Anahtar kelimeler: Tarikinde Davaalacak Davatazminat Bayiliği Satımdan Acentelik Akaryakıt Akdedilmek İstasyonunun Protokol

T.C.

İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:████████ Esas
KARAR NO:████████
DAVA:Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:█████/2014
BİRLEŞEN ....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... E. SAYILI DAVADA;
DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :█████/2023
KARAR TARİHİ:█████/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekilinin mahkememize verdiği 08.05.2013 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkili ile davalı arasında 22.07.2010 tarihinde, ön protokol akdedilmek suretiyle ve daha sonra davalıya ait akaryakıt istasyonunun işletilmesine yönelik 18.09.2010 tarikinde süresi 5 (beş) yıl olan Akaryakıt bayiliği sözleşmesi imzalandığını, davalının, 22.07.2010 tarihli protokol ile maliki olduğu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, 11 pafta, 16896 parseldeki kayıtlı akaryakıt istasyonu niteliğindeki taşınmaz üzerinde 5 yıllık bayilik süresi yönünde davacı lehine olmak üzere intifa tesis etmeyi kabul ve taahhüt ettiği. Muhatap şirket yetkilileri tarafından 5 yıllık bayilik sözleşmesi süresi içerisinde beyaz ürünün (Benzin+Motorin)müvekkii şirketten alınıp satılması hususunda davalı şirketin yazılı satış taahhüdünün olması, davalı yanın Protokol kapsamında 5 yıllık intifa tesis taahhüdü olmasına rağmen, intifa tesis edilemediğini ve davalı yana olan güven ve sözleşmeye olan inanç dahilinde, Davalı şirkete 978.000.- TL ilk 12 ay ödemesiz sonraki 20 ay eşit taksitle faizsiz geri ödemeli finansman kredisi tesis edildiği, ... Petrol'e ait akaryakıt istasyonuna 34.779,56 TL bedelle kurumsal kimlik çalışması yapıldığını, ayrıca dava dilekçesinde belirttiği 81.700.81- TL ’lik kalıcı olmayan ekipman yatırımıyla toplamda 116.480,37- TL lik yatırım yaptığını, 14.10.2010 tarihli ek protokol kapsamında davalı şirkete 150.000 -TL sabit yatırım bedeli ödendiğini, taraflar arasında mevcut bulunan akaryakıt bayilik sözleşmesinin süresi 18.09.2015 tarihinde sona erecekken davalının ....Noterliği'nin 18.01.2013 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarı ile sözleşmeyi tek taraflı feshettiği ve 3. kişi dağıtım şirketi olan ... firması ile yeni bir bayilik sözleşmesi akdettiğini, davalının. 14.10.2010 tarihinde akdedilen protokol kapsamında 150.000 TL bedele karşılık gelmek üzere istasyonda yapılan inşaat faaliyetler ve gerekse istasyonun diğer ihtiyaçlar ve kurumsal kimliğin bütünlüğü kapsamında yatırım yapılmış olduğunun taraflarca kabul edildiğini, ... tarafından yapılan 150.000-TL yatırım değeri ... ile davalı arasında imzalanan akaryakıt bayilik sözleşmesinin yenilenmesi ve yeniden taraflar arasında 5 yıllık yeni bayilik sözleşmesi imzalanması akabinde davalı tarafından bu bedelin ödenmeyeceğini ...’in kabul ve taahhüt ettiğini, aksi bir durumda ise taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin süresi sonunda yenilenmemesi ve akaryakıt bayilik sözleşmesinin süresi sona erdiğinde Davalının ... ile olan bayilik ilişkisini feshedip yeni bir dağıtım şirketi ile bayilik sözleşmesi imzaladığında ... tarafından yatırım bedeli karşılığı olarak harcanan 150.000 TL bedeli hiçbir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın nakden ve defaten ...’e ödeyeceğim kabul ve taahhüt ettiğini, Bayilik sözleşmesini süresinden önce fesheden davalıdan 150.000 TL nakit yatırım bedelinin davalıdan tahsilim, davacının 828.000 -TL nakit, 150.000 TL'si mal karşılığı olmak üzere toplam 978.000 -TL 12 ay geri ödemesiz, 20 ay eşit taksitlerle geri ödemeli faizsiz işletme kredisi 5 yıl süre ile devam edeceğine güven ve inanç ile yapılan akaryakıt bayilik sözleşmesi yapıldığını, müvekkili şirketin kredi maliyetinden kaynaklanan, fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla 25.000-TL bedelin davalıdan tahsiline, davalı şirketlere ait istasyonda inşai faaliyet olarak davacı tarafından yapılmış ve bedeli davacı tarafından ödenmiş gerek otomasyon alt yapısı için yapılan boru döşenmesi, kablo çekilmesi, beton ve delik delme işlemlerinin davacı tarafından geri alınmasının mümkün olmadığı bahisle istasyona yani davalıya bırakıldığı ve sebepsiz zenginleşmeye neden olduğu, davacının bu yönden uğramış olduğu zararın fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 25.000 -TL zararın tazminini, 15.000 -TL davalı yanın sözleşmeyi feshi akabinde, davalı yana ait istasyonda geri alınması veya sökülmesi mümkün olmayan yatırım bedeli olan OTOMASYON SİSTEMİ altyapı ve kurulum bedelinin iadesine, davacının cari hesaptan kaynaklı olarak 10.025,17 TL alacağı olduğu ve talep kapsamında ifade ettiğini, davalının bayilik sözleşmesini feshi nedeniyle, sözleşmenin feshi tarihinden sözleşmenin sonuna kadarki dönem yönünden mahrum kaldığı kâr kaybının tazminini, ortaya çıkan beher m3 beyaz ürün yönünden motorindeki şirket kârı esas alınmak suretiyle uğranılan zarar ve ziyanın tazminine karşılık fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL bedelin tahsilini, belirterek, bedellerin tahsili talebiyle huzurda görülmekte olan davanın açılmış olduğunu ve alacağının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalı karşı davada davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesine özetle; “Davalı müvekkili ile davacı-karşı davalı arasında bahsedilen tarihler arasında Petrol Ofisi satış tutarının bir puan yukarısında satış yapılması hususunda anlaşmaya varıldığını, davalının istasyonunda davacıdan önceki dağıtım şirketinin istasyon üzerindeki intifa hakkını kaldırmaması ve davacı vekillerinin takip ettikleri davada yasada yapılan değişikliği kendi şartlarına kullanmak isteyen önceki dağıtım şirketi ile dava devam ettiğinden davacı ile ödemelerin peşin alınması, faturalandırmaların alış fiyatına 1 puan eklenerek yapılması hususunda mutabık kaldıklarını, davacının hiçbir faturasında ...+1 şartına uymadığını, en yüksek dönem faturası ve boşaltım limanı faturası eklenerek, özellikle son aylarda faturalarını mahkemeyi yanıltacak şekilde düzenlediğini, bu hususları kendilerine 18.01.2013 tarihli ihtarlarıyla konuyu iletmelerine rağmen düzeltme yapamamasından ötürü sözleşmeyi tek taraflı feshettiklerini, cari hesap olarak alacaklı oldukları halde davacının dolum yapması gerekirken kanuna aykırı olarak doluma ve mal satışına yanaşmadığını, mahkemeye Sundukları sözleşme suretinde, satış değerini belirleyen madde olan 4. maddeden 7. maddeye atlanarak sözleşme şartları ve satış usullerinin saklanmak istendiğini. 18.11.2011 tarihli ve devam eden tarihli ... teknolojinin faturalarının istasyonla bir alakasının olmadığını ve istasyona yönelik olarak kabul edilemeyeceğini beyan ettiğini, Karşı dava gerekçeleri olarak; “Sözleşmenin 7. Maddesi; Müşterinin uğradığı zarar ziyanı ödemekle mükellef kılınmış, akaryakıt numunelerinin analiz bedeli bayi tarafından ödenir denilmesine rağmen kullanımda zarar verici ürünlerin verilmesinden ötürü müşterilerinin zararının ödendiği, şifahen kendilerine iletilmiş, zarar kendi ürünlerinden kaynaklandığı halde telafi edilemediğini, 22.07.2010 tarihli ön protokolün 3. Maddesinin son fıkrasında ; bayi akaryakıt alımlarında ... kar marjının % l'i (yüzde bir) şirkete kalacak şekilde...', aktine hiçbir zaman sadık kalmamış müvekkili fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 70.000.-TL maddi zarara uğrattığını, Karşı davalarının uğradıkları zarar ve hesap farkı saklı kalmak kaydıyla 30.000 TL manevi, 70.000 TL maddi zararın tahsilini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini” talep etmiştir.
Asıl davada davacı karşı davada davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; “Davalı yanın, davacı şirketin hiçbir faturasında ...+1 şartına uymadığı yönündeki iddiaların gerçek dışı olduğunu, ... fiyatını, sanki ...'ın dağıtım şirketlerine çıplak çıkış fiyatı olarak nitelendirmesinin hatalı olduğunu, Protokol hükümlerinin tamamının dosyada mevcut olduğu, herhangi bir maddenin gizlenmediğini, İşletme finansman kredisinin bir kısmı nakit bir kısmı mal karşılığı verildiğini ve akaryakıt sektörü İncelendiğinde görüleceği üzere uygulamanın hep bu şekilde devam ettiğini, Karşı davacı/davalı vekilinin karşı dava dilekçesinde zarar verici işlemler olarak nitelendirdiği hangi ürünlerin verilmesini kastetmiş olduğunu bilmemekle birlikte, eğer davalı yana ait akaryakıt istasyonunda müşterilere verilen ürünlerden kaynaklı olarak davacı şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, çünkü davacının, davalının istasyonuna yönelik tüm ürün teminini ...'de bulunan Tüpraşa ait depolama tesisleri üzerinden temin edildiğini ve tüm analiz ve marker uygulamasının yapıldığını, davacının ticari şartlara uygun davranmadığından dolayı 70.000-TL zarara uğratıldığı iddiasının yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan, davanın reddini” talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında akdedilen █████/2010 tarihli ve 5 yıl süreli istasyonlu akaryakıt bayilik sözleşmesinin davalı tarafça süre bitiminden evvel tek taraflı ve haksız olarak feshedilmesi sebebiyle muaccel hale gelen ve İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dava dosyasında saklı tutulmuş olan alacakları ile uğradığı maddi zarar ve mahrum kaldığı kar bedellerinin tahsili amacıyla fazlaya ilişkin hak ve alacaklar saklı kalmak kaydı ile kısmi dava mahiyetinde; Geri ödemeli işletme finansman kredisi maliyeti / faiz alacaklarına karşılık 272.977,00 TL ' nin tahsiline, Kar mahrumiyeti alacaklarına karşılık 40.083,00 TL ' nin tahsiline, Kurumsal Kimlik malzeme ve ekipmanları ile otomasyon sistemi alt yapı malzeme ve ekipmanlarının söküm ve nakliyesinden doğan alacaklar ve sökülüp iade alınamayan malzeme ve iş bedelleri alacaklarına karşılık 91.480,00 TL ' nin tahsiline, Tespit edilecek olan alacaklara davalının temerrüt tarihi olan █████/2013 tarihinden itibaren bayilik sözleşmesinin 19' uncu maddesi uyarınca aylık %3 akdi faiz oranında faiz işletilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ek dava yönünden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, 2013 yılından itibaren faiz talebinin reddine karar verilmesini, Davacının ek dava dilekçesi ile geri ödemeli ek finansman kredi maliyeti için 272.977,00TL, Kar mahrumiyeti alacakları içi 40.083,00TL, Kurumsal kimlik maliyeti için 91.480,00TL olmak üzere toplam 404.540,00TL alacak talebinde bulunduğunu ve Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi davacının sözleşme ile yüklendiği edimlerini ihlal etmesi sebebiyle haklı nedenle feshedildiğini, bu hususun mahkemeye sunulan 07.07.2021 tarihli ek raporda belirlendiğini, dosyaya sunulan muhtelif tarihli raporla da sabit olduğu üzere müvekkilimizin sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu ortaya çıkmıştır. Davacı şirketin sözleşme şartlarına uymadığı bilirkişi raporları ile sabit olup müvekkilimizin sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğunu, Davacının haksız ve yersiz davasının reddine, davacıya somutlaştırma yükümlülüğüne uygun dilekçe sunmak üzere HMK gereği süre verilmesine, Zamanaşımı sebebiyle davacının haksız ve yersiz davasının reddine, Davacının ispatlanamayan davasının reddine, Karşı davamızın kabulün, yargılama gideri ile vekalet ücretinin de davacı/karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dava, akaryakıt bayilik sözleşmesinin süresinden önce haksız feshi nedeniyle uğranılan zararın ve kar mahrumiyeti alacağının tahsili, karşı dava ise taraflar arasındaki akaryakıt bayilik sözleşmesinde öngörülen satış fiyatlarına uyulmaması nedeniyle sözleşmenin haklı nedenle feshi ile fazla ödenen bedelin tahsili ile manevi tazminat talebine ilişkindir.
Birleşen dava ise, karyakıt bayilik sözleşmesinin süresinden önce haksız feshi nedeniyle uğranılan zararın ve kar mahrumiyeti alacaklarının tahsiline ilişki ek davadır.
Mahkememizin ████████ esas █████████ karar sayılı kararında; "...Davacı ile davalı arasında 22.07.2010 tarihinde, ön protokol akdedilmek suretiyle ve daha sonra davalıya ait akaryakıt istasyonunun işletilmesine yönelik 18.09.2010 tarikinde süresi 5 (beş) yıl olan Akaryakıt bayiliği sözleşmesi imzalandığı anlaşılmaktadır. Davalının, 22.07.2010 tarihli protokol ile maliki olduğu İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, 11 pafta, ... parseldeki kayıtlı akaryakıt istasyonu niteliğindeki taşınmaz üzerinde 5 yıllık bayilik süresi yönünde davacı lehine olmak üzere intifa tesis etmeyi kabul ve taahhüt etmiştir. Muhatap şirket yetkilileri tarafından 5 yıllık bayilik sözleşmesi süresi içerisinde Benzin+Motorin ürününü davacı şirketten alınıp satılması hususunda davalı şirketin yazılı satış taahhüdünün olması, davalı yanın Protokol kapsamında 5 yıllık intifa tesis taahhüdü olmasına rağmen, intifa tesis edilemediğini ve davalı yana olan güven ve sözleşmeye olan inanç dahilinde, Davalı şirkete 978.000.- TL ilk 12 ay ödemesiz sonraki 20 ay eşit taksitle faizsiz geri ödemeli finansman kredisi tesis edildiği sabittir. ... Petrol'e ait akaryakıt istasyonuna 34.779,56 TL bedelle kurumsal kimlik çalışması ile ayrıca dava dilekçesinde belirttiği 81.700.81- TL ’lik kalıcı olmayan ekipman yatırımıyla toplamda 116.480,37- TL lik yatırım yaptırıldığı iddia edilerek 14.10.2010 tarihli ek protokol kapsamında davalı şirkete 150.000 -TL sabit yatırım bedeli ödendiği anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında mevcut bulunan akaryakıt bayilik sözleşmesinin süresi 18.09.2015 tarihinde sona erecekken davalının ....Noterliği'nin 18.01.2013 tarih ve 1268 yevmiye no.lu ihtarı ile sözleşmeyi tek taraflı feshettiği ve 3. kişi dağıtım şirketi olan ... firması ile yeni bir bayilik sözleşmesi akdettiğini, davalının. 14.10.2010 tarihinde akdedilen protokol kapsamında 150.000 TL bedele karşılık gelmek üzere istasyonda yapılan inşaat faaliyetler ve gerekse istasyonun diğer ihtiyaçlar ve kurumsal kimliğin bütünlüğü kapsamında yatırım yapılmış olduğunun taraflarca kabul edilmektedir. ... tarafından yapılan 150.000-TL yatırım değeri ... ile davalı arasında imzalanan akaryakıt bayilik sözleşmesinin yenilenmesi ve yeniden taraflar arasında 5 yıllık yeni bayilik sözleşmesi imzalanması akabinde davalı tarafından bu bedelin ödenmeyeceğini ...’in kabul ve taahhüt ettiğini, aksi bir durumda ise taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin süresi sonunda yenilenmemesi ve akaryakıt bayilik sözleşmesinin süresi sona erdiğinde Davalının ... ile olan bayilik ilişkisini feshedip yeni bir dağıtım şirketi ile bayilik sözleşmesi imzaladığında ... tarafından yatırım bedeli karşılığı olarak harcanan 150.000 TL bedeli hiçbir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın nakden ve defaten ...’e ödeyeceğim kabul ve taahhüt ettiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar bilirkişi kurulu davacı şirketin davalı şirketten 828.000,00 TL tutarlı kredi desteğine ilişkin talep edebileceği faiz tutarının 297.977,92-TL olduğu. Mahkemeniz tarafından, Akaryakıt Sözleşmesinin Davalı ... Mühendislik İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından haksız olarak fesih edildiğinin kabul edildiğinden davacı yanın davalı yandan 267.110,45 TL kar mahrumiyeti talep edebileceği, belirlenmiş isede dosyamızdaki dava 210.025,00-Tl üzerinden açılmış olmakla bu miktar üzerinden hüküm kurmak gerekmiştir.
Tüm bu açıklamalardan belirlendiği üzere davanın Kabulü ile 210.025,00-Tl nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar davalı Karşı davacı 30.000.-Tl maddi 70.000.-Tl manevi tazminat davası açmış isede, bu talebini kanıtlaya bilecek hiç bir kanıt gösteremediğinden kanıtlanamayan karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir..." gerekçesiyle Asıl davanın Kabulü ile 210.025,00-TL nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, Karşı davada da asıl ve ıslahla açılan davanın reddine karar verilmiştir. Mahkememizin ████████ Esas █████████ Karar sayılı █████/2017 tarihli kararının taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine dosya istinaf incelemesi için İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesine gönderilmiştir.
İstanbul BAM 13. HD █████/2019 tarih ████████ esas ████████ karar saylı ilamında özetle;"...Asıl dava akaryakıt bayilik sözleşmesinin süresinden önce haksız feshi nedeniyle uğranılan zararın ve kar mahrumiyeti alacağının tahsili, karşı dava ise taraflar arasındaki akaryakıt bayilik sözleşmesinde öngörülen satış fiyatlarına uyulmaması nedeniyle sözleşmenin haklı nedenle feshi ile fazla ödenen bedelin tahsili ile manevi tazminat talebine ilişkindir.
...somut olay değerlendirildiğinde;
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmuştur. Mahkemece davalının yetki itirazı konusunda her hangi bir değerlendirme yapılmamıştır.
Yine asıl davada davacı vekili, bayilik sözleşmesinin haksız feshi ile süresinden önce sona ermesi nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalıya verilen finansman kredisi, sabit yatırım, kurumsal kimlik, otomasyon ve malzeme yatırımından kaynaklı zararının, kar mahrumiyeti kaybının ve cari hesaptan kalan bakiye alacağının tahsilini talep etmiş, mahkemece sadece davacının davalıya sağladığı kredi desteğine ilişkin talep edebileceği faiz tutarının dava değerinden fazla olduğundan bahisle asıl davanın kabulüne karar verilmiş, davacının diğer talepleri konusunda her hangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Oysa davada davacı kısmi dava açarak finansman desteği nedeniyle uğranılan kredi maliyetinden kaynaklı zarardan şimdilik 25.000 TL'nin tahsilini talep etmiştir. Davada talep edilen miktarın kalan kısmı diğer tazminat ve cari hesaptan kalan bakiye alacak istemlerinden kaynaklanmaktadır. Mahkemece asıl davada davacının diğer talepleri konusunda her hangi bir değerlendirme yapılmaksızın sadece finansman desteği nedeniyle uğranılan kredi maliyetinden kaynaklı faiz alacağının dava değerinden fazla olduğu tespiti ile bu alacak kalemi yönünden talebi aşacak şekilde kabul kararı verilmesi hatalı olmuştur.
Mahkeme asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verirken bayilik sözleşmesinin haksız feshedildiği kabulüne dayanmış ise de, söz konusu bayilik sözleşmesinin feshinin neden haksız bulunduğuna ilişkin her hangi bir değerlendirme yapmamıştır.
Asıl davada davacı ihtarname göndererek iddia ettiği alacaklarının ödenmesini talep etmiş ve davada davaya konu alacaklarına temerrüt tarihinden itibaren faiz uygulanmasını istemiştir. Mahkemece davalının temerrüde düşüp düşmediği, davacının temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edip edemeyeceği konusunda her hangi bir değerlendirme yapılmadan dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmiştir.
Şu durumda mahkemece yapılacak iş; tüm deliller, iddia ve savunma birlikte değerlendirilerek, özellikle Anayasanın 141/3. maddesi ve 6100 sayılı HMK’nın 27 ve 297. maddeleri kapsamında tarafların tüm iddia, savunmaları ve taleplerini karşılar şekilde gerekçe oluşturularak, vardığı yargıyı içerir ve denetlenebilir hüküm kurmak olmalıdır.
Bu itibarla, denetime elverişli usulün aradığı niteliklere haiz bir kararın bulunması istinaf incelemesinin yapılabilmesinin ön şartı olup bu nitelikte olmayan bir kararla ilgili olarak istinaf denetim ve yargılaması yapılarak bir hüküm verilemesi mümkün olmayacağından, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin kabulü ile mahkemenin kararının kaldırılarak, HMK'nin 294 ve devamı maddelerine uygun olarak gerekçeli karar yazılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine..." karar verilmiştir. Anılan BAM kaldırma ilamı üzerine dosya yeniden Mahkememize gönderilerek Mahkememizin ████████ esas sırasına kaydedilmiştir.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi heyeti █████/2021 tarihli raporunda özetle; Huzurdaki davada temel ihtilaf; Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin süresinden önce feshetmiş olması nedeniyle, müvekkilleri şirketin uğramış olduğu zarar, ziyan ve kar mahrumiyeti alacaklarına karşılık toplamı 210.025,00 TL olan bedelin 22.03.2013 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek reeskont faizi İle birlikte davalı şirketten tahsil edilmesi karar verilmesi gerektiği iddiası üzerine çıkmış bulunduğu, davalının incelenen 2010 ve 2011 yılları ticari defterlerin usulüne Uygun tutulmamış olup, 2012 ve 2013 yıllarıncı ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu, 22.07.2010 tarihli protokolde yer alan şartlara uyulup uyulmadığının tespitine yönelik olarak davacı firmanın ... alım faturaları ile davalı firmaya düzenlediği satış faturaları karşılıklı olarak irdelenmiş olup, Motorinde ... *1 şartlarına uyduğu, Benzinde ... 40,50 şartlarına uymadığı, Kar oranı motorindeki kar oranları Üzerinde satışı yapıldığı, davacı firmanın davalı firmaya yaptığı satışların çoğunluğunun motorin satışlarından oluştuğu, bu bağlamda davacı firmanın Ön protokol koşullarına kısmen uymadığı, davalı şirket tarafından akaryakıt sözleşmesinin haklı olarak fesih edilip edilmediği yönündeki kararın Mahkemeye ait olduğu, 150.000,00 TL nakit yatırım bedelinin değerlendirilmesi sonucunda, bu bedelin davalıya ödendiğinin İspat yükünün davacı Üzerinde olduğu, ayrıca rekabet hukuku kurallarına aykırılık nedeniyle geri ödeme hükmünün geçersiz olduğu konusundaki Takdirin mahkemeye ait olduğu, davacı yan gerek 828.000,00 TL nakit kredi temin ettiği iddiasını, belge ve kayıtları ile İspat etmesi durumunda; Tarafımızdan yapılan İncelemelerde davacı şirketin davalı şirketten 828.000,00 TL tutarlı kredi desteğine ilişkin talep edebileceği faiz tutarının 297.977,92 TL olduğu, mahkeme tarafından, Akaryakıt Sözleşmesinin Davalı ... Mühendislik İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından haksız olarak fesih edildiğinin kabul edilmesi durumunda davacı yanın davalı yandan 267.110,â45 TL kar mahrumiyeti talep edilebileceği hususları tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyeti █████/2022 tarihli ek raporunda özetle; Davacı yan işletme finansman kredisinin 828.000,00 TL'lik kısmını nakit olarak davalıya ödediğini iddia etmekle birlikte dava dosyasına yapılan ödemelere İlişkin banka dekontları ve banka hesap hareketleri sunulmuş olduğu görüldüğünü, Sunulan belgelere göre yapılan ödemenin detaylarının: 1) 07.05.2010 tarihinde 36,000,00 TL, 2) 07.05.2010 tarihinde 200.000,00 TL, 3) 19.10.2010 tarihinde 300.000,00 TL, 4) 02.11.2010 tarihinde 292.000,00 TL, Toplamda 828.000,00 TL Nakit işletme finansman kredisi sağlandığı anlaşıldığı, ... ... Mühendislik İnşaat Taahhüt San. Ve tic. Ltd. Şti İşletme Finansman Kredisini nakit olarak kullanmadığını, bunun yerine fatura karşılığında vadeli ürün alarak kullandığına ilişkin sunduğu faturaların: Fatura suretlerinden görüleceği üzere 25.01.2011 tarih B-609792 seri nolu faturada Ödeme şekli yazılmamış, 28.01.2011 tarih ve B-456153,07.02.2011 tarih B-456155 seri no.lu faturaların ödeme şekli kısmına “vade kredi" açıklamasının yazıldığı, Diğer faturaların tamamında İse ödeme şeklinin "peşin ödeme" olarak yazıldığı, Ayrıca ticari teamüllere göre peşin mal satışlarında; faturalarda düzenleyen İmza veya kaşesini faturanın alt kısmında, vadeli satışların ise faturanın üst kısmına imza veya kaşe konulmak suretiyle düzenleyen tarafından İmzalandığı müstakar hale geldiği, Mevcut faturaların tamamına yakınında alt ve Üs kısımlarının imza ile birlikte kaşelendiği, Davalının söz konusu finansman kredisine karşılık vadeli ürün aldığını beyan etmesine rağmen aynı faturalarda ödeme şeklinin tamamına yakınının. peşin ödeme şeklinde açıklanması ve 07.05.2014 tarihli bilirkişi raporundaki defter incelemesinde, muhasebe kayıtlarında153 koduyla ticari mallar hesabı borcuna karşılık, 100 koduyla kasa ve 102 koduyla bankalar hesabına alacak kaydı yapılmış olduğu beyan edildiği, bu durum kredili mal alımına dair kayıt şekli olmayıp tek düzen hesap planına uygun olmadığı, işbu faturaların işletme finansman kredisi karşılığı olarak değerlendirilmesi halinde hesaplamaların: Davacının talep ettiği tutar ile davalının sunduğu fatura tutarları arasında 978.000,00 TL- 828.000 TL= 150.000,00 TL fark bulunduğu, bu nedenle davalı kaşı davacı kayıtlarına göre; işletme finansman kredisinin miktarı tarafımızdan 828.000,00 TL olarak dikkate alındığı, İşletme finansman kredisine karşılık alınan akaryakıt bedelleri için düzenlenen çeklerin 15.10.2010 tarihinde dava teslim edildiği ancak 07.05.2014 tarihli bilirkişi raporundaki defter incelemesinde, çeklerin bankaca ödendiği tarihlere ait olmak üzere ticari defterlerinde herhangi bir kayda rastlanılmadığı, tarafımızdan yapılan incelemelerde davacı şirketin davalı şirketten 828.000,00 TL tutarlı kredi desteğine ilişkin talep edebileceği faiz tutarının aşağıdaki hesaplama tablosuna göre 297.977,92 TL olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı, Davacı şirket tarafından .... Noterliği'nin 22.03.2013 tarihli 7506 yevmiye no.lu ihtarı keşide edilmek suretiyle davalı yandan taraflar arasındaki sözleşmelerden kaynaklı zarar ve tazmin taleplerinin ihtarnamenin tebliğini izleyen 7 gün içerisinde ödenmesi talep edilmiş olup, İhtarname 26.03.2013 tarihinde davalıya tebliğ edildiği görülmekle, 01.04.2013 tarihi itibariyle davalının temerrüde düşmüş olduğunun görüldüğü, Yapılan Faiz hesabı; Sözleşme fesih tarihi ile sözleşme sona erme tarihi arasındaki gün sayısı dikkate alınmak suretiyle Merkez Bankası reeskont faiz oranı esas alınarak faiz hesabı yapıldığı, buna göre davacının 297.977,92 TL faiz alacaklı olduğu hesap edildiği, Anapara :828.000,00-TL, sözleşme fesih tarihi █████/2013, sözleşme sona erme tarihi: █████/2015, gün 973, faiz oranı % 13,50, faiz tutarı 297.977,92-TL, diğer yandan temerrüt tarihi ile dava tarihi arasındaki gün sayısı dikkate alınmak suretiyle Merkez Bankası reeskont faiz oranı esas alınarak faiz hesabı yapıldığı, buna göre davacının 11.331,12 TL faiz alacaklı olduğu hesap edildiği, Anapara 828,00000-TL, temerrüt tarihi █████/2013, dava tarihi █████/2013 gün 37, faiz oranı % 13,50, faiz tutarı 11.331,12-TL olduğu, Davacı firmanın Cari hesap Alacağının Bulunup Bulunmadığı Hususunda Yapılan İncelemeler; Davacı ... Petrol'ün davalı ... Mühendislik firmasından 10.025,00 TL cari hesap alacağının bulunduğunu İddia ettiği, Davacı ticari defterleri talimat yolu ile inceletilmiş olup buna İlişkin dosyaya 26.01.2015 tarihli bilirkişi raporu sunulmuş olduğu görülmüş olup sunulan bilirkişi raporunda ... Petrol'ün cari hesap alacağının olduğuna İlişkin bir incelemenin ve dosya içerisinde cari hesap ekstresinin yer almadığı görüldüğünden Davacı ... Petrol'ün davalı ... Mühendislik firmasından cari hesap olarak alacaklı olup olmadığı tespit edilmediği hususları tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi 06.06.2022 tarihli raporunda; Tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamında toplanan tüm deliller takip dosyası ile davacı karşı davalının ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanağı belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak ek raporda yer alan cari hesap alacağına ilişkin itiraz kapsamında davacı karşı davalının, davalı karşı davacıdan cari hesaptan kaynaklanan 10.025,00.-TL bakiye alacağının bulunup bulunmadığının belirlenmesi için Sayın Mahkeme tarafından bilirkişiliğimize sunulan dava dosyasında ve davacının işyerinde 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ait ticari defterleri ile tüm dayanak kayıtları üzerinde, “İnceleme Tespit ve Değerlendirme" bölümünde ayrıntılı olarak izah edildiği üzere; yapılan incelemelerde; Davacı yanın 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ait Ticari Yevmiye Defterleri; Defter açılışlarının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde noterden tasdik edildiği, usulüne uygun olarak tutulduğu ve (2070 yıl hariç) kapanış onayı yasal süresinde yapıldığı, 2010 dönemine ait Ticari Yevmiye Defterinin kapanış (görüldü) kaydının yapılmadığının gibi Türk Ticaret Kanunu ilgili hükümleri açısından usulüne Uygun tutulmadığı, takdirin mahkemenize ait olduğu, Davacı (Karşı Davalı) ... Petrol Ürünleri Taşımacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ait Yevmiye Defterlerindeki kayıtlara göre Davalı (Karşı Davacı) ... Mühendislik İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki CARİ HESAP MUAVİNİ Alacak Bakiyesinin; Dönem sonu (█████/2012) tarihi itibariyle 159.653,54 TL, Sözleşme fesih tarihi (█████/2013) itibariyle 237.107,70 TL, Dava öncesi en son yapılan işlem tarihi (█████/2013) itibariyle 159,903,55 TL, █████/2011 tarihi itibariyle Kredi CARİ HESABI alacağının 149.998,35 TL, Kredi Cari Hesap Alacağı olan 149.998,35 TL'nin, █████/2012 tarihi itibariyle Cari Hesap Muavinine virman yapıldığı, Dava öncesi “sor yapılan işlem tarihi █████/2013 itibariyle" 159,903,55 TL tutardan davacı yan tarafından Yatırım Tesis Kredisi olduğu iddia edilen ve KREDİ CARİ HESAP MUAVİNİ'nden yapılan virman tutarı olan 149.998,35 TL düşüldüğünde CARİ HESAP MUAVİNİ alacağı bakiyesinin; 9.905,20 TL, █████/2022 dönem sonu itibariyle 165.199,07 TL, olduğu, Yukarıda yapılan incelemeler neticesinde görüleceği üzere muhtelif tarihlerde farklı tutarda Cari Hesap Alacaklarına ulaşılmış olduğu ancak, davaya konu 10.025,00 TL tutarındaki Cari Hesap alacağıyla eşleşen bir rakama ulaşılamadığı, Dava tarihi dikkate alınmak suretiyle Davacı yanın Cari Hesap Alacağının; (Kredi Cari Hesaptan virman dahil) 159,903,55 TL, (Kredi Cari Hesaptan virman hariç) 9.905,20 TL olduğu hususları tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi █████/2025 tarihli raporunda özetle; Sektörel açıdan yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Ticari koşulların sözleşmenin yürürlüğe girdiği dönemde ve devam eden süreçte sözleşmeye aykırı olarak uygulandığı, Davalı/karşı Davacı ... Petrol'ün sözleşme koşullarının düzeltilmesine yönelik yazılı olarak dağıtım şirketine talep bulunmamasının sektörel uygulamalara aykırı olduğu, buna rağmen sözleşme koşullarına aykırılığın kısa süreli değil devam eden ticari ilişki boyunca sürdürülmesinin uygun olmadığı, bu gerekçelerle feshin haklı nedenle gerçekleştiğinin belirtildiği, Haklı feshe bağlı olarak 150.000TL yatırım bedelinin Davacı dağıtım şirketi ...'e iade edilmesi gerektiği ve Mahkemenin feshin haksız olduğuna kanaat getirmesi durumunda alternatif hesaplamaların yapıldığının belirtildiği, Mali ve taraflar arasındaki ticari ünden yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde 22.07.2010 tarihli protokolde yer alan şartlara uyulup uyulmadığının tespitine yönelik olarak davacı firmanın ... alım faturaları ile davalı firmaya düzenlediği satış faturaları karşılıklı olarak irdelenmiş olup, Motorinde ... *1 şartlarına uyduğu, Benzinde ... 40,50 şartlarına uymadığı, Kar oranı motorindeki kar oranları üzerinde satışı yapıldığı, davacı firmanın davalı firmaya yaptığı satışların çoğunluğunun motorin satışlarından oluştuğu, bu bağlamda davacı firmanın Ön protokol koşullarına kısmen uymadığı, davalı şirket tarafından akaryakıt sözleşmesinin haklı olarak fesih edilip edilmediği yönündeki kararın Mahkemeye ait olduğu, 150.000,00 TL nakit yatırım bedelinin değerlendirilmesi sonucunda, bu bedelin davalıya ödendiğinin ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, ayrıca rekabet hukuku kurallarına aykırılık nedeniyle geri ödeme hükmünün geçersiz olduğu konusundaki Takdirin Mahkemeye ait olduğu, Davacı yan gerek 828.000,00 TL nakit kredi temin ettiği iddiasını, belge ve kayıtları ile ispat etmesi durumunda; Tarafımızdan yapılan incelemelerde davacı şirketin davalı şirketten 828.000,00 TL tutarlı kredi desteğine ilişkin talep edebileceği faiz tutarının 297.977,92 TL olduğu, Mahkemeniz tarafından, Akaryakıt Sözleşmesinin Davalı ... Mühendislik İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından haksız olarak fesih edildiğinin kabul edilmesi durumunda davacı yanın davalı yandan 267.110,45 TL kar mahrumiyeti talep edebileceği, Somut ihtilafa konu anlaşmadan tarafların, ne zaman sona ereceği kesin bir vade ile belirlenmiş sürekli bir sözleşme akdettikleri; taraflar arasındaki sözleşmenin belirli süreli sürekli borç ilişkisi kapsamında olduğu, Dosyaya mübrez belgelerden davalının sözleşmeyi olağanüstü fesih sebebine dayalı olarak feshettiğinin anlaşıldığı, teknik değerlendirmeler ile birlikte değerlendirildiğinde sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin ifade edilebileceği, Davalı feshinde haklı olduğu değerlendirildiğinden, davacının kusur sebebiyle zarar talebinde bulunamayacağı ve fakat alacak talebi için feshin haklı olmamasının bir önemi olmadığından alacağını talep edebileceğinin düşünüldüğü, İlgili hususta incelemenin raporumuzun mali ve teknik inceleme başlığı altında yapıldığı hususları tespit ve rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Asıl dava yönünden;
Dava dilekçesi içeriği incelendiğinde, harca esas değerin 210.025,00-TL olarak gösterildiği ve dava dilekçesi ayrıntılı incelendiğinde davaya konu taleplerin;
-yapılan yatırımlara ilişkin mutabakatla ek protokol kapsamında ödenen 150.000,00-TL nakit sabit yatırım bedeli,
-İşletme finansman kredisinden kaynaklanan zararlar için 25.000,00-TL,
-cari hesaptan kaynaklanan zararlar için 10.025,71-TL (dava dilekçesi içeriğinde tutar 10.025,71-TL olarak yazılmışsa da toplamda harca esas değerde 0,17 tutarındaki küsurat dikkate alınmadığı anlaşılmakla bu talep 10.025,00-TL olarak esas alınmıştır)
-kar mahrumiyeti için 25.000,00-TL, olmak üzere toplam 210.025,00-TL olduğu anlaşılmıştır. (dava dilekçesinde otomasyon altyapısı için yapılan inşai faaliyetlerden kaynaklanan zararlar için belirtilen 25.000,00-TL tutarındaki kısım tarafların mutabakatı ile kararlaştırılan 150.000,00-TL tutarındaki sabit yatırım bedeli içinde değerlendirilmiştir-Zira BAM kararında da; asıl davada davacı vekilinin, bayilik sözleşmesinin haksız feshi ile süresinden önce sona ermesi nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; (1)davalıya verilen finansman kredisinden kaynaklı zararının, (2)sabit yatırım, kurumsal kimlik, otomasyon ve malzeme yatırımından kaynaklı zararının, (3)kar mahrumiyeti kaybının, (4)cari hesaptan kalan bakiye alacağının tahsilini talep ettiği belirtilmiştir.)
Karşı dava yönünden;
Karşı dava delikçesi içeriği incelendiğinde, harca esas değerin 70,000,00-TL maddi ve 30.000,00-TL manevi olmak üzere toplam 100.000,00-TL tazminat istemine ilişkin olduğu görülmüş, Davalı karşı davacı vekili karşı dava yönünden 70.000,00-TL tutarındaki maddi tazminat talebini █████/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile 123.593,52-TL artırarak karşı dava yönünden 193.593,52-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ile tahsilini talep etmiştir.
Mahkememizin ... sayılı █████/2017 tarihli, asıl davanın kabulü ve karşı davanın reddine dair kararın istinaf incelemesi neticesinde İstanbul BAM 13. HD █████/2019 tarih ████████ esas ████████ karar sayılı ilamı ile kaldırılması üzerine kaldırma ilamında isabetsiz bulunan hususlar üzerinden yapılan incelemede;
-İstanbul BAM 13. HD █████/2019 tarih ████████ esas ████████ karar sayılı kararında, asıl davada davalı vekilinin yetki itirazında bulunduğu ve Mahkemece bu hususta değerlendirme yapılmadığı belirtilmiş, BAM kaldırma ilamı üzeri Mahkememizin ████████ esas sayılı dosyasına kaydedilen iş bu davada █████/2020 tarihli celse 1 nolu ara kararı ile davalının adresinin Sultangazi/İstanbul olması nedeniyle Mahkememizin yetkili olduğu gerekçesiyle yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
-İstanbul BAM 13. HD █████/2019 tarih ████████ esas ████████ karar sayılı kararında bayilik sözleşmesinin feshinin neden haksız bulunduğuna ilişkin her hangi bir değerlendirme yapılmadığı belirtilmiş olup; tüm dosya kapsamı, Bam kaldırma ilamı öncesinde ve sonrasında alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanmış olan bayilik sözleşmesinin davalı-karşı davacı tarafından .... Noterliğinin █████/2013 tarih ... yevmiye numaralı ihtarı ile tek taraflı olarak feshedildiği, fesih sebebi olarak Davacı ... ile davalı ... Mühendislik arasındaki █████/2010 tarihli ön protokolün 3.maddesinde ... satış tutarının bir puan yukarısında satış yapılması hususundaki anlaşmaya davacı ...'in uymadığının belirtildiği; bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere, ihtara konu edilen █████/2010 tarihli protokolde yer alan şartlara uyulup uyulmadığının tespiti için davacı ...'in ... alım faturaları ile davalı ... Mühendislik'e düzenlediği satış faturalarının karşılıklı olarak irdelendiğinde; davacı ...'in Motorinde ...+1 şartına uyduğu, benzinde ise ...+0,50 şartına uymadığı, davacının davalıya yaptığı satışlarının çoğunluğunu motorin satışlarının oluşturduğu, ön protokol koşullarına kısmen uyulmadığı belirtilerek taraflar arasında akdedilen akaryakıt sözlemesinin davalı-karşı davacı ... Mühendislik tarafından haklı olarak feshedilip feshedilmediği hususunda takdiri mahkemeye bırakmıştır. Bilirkişi raporunda yapılan bu tespitler, █████/2021 tarihli raporun 14.sayfasında yer alan tablodan 32 aylık ortalama satış dikkate alındığında motorin satışının benzin satışının yaklaşık 4 katı kadar olduğu ve motorin kar oranının benzinin 2 katı olduğu ve ...'in Motorinde ...+1 şartına uyduğu, benzinde ise ...+0,50 şartına uymadığı hususları ile .... Noterliğinin █████/2013 tarih ... yevmiye numaralı ihtarında fesih sebebinin ... satış tutarının bir puan yukarısında satış yapılması hususundaki anlaşmaya davacı ...'in uymadığı olarak gösterilmesi iken ... satış tutarının bir puan yukarısında satış yapılması hususundaki anlaşmanın motorine ilişkin olduğu ve davacı ...'in Motorinde ...+1 şartına uyduğu hususu dikkate alındığında, davalının fesih sebebi olarak gösterdiği koşulun gerçekleşmemesi nedeniyle bayilik sözleşmesinin davalı tarafça haksız olarak feshedildiği kanaatine varılmıştır.
Bayilik sözleşmesinin davalı tarafça haksız olarak feshedildiği sonucuna varıldığından; bu durumda davacı/karşı davalının;
-yapılan yatırımlara ilişkin mutabakatla ek protokol kapsamında ödenen 150.000,00-TL nakit sabit yatırım bedeli,
-İşletme finansman kredisinden kaynaklanan zararlar için 25.000,00-TL,
-cari hesaptan kaynaklanan zararlar için 10.025,71-TL (dava dilekçesi içeriğinde tutar 10.025,71-TL olarak yazılmışsa da toplamda harca esas değerde 0,17 tutarındaki küsurat dikkate alınmadığı anlaşılmakla bu talep 10.025,00-TL olarak esas alınmıştır)
-kar mahrumiyeti için 25.000,00-TL taleplerinin incelenmesine geçmek gerekmiştir.
BAM kaldırma ilamı doğrultusunda Mahkememizin █████/2021 tarihli celsesinde inceleme ara kararında; "asıl dava ve karşı dava yönünden; sözleşmenin haklı nedenle feshedilip edilmediği, finansman desteği nedeniyle kredi maliyetinden kaynaklı zarar oluşup oluşmadığı, oluşmuşsa miktarı, fazla ödenen bedel ve cari hesap nedeniyle bakiye alacak bedeli ile sair tazminat alacağı bulunup bulunmadığı, varsa miktarı hususları ile davalının temerrüde düşüp düşmediği, temerrüt tarihi hususları da belirlenmek suretiyle" ek rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine verilmiştir.
-İstanbul BAM 13. HD █████/2019 tarih ████████ esas ████████ karar sayılı kararında davalının temerrüde düşüp düşmediği, davacının temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edip edemeyeceği konusunda her hangi bir değerlendirme yapılmadan dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verildiği belirtilmiş olup; asıl davada tüm talepler yönünden █████/2013 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, Bilirkişi heyetinin █████/2021 tarihli ek raporunda bu hususta raporun 12. Sayfasında yer alan değerlendirmede; davacı şirket tarafından .... Noterliğinin █████/2013 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilmek suretiyle davalı yandan taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı zarar ve tazmin taleplerinin ihtarnamenin tebliğini izleyen 7 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiği ancak tebliğ şerhi dosyada bulunmadığından ihtarnamenin tebliğ edilip edilmediği veya tebliğ tarihinin tespit edilemediği bildirilmiş, ihtarname tebliğ şerhi bulunmadığından temerrüt tarihinin tespit edilemediği anlaşılmış, bu nedenle █████/2022 tarihli celsede davacı vekiline .... Noterliğinin █████/2013 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname'nin tebliğ şerhini sunması için █████/2022 tarihli celse 1 nolu ara kararıyla davacı-karşı davalı vekiline süre verilmiş olup; davacı-karşı davalı vekili █████/2022 tarihli beyan dilekçesi ekinde tebliğ şerhini sinmiş ve incelenen mazbatadan .... Noterliğinin █████/2013 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamenin █████/2013 tarihinde ... Mühendislik'e tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Söz konusu ihtarnamede ihtarnamenin tebliğini izleyen 7 gün içerisinde ödenmesi belirtildiğinden davalının temerrüte düştüğü tarih, █████/2022 tarihli ek raporunda da belirlendiği üzere ihtarnamenin tebliğ edildiği █████/2013 tarihini izleyen 7 günün bitimi olan █████/2013 tarihi olduğu tespit edilmiştir.
-İstanbul BAM 13. HD █████/2019 tarih ████████ esas ████████ karar sayılı kararı doğrultusunda; asıl davada davacı vekilinin, bayilik sözleşmesinin davalı-karşı davacı tarafça haksız feshi ile süresinden önce sona ermesi nedeniyle;
(1)davalıya verilen finansman kredisinden kaynaklı zarar talebine ilişkin yapılan değerlendirmede; (davacının dava dilekçesinde bu zarar kalemi için 25.000,00-TL kısmi talepte bulunduğu hususuna dikkat edilmek suretiyle) █████/2021 tarihli bilirkişi raporunda 12.sayfada davacının 828.000,00-TL nakit kredi temin ettiği iddiasını belge ve kayıtları ile ispat etmesi durumunda 828,000,00-TL kredi desteğine ilişkin davalı şirketten talep edebileceği faiz tutarının 297.977,92-TL olduğu belirlenmiş. Davacı bu husustaki alacak kalemi yönünden kısmi olarak 25.000,00-TL tutar talep ettiğinden; öncelikle davacı vekiline bilirkişi raporundaki tespit doğrultusunda 828.000,00-TL nakit kredi temin ettiği iddiasının ispatı için belge ve kayıtlarını sunması için █████/2022 tarihli celse 1 nolu ara kararı ile kesin süre verilmiş, davacı vekili █████/2022 tarihli beyan dilekçesinde buna ilişkin belgelerini sunduğunu bildirmiş, sunulan belgeler incelendiğinde; ekleri arasında hesap ekstreleri ve dekontlarının sunulduğu ve davacı kayıtlarında "... ... Mühendislik İnş Taah San ve Tic Ltd Şti" açıklamasıyla ödemelerin yapıldığı görülmüş, bu husus dikkate alındığında davacının davalıya nakit kredi temin ettiği iddiasını ispatladığı değerlendirilmiştir. Bu durumda her ne kadar bilirkişi raporunda bu alacak kalemi yönünden talep edebileceği tutar 297.977,92-TL olarak hesaplanmışsa da dava dilekçesindeki kısmi talep dikkate alınarak taleple bağlı olarak 25.000,00-TL'ye hükmetmek gerekmektedir. Ayrıca temerrüt tarihinin tespiti halinde bu tutarın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ve bilirkişi raporunda da belirlenen yıllık %13,50 avans faizi ile tahsiline karar vermek gerekmektedir.
(2)sabit yatırım, kurumsal kimlik, otomasyon ve malzeme yatırımından kaynaklı zarar için yapılan yatırımlara ilişkin mutabakatla ek protokol kapsamında ödenen 150.000,00-TL nakit sabit yatırım bedeli talebine ilişkin yapılan değerlendirmede; taraflar arasındaki sözleşmede bu bedelin geri ödeme şartı ikinci 5 yıl için yeni bir sözleşme yapılması şartına bağlandığı, ikinci 5 yıl için sözleşme yapılmadığı gibi sözleşmenin ilk 5 yıllık süresi dolmadan davalı-karşı davacı tarafından haksız olarak feshedildiği hususları dikkate alındığında geri ödenmesi gerektiği sonucuna varılabilirse de █████/2021 tarihli bilirkişi raporunda yapılan sektörel değerlendirmeye göre; ikinci 5 yıl için sözleşme yapılması koşulu rekabet hukuku kurallarına aykırı olduğundan ve akaryakıt sektöründe dağıtıma ilişkin sözleşmelerin dikey anlaşmalar 5 yılı aşacak şekilde yapılmadığından sözleşmede kararlaştırılan 150.000,00-TL'nin geri ödeme koşulu gerek rekabet hukuku kurallarına gerekse akaryakıt sektörünün uygulamalarına aykırı olduğundan davacının 150.000,00-TL nakit sabit yatırım bedeli talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
(3)kar mahrumiyeti kaybı için 25.000,00-TL talebine ilişkin yapılan değerlendirmede; taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafça haksız olarak feshedildiği kanaatine varıldığından, █████/2021 tarihli bilirkişi raporunda davacının davalıya 28 aylık süre içerisinde sattığı benzin ve motorine göre belirlenen aylık ortalama satışa göre davacının davalıdan talip edebileceği kar mahrumiyeti alacağının toplam 267.110,45-TL olduğu belirlenmişse de dava dilekçesindeki kısmi talep dikkate alınarak taleple bağlı olarak 25.000,00-TL'ye hükmetmek gerekmektedir. Ayrıca temerrüt tarihinin tespiti halinde bu tutarın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek -bilirkişi raporu ile belirlenen- yıllık %13,50 avans faizi ile tahsiline karar vermek gerekmektedir.
(4)cari hesaptan kalan bakiye 10.025,00-TL alacak talebine ilişkin yapılan değerlendirmede; █████/2021 tarihli bilirkişi raporunda bu hususta bir değerlendirme yapılmadığı anlaşıldığından, bu hususta ek rapor tanzimi için dosya bilirkişiye verilmiş olup, bilirkişi heyetinin █████/2022 tarihli ek raporunda dosya içerisinde cari hesap ekstresi olmadığından davacı ...'in davalı ... Mühendislik'ten cari hesap olarak alacaklı olup olmadığının belirlenemediği belirtilmiştir. Davacı-karşı davalı vekili ek raporun cari hesaptan kaynaklanan alacağına ilişkin olarak müvekkilinin defterlerinin incelenmesi için ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasını talep etmiştir. Daha evvel davacı-karşı davalının defterlerinin incelenmesi için yazılan talimatla alınan raporda defterlerin ...Kurumlar Vergi Dairesi tarafından incelemeye alınması nedeniyle bilirkişiye sunulmadığı belirtildiğinden inceleme yapılamadığı anlaşılmakla davacı-karşı davalı vekilinin rapora bu husustaki itirazı haklı görülerek "davacı-karşı davalının davalı-karşı davacıdan cari hesaptan kaynaklanan 10.025,00-TL bakiye alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için davacı-karşı davalının ticari defter dayanağı belgelerinin Mersin'de olduğu bildirildiğinden █████/2022 tarihli celse ara kararında ... Asliye Ticaret Mahkemesine Talimat yazılmasına karar verilmiş;
...talimat Mahkemesine sunulan bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2022 tarihli talimat raporunda özetle; Davacı (Karşı Davalı) ... Petrol Ürünleri Taşımacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ait Yevmiye Defterlerindeki kayıtlara göre Davalı (Karşı Davacı) ... Mühendislik İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki CARİ HESAP MUAVİNİ Alacak Bakiyesinin;
* Dönem sonu (█████/2012) tarihi itibariyle 159.653,54 TL,
* Sözleşme fesih tarihi (█████/2013) itibariyle 237.107,70 TL,
* Dava öncesi en son yapılan işlem tarihi (█████/2013) itibariyle 159,903,55 TL,
*█████/2011 tarihi itibariyle Kredi Cari Hesabı alacağının 149.998,35 TL,
* Kredi Cari Hesap Alacağı olan 149.998,35 TL'nin, █████/2012 tarihi itibariyle Cari Hesap
Muavinine virman yapıldığı,
* Dava öncesi “son yapılan işlem tarihi █████/2013 itibariyle” 159,903,55 TL tutardan davacı yan tarafından Yatırım Tesis Kredisi olduğu iddia edilen ve Kredi Cari Hesap Muavini'nden yapılan virman tutarı olan 149.998,35-TL düşüldüğünde Cari Hesap Muavini alacağı bakiyesinin; 9.905,20-TL,
* █████/2022 dönem sonu itibariyle 165.199,07 TL, olduğu,
Yukarıda yapılan incelemeler neticesinde görüleceği üzere muhtelif tarihlerde farklı tutarda Cari Hesap Alacaklarına ulaşılmış olduğu ancak, davaya konu 10.025,00 TL tutarındaki Cari Hesap alacağıyla eşleşen bir rakama ulaşılamadığı, Dava tarihi dikkate alınmak suretiyle Davacı yanın Cari Hesap Alacağının; (Kredi Cari Hesaptan virman dahil) 159,903,55 TL, (Kredi Cari Hesaptan virman hariç) 9.905,20 TL olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
-Yukarıda ayrıntılı olarak belirtildiği üzere █████/2021 tarihli raporunki tespitler ile ...'in Motorinde ...+1 şartına uyduğu, benzinde ise ...+0,50 şartına uymadığı hususları ile .... Noterliğinin █████/2013 tarih ... yevmiye numaralı ihtarında fesih sebebinin ... satış tutarının bir puan yukarısında satış yapılması hususundaki anlaşmaya davacı ...'in uymadığı olarak gösterilmesi iken ... satış tutarının bir puan yukarısında satış yapılması hususundaki anlaşmanın motorine ilişkin olduğu ve davacı ...'in Motorinde ...+1 şartına uyduğu hususu dikkate alındığında, davalının fesih sebebi olarak gösterdiği koşulun gerçekleşmemesi nedeniyle Bayilik sözleşmesinin davalı-karşı davacı tarafça haksız olarak feshedildiği kanaatine varılması nedeniyle davalı-karşı davacının karşı dava yönünden maddi ve manevi tazminat talep etme hakkı bulunmadığından karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
.... ATM'nin ... esas sayılı dosyasında ... tarafından ... aleyhine ek dava açılarak Mahkememizin işbu dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş olup
Birleşen dava yönünden;
Dava dilekçesi içeriği incelendiğinde, Geri ödemeli işletme finansman kredisi maliyeti/ faiz alacaklarına karşılık 272.977,00-TL'nin tahsili, Kar mahrumiyeti alacaklarına karşılık 40.083,00-TL'nin tahsili, Kurumsal Kimlik malzeme ve ekipmanları ile otomasyon sistemi alt yapı malzeme ve ekipmanlarının söküm ve nakliyesinden doğan alacaklar ve sökülüp iade alınamayan malzeme ve iş bedelleri alacaklarına karşılık 91.480,00-TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2013 tarihinden itibaren bayilik sözleşmesinin 19' uncu maddesi uyarınca aylık %3 akdi faiz oranında faizi ile davalıdan tahsili talep edilmiş ve birleşen davada harca esas değer 404.540,00 TL olarak gösterilmiştir.
Birleşen dava yönünden Mahkememizce █████/2023 tarihli celse ön inceleme yapılmıştır. Birleşen dava yönünden davalı ... tarafından zamanaşımı itirazında bulunulmuş ve Mahkememizin █████/2023 tarihli celse 1 nolu ara kararında birleşen dava yönünden zamanaşımı itirazının hükümle değerlendirilmesine karar verilmiş, aynı celse 2 nolu ara karar ile de asıl dava ve karşı dava yönünden rapora itirazlar ile birleşen dava yönünden de değerlendirme yapılması için dosya yeniden bilirkişiye verilmesine karar verilmiş ancak pasif ve listeden çıkan bilirkişiler nedeniyle Mahkememizin █████/2024 tarihli celse 2 nolu ara kararında, Mahkememizin █████/2023 tarihli celse 2 nolu ara kararından rücu edilerek dosyanın, yerine seçilen bilirkişilerden oluşan heyete verilmesine karar verilmiştir.
Birleşen dava yönünden zamanaşımı itirazının değerlendirilmesinde; taraflar arasındaki sözleşmenin, yukarıda da değinildiği üzere davalı-karşı davacı tarafından davacı-karşı davalıya keşide edilen .... Noterliğinin █████/2013 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile feshedildiği ve taraflar arasındaki sözleşmenin davalı-karşı davacının fesih bildiriminde bulunması ile sona erdiği anlaşılmış olup, taraflar arasında akdedilen sözleme akaryakıt sözleşmesi olup, birleşen davada davacının talepleri akaryakıt bayilik sözlemesinden kaynaklı alacakların istemine ilişkin olduğundan, TBK'nın 146. maddesine göre on yıllık genel zaman aşımı süresine tabidir. Yine 6098 sayılı TBK'nın 154/2.maddesi uyarınca alacaklı, dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa zamanaşımı kesilecek olup, kısmi dava açılması halinde zamanaşımı dava açılan kısım için kesilecektir ve alacağın kalan kısmı için zamanaşımı işlemeye devam edecektir. Bu durumda mevcut durum değerlendirildiğinde, davacının asıl davada dava dilekçesi incelendiğinde; sabit yatırım bedeli, İşletme finansman kredisinden kaynaklanan zarar, cari hesaptan kaynaklanan alacak ve kar mahrumiyeti alacağı taleplerinde bulunmuş ve fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik denilmek suretiyle asıl davada dava konusu ettiği alacak kalemleri yönünden kısmi dava açtığı görülmüştür. Bu durumda asıl davada dava konusu edilen kısımlar dışında, birleşen davada işletme finansman kredisi, Kar mahrumiyeti alacağı ve Kurumsal Kimlik malzeme ve ekipmanları ile otomasyon sistemi alt yapı malzeme ve ekipmanlarının söküm ve nakliyesinden doğan ve sökülüp iade alınamayan malzeme ve iş bedelleri alacağı talepleri yönünden zamanaşımını kesen durum söz konusu olmadığından bu alacaklar yönünden zamanaşımının sözleşmenin feshedildiği █████/2013 tarihinden itibaren işlemeye başlayacağı ve fesih tarihi olan █████/2013 tarihi ile birleşen davanın açıldığı █████/2023 tarihi arasında 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakla birleşen davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
A) Asıl Davada;
1-Davanın kısmen kabulüne,
İşletme finansman kredisinden kaynaklanan zararlar için 25.000,00-TL, kar mahrumiyeti zararı için 25.000,00-TL ve cari hesap alacağı için 9.905,20-TL olmak üzere toplam 59.905,20-TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2013 tarihinden itibaren yıllık %13,50 ve değişen oranlarda işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Cari hesap alacağı yönünden fazlaya dair talebin reddine,
Nakit sabit yatırım bedeli alacağı talebinin reddine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 4.092,12-TL harçtan peşin alınan 3.586,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 505,37-TL harcın davalı/karşı davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 1.810,00-TL tebligat/ posta gideri, 24.750,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 26.560,00-TL'nin haklılık durumuna göre 7.575,68-TL tutarındaki kısmı ile 24,30-TL başvurma harcı, 3.586,75-TL peşin harç, 3,75-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 11.190,48-TL yargılama giderinin davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı/karşı davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine,
6-Kendini vekille temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacı/karşı davalıdan alınarak davalı/karşı davacıya verilmesine,
7-Yatırılan avanstan artan kısmın yatırana/ vekiline iadesine,
B) Karşı Davada;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL harcın karşılık dava harcı olan 1.708,00-TL ile 2.111,00-TL ıslah harcından mahsubu ile fazla 3.203,60-TL harcın hüküm kesinleştiğinde davalı/karşı davacıya iadesine,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davalı/ karşı davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Maddi tazminat yönünden; Kendini vekille temsil ettiren davacı/karşı davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.974,96-TL vekalet ücretinin davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine,
Manevi tazminat yönünden; Kendini vekille temsil ettiren davacı/karşı davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
C) Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas Sayılı Davada;
1-Zamanaşımı nedeniyle davanın reddine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL harcın birleşen davada yatırılan 6.908,54-TL harçtan mahsubu ile fazla 6.293,14-TL harcın hüküm kesinleştiğinde birleşen dosya davacısına iadesine,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Kendini vekille temsil ettiren birleşen dosya davalısı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 64.681,00-TL vekalet ücretinin birleşen birleşen dosya davacısından alınarak birleşen dosya davalısına verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, Asıl davada davacı-karşı davada davalı-birleşen davada davacı vekili ile Asıl davada davalı-karşı davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!