Anahtar kelimeler: Davaitirazın Lehdarın Çekte Satımdan Ştiden Lehtarın Hamil Ciranta İlişkiye Sebepsiz
T.C.
İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:███████ EsasKARAR NO:████████DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2023KARAR TARİHİ:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Şubesine ait ... seri no'lu 87.000,00 TL'lık 31.03.2019 keşide tarihli çek kapsamında; müvekkili şirketin hamil, keşidecinin davalı ... A.Ş. lehdarın davalı ... Ltd. Şti olduğu ve lehtarın müvekkilinden önceki ciranta olduğu, Davalı ... ... AŞ ile müvekkili arasında temel ilişki mevcut olmadığından TTK 732 kapsamında iş bu davada sebepsiz zenginleşmeye dayandıklarını, davalı ... ... Ltd Şti Bakımından ise temel ilişkiye dayandıklarını, ... Şubesine ait ... seri no'lu 87.000,00 TL'lık 31.03.2019 keşide tarihli çekte müvekkilinin ticari ilişki kapsamında davalılardan ... Ltd. Şti'den çeki aldığını, çekin ödeme vadesinde karşılığının olmadığından davalılar aleyhine .... İcra Dairesinin ... esas sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığını, davalı borçlunun süresinde itiraz ettiğinden takibin durduğunu ifade ederek, itirazın iptali ile takibin (87.000,00 TL Asıl Alacak Açısından), devamına, haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava dilekçesinin davalılara usule uygun tebliğ edildiği ancak davalılar tarafından süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır. Dava, ... .../ İstanbul Şubesine ait ... seri nolu █████/2019 tarihli 87.000,00-TL bedelli çekten kaynaklanan alacağa ilişkin .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir. .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Otomotiv Pazarlama Dış Ticaret Limited Şirketi, borçluların ... ... ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Taahhüt ... ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, takibin 132.656,53-TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, takip dayanağının ... .../ İstanbul Şubesine ait ... seri nolu █████/2019 tarihli 87.000,00-TL bedelli çekten kaynaklanan alacak olduğu, █████/2022 tarihli ödeme emrinin borçlulara █████/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ... İnşaat Beton ..Ltd Şti'nin █████/2022 tarihinde, borçlu ... Taahhüt İnşaat Beton ... AŞ'nin █████/2022 tarihinde, süresi içerisinde borca, ferilerine ve faize itiraz ettiği görülmüştür.Bilirkişi ██████/2025 tarihli raporunda özetle; taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmamaktadır. Davacı şirketin tarafıma ibraz ettiği, yevmiye defteri muavin hesap dökümünde takip tarihi ile ticari defterlerinde dava konusu çek hariç davalı ... İnş…Ltd.Şti’ nin 876.597,00 TL borcunun kayıtlı olduğu, Davacının, davalıdan .... İcra Müdürlüğü ... E Sayılı Dosyası ile başlattığı ilamsız takipte, 87.000,00 TL asıl alacak +45.656,53 TL takip öncesi işlemiş faiz =132.656,53TL alacak talep ettiği, yapılan incelemede davacının işlemiş faiz talep edemeyeceği, ancak davacının, davalılardan İtirazın iptali ile takibin (87.000,00 TL Asıl Alacak Açısından), devamına karar verilmesini talep ettiğinden icra takibindeki işlemiş faiz talebinden zımmen vazgeçtiğinin anlaşıldığı, Sonuç olarak davacının, davalıdan 87.000,00 TL alacaklı olabileceği ve bu alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %15,75 oranından başlayacak değişen oranlarda avans faiz işletilmesi gerekeceği hususları tespit ve rapor edilmiştir.Bilirkişi █████/2025 tarihli ek raporunda özetle; kök raporunda kök görüş ve kanaatinde herhangi bir değişiklik olmadığını belirtmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde; 2004 sayılı İİK madde 67 uyarınca; "takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde Mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağın varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir". .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası sureti incelendiğinde; alacaklının ... Otomotiv Pazarlama Dış Ticaret Limited Şirketi, borçluların ... ... ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Taahhüt ... ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, takibin 132.656,53-TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, takip dayanağının ... .../ İstanbul Şubesine ait ... seri nolu █████/2019 tarihli 87.000,00-TL bedelli çekten kaynaklanan alacak olduğu, █████/2022 tarihli ödeme emrinin borçlulara █████/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ... İnşaat Beton ..Ltd Şti'nin █████/2022 tarihinde, borçlu ... Taahhüt İnşaat Beton ... AŞ'nin █████/2022 tarihinde, süresi içerisinde borca, ferilerine ve faize itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına dair bir kararın alacaklı/vekiline tebliğine dair takip dosyası kapsamında mazbataya ve sair bilgi belgeye rastlanmamakla birlikte, eldeki itirazın iptali davasının █████/2023 tarihinde açıldığı, alacaklı/vekiline itiraz üzerine takibin durdurulması kararının tebliğine dair mazbata, sair bilgi belge de bulunmadığından İİK madde 67'de öngörülen bir yıllık sürenin işlemeye başlamadığı gibi takip tarihi ile dava tarihi arasında da 1 yıldan az süre bulunduğu görülmekle eldeki itirazın iptali davasının süresi içerisinde açıldığının kabulü gerektiği anlaşılmıştır.Davacı taraf iddiasında, davalılardan ... ... AŞ ile aralarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, ancak davalı ... .. AŞ'nin dava ve takibe konu çekin keşidecisi olduğunu ve zamanaşımına uğramış çek nedeniyle keşideci olan ... ... AŞ'den sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak talepte bulunduklarını, diğer davalı ... ... Ltd Şti ile aralarında ticari ilişki bulunduğunu ve çeki lehtar olan davalı ... ... Ltd Şti'den aldığını belirterek dava ve takibe konu çek nedeniyle davalıların takibe itirazlarının 87.000,00-TL asıl alacak üzerinden iptalini talep etmiş, takip dosyası incelendiğinde takibin 87.000,00-TL asıl alacak ve 45.656,53-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 132.656,53-TL alacağa ilişkin olduğu, ancak davacı tarafın dava dilekçesinde sadece 87.000,00-TL üzerinden dava açtığını açıkça bildirdiği görülmüş olup, dava değerinin ve davacının itirazın iptalini istediği tutarın 87.000,00-TL asıl alacak olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan raporda, davacının ticari defter kayıt ve dayanağı belgeleri incelenmiş, davacının davalılardan ... ... Ltd Şti arasında ticari ilişkisinin bulunduğu, adı geçer taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2018 yılında başladığı ve 2022 yılında sona erdiği, davacının davalı adına 43 adet fatura düzenlediği, bu faturalar nedeniyle davacının davalıdan 2.201.029,87-TL tutarında alacaklı olduğu davalı ... .. Ltd Şti tarafından davacıya toplam 1.324.432,85-TL tutarında ödeme yapıldığı, yapılan ödemeler arasında takibe konu 87.000,00-TL bedelli çekin de bulunduğu, takibe konu çekin █████/2018 tarihinde 732 nolu tahsilat makbuzu ile alındığı ve netice olarak davacının davalı ... .. Ltd Şti'den bakiye 876.597,00-TL tutarında alackalı olduğu belirlenmiş, davacı kayıtlarına göre takibe konu çek davalıdan █████/2018 tarihinde alınmış olup, çekin keşide tarihinin █████/2019 tarihli olduğu ve takip dosyasında bulunan çek sureti incelendiğinde çekin muhatap bankaya ibraz edildiği ve ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı █████/2019 tarihli kararı ile keşideci şirketin (davalı ... .. AŞ) yönetiminin işlemleri komiser onayına tabi olduğu ve çek üzerinde de komiser onayı bulunmadığından işleme alınmasının mümkün olmadığı ifadesi ile işlem gördüğü görülmüş, bu durumda takibe konu çekin tahsil edilemediği ve davacının incelenen defter kayıtlarına göre tahsilat olarak alınan işbu takibe konu çek nedeniyle davalı ... ... Ltd Şti'den alacaklı olduğu değerlendirilmiştir. 6102 sayılı TTK 814. Maddesine göre Hamilin, ciranta ve keşideciye karşı başvurma hakkı, ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yıllık zamanaşımına tabi olup, takibe konu çekin █████/2019 tarihli olduğu ve dava konusu takibin ise █████/2022 tarihinde başlatıldığı, takip tarihi itibariyle takibe dayanak çek için 3 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu görülmüş, zamanaşımına uğrayan çek ile ilgili hamil kambiyo hukukundan kaynaklanan haklarını yitirmekle birlikte, Türk Borçlar Kanununda düzenlenen sebepsiz zenginleşme kurallarına göre alacaklı borçludan alacağını talep edebilecek, çek ve senetler yazılı delil başlangıcı olarak kabul edilecektir. Ancak sebepsiz zenginleşme nedeniyle borçluya müracaat etmek için 1 yıllık ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri söz konusu olup, çek ve bonolar için 3 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra bir yıl içinde dava açılmaması veya icra takibi yapılmaması halinde zamanaşımı gerçekleşmiş olacaktır. Yapılan incelemede çek tarihinin █████/2019 olması ve 3 yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra 1 yıl içerisinde █████/2022 tarihinde takip başlatıldığı görüldüğünden takibe konu çek için zamanaşımı süresi dolmadan takip yapıldığından sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı talepte bulunulabileceği değerlendirilmiştir. Bu durumda davacının keyideci olan davalı ... ... AŞ'den, çek üzerinde işlem yapılmadığına dair ifade dikkate alındığında ödenmeyen çek ile ilgili sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak talepte bulunabileceği değerlendirildiğinden davacının davalı ... ... AŞ'den de çek bedeli tutarında alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Alınan raporda çekin zamanaşımına uğraması nedeniyle işlemiş faiz istenemeyeceği belirtilmişse de dava dilekçesi içeriğine ve harca esas değere göre davacının talebinin sadece asıl alacağa ilişkin olduğu anlaşıldığından faiz yönünden değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiş, davalıların takibe itirazının 87.000,00-TL asıl alacak üzerinden iptaline karar vermek gerekmiştir. 2004 sayılı İİK madde 67/2.maddesi uyarınca; "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." neticeten işbu davada davalı borçlunun itirazının haksızlığına karar verildiğinden hükmolunan meblağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;1-Davanın Kabulüne, .... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında davalıların itirazının 87.000,00-TL asıl alacak üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık % 15,75 ve değişen oranlarda ticari avans faizi işletilmek suretiyle takibin devamına, 2-Alacağın %20'si oranında 17.400,00-TL icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 5.942,97-TL harçtan peşin alınan 822,47-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.120,50-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.md göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafından yapılan 33,50-TL posta gideri, 2.750,00-TL bilirkişi ücreti, 179,90-TL başvurma harcı, 822,47-TL peşin harç, 25,60-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 4.111,47 -TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,6-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,Dair, davacı vekili ve Davalı ...... Ltd.Şti. vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır