol açan onarım işlemlerinin, aracın fabrikasyon orijinalliğini ve boya bütünlüğünü bozan, ön sol çamurluk kaporta elemanında meydana gelmiş hasarlar olduğu anlaşılmıştır. Değer kaybı hususunda, 09.10.2020 tarih ve --------- sayılı ---------- yayımlanan 17.07.2020 tarih ve ---------- E. ve ----------- K. sayılı Anayasa Mahkemesi kararı uyarınca, Genel Şartlar kapsamındaki değer kaybı hesaplama yöntemi yerine, Yargıtay kararları kapsamında da kabul edilen gerçek zarar ilkesi gereği değer kaybı hesabı yapılması gerektiği kabul edilmiştir. --------- sayılı ilamında, “Tebliğ ve yönetmelik gibi düzenleyici işlemler kanuna aykırı olamazlar. Kanuna aykırı hükümler içermeleri halinde ise normlar hiyerarşisi gereğince bu hükümler uygulanmaz” denilmektedir. Aracın onarımı sonrası piyasada kaybedeceği değeri, her marka ve modelin piyasadaki konumuna bağlı olarak piyasa şartları belirler. Serbest Pazar şartlarının hakim olduğu Ülkemizde değer kaybının belirlenmesinde Yargıtay’ca kabul görmüş değerlendirme “aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki farktır” şeklindedir. . Bu açıklamalar doğrultusunda, araçta meydana gelen kaza nedeni ile ilgili yapılan onarımlar dikkate alınarak, değer kaybı belirlenecek olursa; İnternet üzerinden ve de 2. El araç piyasasında yapılan araştırmada dava konusu araçla aynı ve yakın kilometrede hiç parçası değişmemiş aracın, (kaza tarihi █████/2022 itibarı ile) (bedelinin peşin ve nakit ödenmesi koşulu ile) piyasa rayicinin olay tarihinde ortalama; 750.000,00 TL. kadar olacağı kanaatine varılmıştır. Dava konusu araçla aynı marka, tip ve model araçlar üzerinden karoser aksam onarımlarının yarattığı değer düşümünün belirlenebilmesi amacıyla yakın kilometrelerde ve dönemlerde satışa çıkarılmış araçlar seçilerek (kaza tarihi itbarıyla) yapılan piyasa araştırmasında, karoser aksamında mevcut bazı parçalarının normal düzeltilip boyanması şeklinde onarım görmüş araçlar için aynı nitelikte hasara maruz kalmış olduğu ileri sürülen emsallerine göre, ortalama olarak, 7,000,00 TL ile 8.000,00 TL kadar daha düşük fiyat talep edildiği belirlenmiştir. Olay tarihinde yaklaşık 4 yıl kullanım süresi içinde olan, 1.547 gün kadar kullanım süresinde ve 303.035 km’de olduğu, buna göre, kaza tarihinde 195.88 kilometre/ gün yol yapılarak kullanılmış olduğu (aracın günlükte oldukça fazla kullanımlı kilometre yaptığı ve fakat, fotoğraf görüntülerinde görülebilen durumuna göre iyi durumda olduğu anlşılmktadır) dikkate alınan dava konusu araçtaki orta nitelikteki hasarları, kaza öncesi ortalama 750.000,00 TL. civarlarındaki hasarsız piyasa rayiç değeri, bu kazadaki orta nitelikli hasarların, bazı parçaların düzeltme yapılarak yapılan onarımı da dikkate alındığında, dosyada , aracın, █████/2022 (davaya konu kaza) tarihinden önce başka bir trafik kazasına karıştığına dair belge bulunmadığı da dikkate alınıp, birlikte değerlendirildiğinde, araçta █████/2022 tarihli (davaya konu edilen) trafik kazasındaki yukarıda açıklanan hasarlarından dolayı, aracın, (bedelinin peşin ve nakit ödenmesi koşulu ile) ortalama 741.000,00 TL. ---- 743.000,00 TL. civarında bedel ile satışının yapılabileceği belirlenmiştir. İnternetteki --------, ----------- gibi sitelerde ve ----------- 2. El araç alım satımı ile iştigal eden muhtelif firmalar nezdinde yapmış olduğum piyasa araştırmalarda ; davacıya ait, yukarıda teknik özellikleri ve hasar durumu yazılı ---------- plakalı aracın, █████/2022 tarihli trafik kazasında üzerinde oluşan, Ekspertiz Raporunda da (KDV hariç) 11.209,57 TL. kadar olduğu tespit edilen hasarlarının onarılmasından sonraki hali ile, ortalama 742.000,00 TL. bedel ile satışının yapılmasının mümkün olduğu, Bu bedelin, o tarihteki piyasa rayiç değerlerine tamamen uygun seviyede ve makul miktarda bulunduğu, Buna göre;----------- plâkalı araçta, █████/2022 tarihli trafik kazasında üzerinde meydana gelen hasarlardan dolayı, onarım sonrasında oluşan değer kaybının; 750.000,00 TL. – 742.000,00 TL. = 8.000,00 TL. kanaatine varılmıştır. Davacı vekilince bedel arttırım dilekçesi sunulmuş olup dilekçe davalı sigorta vekiline tebliğ olmuştur.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Dava çift taraflı trafik kazasından kaynaklı ----------- plaka sayılı araçta oluşan değer kaybı tahsil talebine ilişkindir. Değer kaybı hesaplanması Yargıtay yerleşik kararların da belirtildiği üzere; davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, v.s. gibi hususlar göz önünde bulundurularak kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. El piyasa rayiç bedeli (hasarsız haliyle), ile aracın hasarlarının onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olarak hesaplanır. Denetlenebilir teknik bilirkişi raporuna göre dava konusu ---------- plâkalı araçta, █████/2022 tarihli trafik kazasında üzerinde meydana gelen hasarlardan dolayı, onarım sonrasında oluşan değer kaybının; 750.000,00 TL. – 742.000,00 TL. = 8.000,00 TL. olduğu yapılan ödemenin tenzili neticesinde davacı vekilince de değer arttırımda bulunulan 996,23 TL nin kısmi ödeme yapılan █████/2022 tarihinden işleyecek avans (sigortalı araç ticari) faizi ile birlikte tahsiline dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın KABULÜ ile1-996,23 TL değer kaybı bedelinin 01.09.2022 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 68,05 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL ile ıslah harcı 15,31 TL 'nin mahsubu ile bakiye -127,16 TL harcın davacıya iadesine,3-Yargılama gideri mahiyetinde olan 179,90 TL peşin harcı ve 15,31 TL ıslah harcının toplamı olan 195,21 TL dava harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafça yapılan masraflar toplamı olan 4.101,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulanan AAÜT uyarınca 996,23 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca --------- bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 7-Taraflarca yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025