kyazim kapora franchise mağazası bilginin ayından eylül gönderdiğini havale tanzim

Anahtar kelimeler: Kyazim Kapora Franchise Mağazası Bilginin Ayından Eylül Gönderdiğini Havale Tanzim

T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : █████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2023

KARAR TARİHİ : █████/2025

K.YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilinin ..... Mağazası Franchise sözleşmesinin kurulması amacıyla davalı şirkete █████/2023 tarihinde Banka aracılığı ile 283.200,00-TL bağlanma / kapora bedeli gönderdiğini, Ancak kapora / bağlanma bedeli davalıya gönderildikten sonra davalı Tarafından ..... Mağazası Franchise işletmesi için gerekli olan hiç bir bilginin müvekkiline sağlanmadığını, bu nedenle taraflar arasında sözleşme tanzim edilmediğini, 2023 yılı Eylül ayından itibaren davalı şirket Yönetim kurulu üyeleri arasında ..... ve ..... ile de defalarca şifahen kaparo/bağlanma bedelinin iadesi için görüşüldüğünü devamlı olarak iade edeceklerini beyan edip müvekkilini oyaladıklarını, Davalı tarafından iade işleminin gerçekleşmemesi üzerine, Bakırköy ..... Noterliği'nin █████/2023 tarihli ..... Yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini ancak gene iadenin yapılmadığını, bu nedenle Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile █████/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından kötü niyetli olarak takibe itiraz edildiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kendi talepleri üzerine ..... Mağazası açmak üzere harekete geçildiğini, kendi buldukları ve beğendikleri mağaza için mülk sahibinin fiilen kurumsal yapıda olan franchise veren üzerinden sözleşme yapılması talebi sebebi ile söz konusu mağaza taraflarınca kiralandığını, Bahse konu mağazanın marka standartları gereği tüm mimari hazırlığının yapıldığını, davacı yanın göndermiş olduğu 283.200,00 TL aynı gün..... Adi Ortaklığına aktarıldığını, .... İnşaat Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti'ye 1.154.000,00 TL, .... Mob. Dış. Tic. Şti.'ye 369.549,00 TL, .... Soğutma Raf Sistemleri San ve Tic. Ltd.Şti'ye 1.980.000 TL, Kahve makinaları teçhizatı için 250.000,00 TL, Boyut Reklam .....'a 28.800,00 TL, Elektrik Tesisatı için 25.000,00 TL olmak üzere, henüz evraklarını temin edemedikleri ancak davanın ilerleyen aşamalarında sunacağımız ödemeler hariç toplamda 3.807.349,00 TL mağaza kurulumu ödemeleri yapıldığını, Ayrıca an itibari ile mülk sahibi olan ...... Turizm Sanayi Sanayi ve Ticaret A.Ş'ye ise aylık 80.000,00 TL artı KDV toplamda 96.000,00 TL üzerinden dört aylık kira bedeli olan 384.000.00 ödenmiş olup her ay bu bedel ödenmeye devam edilecektir.şu an geldiğimiz noktada anlaşılacağı üzere müvekkilinin cebinden şu ana kadar çıkan bedelin 4.191.349,00 TL olduğunu,

Davacının franchise ve alt kiralama sözleşmeleri gönderilmiş olup sayın davacı yan önce bu sözleşmeleri uzunca bir süre imzalamaktan imtina etmiş sonrasında da kiralanmış olan bu mağazayı şarküteri olarak kullanmak istediklerini beyan ederek kira sözleşmesinin bu yönde taraflarına devrini talep ettiklerini, Takdir olunacağı üzere söz konusu mağaza bir site içerisinde yönetim planına uygun olarak davacı yanın yapmayı kabul ve taahhüt ettiği ve franchise sözleşmesi çerçevesinde yapılacak iş üzerinden mülk sahinin kiraya vermiş olduğu bir gayrimenkul olduğundan bu yöndeki talepleri mülk sahibi tarafından reddedildiğini, davacı yanın talebi üzerine kiralanmış ve dekorasyonu tamamlanmış olan işbu gayrimenkulün yine davacı yanın keyfi bir şekilde fikrini değiştirmesi ve ilgili sözleşmeleri imzalamaması üzerine yaşanan olayda müvekkil şirket maddi anlamda çok ciddi bir mağduriyete uğratıklarını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Bilirkişiler ..... ve .... tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda;

Teknik yönden ;

Söz konusu işletmenin faal durumda olduğu, ...... şeklinde tabela altında hizmet vermekte olduğu, söz konusu işletmenin teknik açıdan hizmet verecek şekilde mekanik elektrik tesisatları ile armatür aksamının işletme içerisinde bulunduğu,Söz konusu işletmenin pasta/kafe kullanımına uygun vaziyette mimari olarak düzenlenmiş olduğu, banko giriş karşılama, müşteriler (kapalı ve açık olmak üzere) hizmetleri karşılanacak standartta sağlanmış olduğu, İşletmenin temiz düzenli ve bakımlı olduğu, Banko alan yapanların bulunduğu, kafe alanında oturmak sureti ile de hizmet alımı yapanların bulunduğu görülmüştür. Söz konusu işletmenin | yüksek tavanlı zemin kattan girilmek sureti ile | adet de asma (çekme) kat tan ibaret olduğu üst katta wc ve depo gibi alanların tanzim edildiği ayrıca birkaç oturma oturma alanlarında günlük taze ürünlerin bulunduğu ve keşif esnasında alışveriş alanı da tanzim edilmiş olduğu, alt katta ise kafe oturma düzeni , ürün bankosu, kasa vb gibi ihtiyaçların bulunduğu alan ile arka tarafta endüstriyel mutfak ekipmanlarının bulunduğu alan ile elektrik roc kabininin bulunduğu, bu alanın teknik alan olarak da değerlendirilebileceği, Söz konusu işletmenin mimari aksamlarının ;

* Lake kapılar

* Lake ve lam malzeme dolap ve bankolar

* Ahşap kafe masaları ve sandalyeleri ile dış mekanda dış mekana uygun mobilya aksamları

* Yeteri düzeyde Endüstriyel mutfak ekipmanlarının işletmede bulunduğu,

Dosyaya sunulan harcama faturalarının işletmedeki aksam ile uyumlu olduğu,

Mali yönden:

Davalının ticari defterlerinin incelemeye ibraz edildiği, Raporun 3.3 bölümünde yapılan açıklamalar çerçevesinde, hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacıya ait ticari defterlerinin HMK 222.2 kapsamında deli! olarak kabul edilebileceği, Davacının ticari defterlerinin incelemeye ibraz edilmediği, ibrazdan kaçınıldığı, Raporun 3.3 bölümünde yapılan açıklamalar çerçevesinde, davalının HMK'nın 220 ve 222'nci maddeleri karşısındaki durumunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Davalıya ait 2023 yılı ticari defter kayıtlarına göre; davacı tarafından davalıya gönderilen 283.200,00 TL bağlanma/kaparo bedelinin davalı tarafın defter kayıtlarında 326- Alınan depozito ve teminatlar hesabında takip edildiği, işbu rapor tarihi itibariyle söz konusu tutarın davacıya ait alacak bakiyesinin 283.200,00 TL olarak devam ettiği, ne işbu dosyaya ne de bilirkişi heyetimize davacı ve davalı arasında düzenlenen bir sözleşme sunulmadığı, bu nedenle davacı tarafından davalıya gönderilen paranın iadesi talebinin yerinde olduğu, Dosyada, icra takibi öncesi olan 09.10.2023 tarihinde davacı tarafında davalıya çekilen ihtarname bulunduğu, yani davalının 09.10.2023 tarihinde temerrüde düşürüldüğü, bu kapsamda ihtar tarihinden önceki döneme ilişkin faiz hesaplanmasının mümkün olmadığı, buna karşın davacının ihtar tarihinden itibaren faiz talebinin yerinde olduğu,

Genel yönden:

Dosya kapsamından taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığının anlaşıldığı; somut olayda davacı tarafından davalıya verilen 283.200,00 TL'nin bağlanma parası olduğunun , davacının davalıya gönderdiği 283.200,00 TL'nin taraflar arasında franchise ilişkisi kurulmasına yönelik bağlanma parası olduğu Mahkemece kabul edilir ise anılan bedelin iadesinin söz konusu olabileceği, yapılan ödemenin, esasen cayma akçesi olduğunu ileri sürebilmek için de sözleşmenin kurulması gerekmekte olduğu, hususları tespit edilmiştir.

Huzurda görülen dava itirazın iptali davası olup, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan normal bir eda davasıdır.

Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde vereceği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi davanın kabulü halinde borçlu da alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır. Bu nedenle mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır.

Yasal dayanağını İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir.

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında ..... Mağazası kurulması konusunda anlaşmaya varıldığı, bu bağlamda davacı tarafından davalıya █████/2023 tarihinde 283.200,00 TL ödeme yapıldığı konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır. Türk Borçlar Kanunu'nun "Bağlanma Parası" yan başlıklı 117. maddesi ile sözleşme yapılırken bir kimsenin vermiş olduğu paranın, cayma parası olarak değil sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılacağı; aksine sözleşme veya yerel adet olmadıkça, bağlanma parasının esas alacaktan düşüleceği düzenlenmiştir. Yapılan ödemenin cayma akçesi olarak kabulü için sözleşmenin kurulması gerekir. Somut olayda henüz sözleşme kurulmadığından, davacının yaptığı ödeme kapora (bağlanma parası) olup bağlanma parası, verenin kusuruna bağlı olmaksızın iadeyi gerektirir. Yerleşik yargıtay uygulamalarında sözleşme yapılırken verilen paranın bağlanma parası olarak verildiğinin kabulünün gerektiği belirtilmiştir. (Karar için bknz; Yargıtay HGK'nın E. ███████-722, K. ████████) Davacı tarafından █████/2023 tarihli ihtarname ile franchise sözleşmesinden vazgeçilme nedeni ile ödenen paranın iadesi talep edilmiştir. Davalı tarafından söz konusu paranın iade edilmemesi üzerine huzurda görülen itirazın iptali davası açılmıştır.

Davalı, bağlanma parasını iade etmeme nedenini davacının sözleşmeden dönmesi nedeniyle uğradığı zarar olarak belirtilmiştir. TBK’nın 236. maddesinde düzenlenen zararın hesaplanma yöntemleri, alıcının ödemede temerrüde düşmesi halinde satıcının isteyebileceği zararın hesaplanmasına yönelik olup, somut olayda davacının sözleşmeden döndüğü dikkate alındığında, davalının uğramış olduğu zarar iddiası, TBK’nın 236. maddesinde düzenlenen zarar türü kapsamında değerlendirilemeyeceği gibi davalı, zarara uğradığı yönündeki iddiasını da ispatlayamamıştır. (Aynı yönde karar için bknz; İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin E.█████████, K. █████████ sayılı kararı) Açıklanan nedenlerle sözleşmenin feshi nedeniyle davacının ödediği bağlanma parasının iade edilmesi gerektiği kanaati ile açılan davanın kabulüne, alacağın likit olması nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile takdiren kabul edilen asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine; davalının şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-AÇILAN DAVANIN KABULÜ ile davalının Büyükçekmece ..... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazın 283.200,00 TL asıl alacak üzerinden İPTALİ ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa davacının talebi aşılmamak üzere yasal faiz uygulanmak suretiyle TAKİBİN DEVAMINA,

2-Alacağın likit olması nedeni ile davacının icra inkar tazminatı talebinin KABULÜ ile kabul edilen asıl alacak tutarının takdiren %20'si oranında hesaplanan 56.640,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Davalının şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,

4-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 19.345,39-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.420,35-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 15.925,04-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 45.312,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 3.420,35-TL Peşin/Nisbi Harç, 7.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 340,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 11.530,45 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra ve talep halinde yatırana İADESİNE,

9-6235 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye İRAT KAYDINA,

Dair; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341. ile 360. madde hükümleri uyarınca mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

█████/2025

Katip .....

e-imzalı

Hakim .....

e-imzalı