Anahtar kelimeler: Kryzltarihi Benzin Motorin Beyaz Ton Sürdürdüğünü Bayilik Akaryakıt İstasyonun Katip
T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... - ....DAVALI : ... - ...VEKİLİ : Av. ... - ....DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2015KARAR TARİHİ : █████/2024KR.YZL.TARİHİ : █████/2024Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin akaryakıt satış istasyonun olduğunu ve akaryakıt dağıtım şirketi olarak ticari faaliyet sürdürdüğünü, █████/2011 tarihinde taraflar arasında 5 yıllık bayilik sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 11.maddesine göre, davalı yıllık 626 ton beyaz ürün (benzin ve motorin) satın alma taahhüdünde bulunduğunu, bu miktarda ürünün satın alınmaması durumunda da mahrum kalınan kâra karşılık eksik alınan ton başına 75 USD cezai şart ödeneceğini taahhüt ettiğini, davalının müvekkili şirkete vermiş olduğu satış taahhüdünü yerine getirmediğini, sözleşmeyi ....Noterliğinin █████/2015 tarih ve ... yevmiye sayılı fesih ihtarnamesiyle süresinden önce fesih ettiğini, sözleşmenin 13/b maddesine göre de "sözleşmenin süresinden önce bayi tarafından feshedilmesi veya sözleşmenin bayinin kusurundan dolayı şirket tarafından feshedilmesi halinde, şirketin diğer talep hakları saklı kalmak kaydıyla bayinin, 50.000,00 USD cezai şart bedeli ödeyeceği" nin kararlaştırıldığını, davalının sözleşmeyi fesih etmesi nedeni ile satış taahhüdünü yerine getirme imkânı kalmadığını, ....noterliğinin █████/2015 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile satış taahhüdünden ve sözleşmenin süresinden önce feshinden kaynaklı cezai şart alacağının ödenmesi için bayinin ihtar edildiğini,davalının taahhüde uymamasından kanyaklı cezai şart olarak şimdilik 10.000,00 USD cezai şartın, sözleşmenin feshi tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faili ile ödemesi, davalının sözleşmeyi süresinden önce fesih etmesinden dolayı 50.000,00 USD cezai şartın sözleşmesinin feshi tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödendiği en yüksek faizi ve dava harç masraf ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesi şeklinde karar verilmesini dava ve talep etmiştir.CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; █████/2015 havale tarihli dilekçesi ile, davacı tarafın dilekçesinde belirttiği hiçbir hususu kabul etmediklerini, davacı tarafın davasına temel yaptığı "bayilik sözleşmesinin haksız ve süresinden önce feshedildiği" iddiasının gerçek dışı olduğunu, zira bahse konu bayilik sözleşmesi davalı müvekkili tarafından davacı tarafın üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi gerekçesine bağlı olarak haklı nedenle ve tüm usul kurallarına uyularak fesih edildiğini, davacı tarafa ....Noterliğinin █████/2015 tarihli ihtarnamesi ile bildirildiğini , davacı şirket hibe, kurumsal kimlik iskonto, kar marjı konularını kapsayan █████/2011 tarihli protokol ile yine aynı tarihli ... hükümlerini açıkça ihlal ettiğini, davalı şirketin zarar uğramasına sebebiyet verdiğini, davacı şirketin kusurlu davranışları ile sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini ileri sürmesi dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığını, sözleşme ile taahhüt ettiği hibeyi de iskontoyu da kar marjını da davalı şirkete vermediğini, dolayısı ile sözleşmeyi haklı nedenle feshetmekten başka bir çare kalmadığını beyanla davalıya yöneltilen davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.GEREKÇE : Dava,Akaryakıt Bayilik Sözleşmeden Kaynaklanan Alacak davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilafın; Akaryakıt Bayilik Sözleşmesinin satış taahhütünün yerine getirilip getirilmediği, hibe, kurumsal kimlik, iskonto ve kar marjı konularında davalının zararının bulunup bulunmadığı, bayilik sözleşmesinin süresinden önce ve haksız olarak fesih edilip edilmediği ve cezai şart konularında toplandığı görüldü.Mahkememizin, .... sayılı davanın reddine ilişkin karar, ...., █████/2023 tarihli kararı ile kaldırılmakla, yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı. Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde .... █████/2019 tarihli kararı ile davanın reddine karar verilmiş, verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine .... █████/2023 tarihli kararı ile, " .....Mahkemece söz konusu protokolün aslının temini hususunda taraflara imkan tanınıp, taraflar arasındaki geçerliliği tartışılıp, geçerli olduğu kanısına varılması halinde protokolün tüm maddeleri üzerinde gerektiğinde yazışmalar yapılarak davacının edimleri hususu üzerinde durulup gerektiğinde bilirkişi incelemesi yapılarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmedi gerekmektedir. Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. Kaldırma nedenine göre davalı vekilinin katılma yoluyla istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.." ilamı ile kaldırılmasına karar verilmekle işbu esasa kayıt olmuştur. Bam kaldırma ilamından önce; bilirkişi tarafından sunulan █████/2017 tarihli rapora göre, davacının davalıdan, sözleşmenin 11.Maddesi gereğince; davalının 2.114,59 ton alım yapması gerekirken toplam 475,81 ton ürün alımı yapabildiği ve 1.638,78 ton eksik alım gerçekleştirdiği, ton başı 75 USD cezai şart öngörüldüğünden toplam 122.908,50 USD tutarında cezai şart hesaplandığı, davacının talebi 10.000,00 USD olmakla taleple bağlılık çerçevesinde bu miktarı talep edebileceği, Sözleşmenin 13/b maddesi gereğince hibe , kurumsal kimlik, iskonto kar marjı konularını kapsadığı iddia edilen sözleşme ile aynı tarihli protokolün (sözleşmenin 10'ncu maddesinde de belirtilmektedir.) temin edilmesi halinde yeniden hesaplama ve değerlendirme yapma zorunluluğu olmakla birlikte mevcut halde, 50.000,00 USD cezai şartın davalıca ödenmesi gerektiği, davacı ticari defter kayıtlarına göre █████/2015 tarihi itibariyle davalıdan 29.615,30 TL fazla tahsilat yaptığı, bu miktarda davalının alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Taraf vekillerinin itirazları üzerine bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, █████/2017 tarihli ek bilirkişi raporunda davacının davalıdan, sözleşmenin 11.Maddesi gereğince; davalının 2.114,59 ton alım yapması gerekirken toplam 475,81 ton ürün alımı yapabildiği ve 1.638,78 ton eksik alım gerçekleştirdiği, ton başı 75 USD cezai şart öngörüldüğünden toplam 122.908,50 USD tutarında cezai şart hesaplandığı, davacının talebi 10.000,00 USD olmakla taleple bağlılık çerçevesinde bu miktarı talep edebileceği, Sözleşmenin 13/b maddesi gereğince davacının sunmuş olduğu faturalar ile söz konusu belgenin karşılıklı değerlendirilmesi neticesinde, davacının bazı taahhütleri davacı yanca yerine getirmediği, bu nedenle de davalının akti fesih nedenin oluştuğunun kabul edilmesi halinde 50.000,00 USD cezai şartı talep edemeyeceği, davacı ticari defter kayıtlarına göre █████/2015 tarihi itibariyle davalıdan 29.615,30 TL fazla tahsilat yaptığı, bu miktarda davalının alacaklı olduğu bildirilmiştir.Bilirkişi heyetinden 2. Kez ek rapor alınmasına karar verilmiş, █████/2018 tarihli ek raporda, Sözleşmenen 11. Maddesi gereğince, davalının 2.114,59 ton alım yapması gerekirken toplam 475,81 ton ürün alımı yapabildiği ve 1.638,78 ton eksik alım gerçekleştirdiği, ton başı 75 USD cezai şart öngörüldüğünden toplam 122.908,50 USD tutarında cezai şart hesaplandığı, sözleşmenin fesih edildiği 2015 yılı için 158 gün için hesaplanan eksik alım 132,26 ton olarak tespit edildiği, ton başına belirlenen 75 USD karşılığı 9.919,50 USD cezai şart olarak hesaplandığı, davacının talebi 10.000 USD olmakla taleple bağlılık çerçevesinde bu miktarı talep edebileceği, davalının sunmuş olduğu protokolde belirtilen 105.000,00 TL 'lik hibenin ödenmediği, davacı ticari defter kayıtları ve davalı adına düzenlenen faturalar üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, iskontoların uygulandığı, davacı ticari defter kayıtlarına göre █████/2015 tarihi itibariyle davalıdan 29.615,30 TL fazla tahsilat yaptığı, bu miktarda davalının alacaklı olduğu rapor edilmiştir.Bam kaldırma ilamından önce; █████/2019 tarihli 3. Ek raporda; Davalının 2.114,59 ton alım yapması gerekirken toplam 475,81 ton ürün alımı yapabildiği ve 1.638,78 ton eksik alım gerçekleştirdiği, ton başı 75 USD cezai şart öngörüldüğünden toplam 122.908,50 USD tutarında cezai şart hesaplandığı, verilen görev çerçevesinde gsözleşmenin fesh edildiği, 2015 yılı için 158 gün için hesaplanan eksik alım 132,26 ton olarak tespit edildiği, ton başına belirlenen 75 USD karşılığı 9.919,50 USD ceza şart olarak hesaplandığı, Davacının talebinin 10.000 USD olmakla taleple bağlılık çerçevesinde bu miktarı talep edebileceği, davalının sunmuş olduğu protokolde belirtilen 105.000,00-TL 'lik hibenin ödenmediği, Davacı ticari defter kayıtları ve davalı adına düzenlenen faturalar üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, iskontoların uygulandığı, davacı ticari defter ve kayıtlarına göre █████/2015 tarihi itibariyle davalıdan 29.615,30 TL fazla tahsilat yaptığı, bu miktarda davalının alacaklı olduğu, rapor edilmiştir. Bam kaldırma ilamından sonra; ...'nün, ...'nün, ...'nün, ...'nün, ...'nün, ...'nün, ...'nün, ...'nün, ...'nün yazı cevapları dosya kapsamına alınmıştır.Bam kaldırma ilamından sonra aldırılan;"Dava konusu edilen ve Bam kararında belirtilen protokün ve protokole ilişkin mail çıktısının varlığına ve geçerliliğine ilişkin davacının ve davalının resmi mail hesaplarının incelenmesi ve ayrıca mailde ismi geçen ...'ın (...., ....) protokol tarihinde şirket çalışanı olup olmadığı, kullandığı mailin gerçekliği ve şirket resmi mail hesabı olup olmadığının tespitine yönelik ticari defter ve kayıtları ile mail hesapları incelenmek sureti ile HMK. nın 273. maddesi gereğince 1 adet Bilişim Uzmanı ve 1 adet Mali Müşavir bilirkişi heyeti marifeti ile inceleme yapılmasına" karar verilmiş; █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; ... gelen cevap yazısında çalışan listesi ek incelendiğinde ... 2013 Eylül itibari ile soyadı değiştirerek (...) 2012-0cak 2015Aralık tarihleri arasında şirket çalışanı olarak beyan listesinde görüldüğü, protokol tarihinde (05.07.2011) ...'ın şirket çalışanı olarak ... listelerinde olmadığı, dosyaya sunulan mail tarihi itibari ile (19-04-2013) davacı firma çalışanı listesinde görüldüğü, önceki bilirkişi heyeti raporundaki sonuç kısmında davacı şirketin davalı şirketten Sözleşmenin 11. Maddesi gereği davalının 2.114,59. Ton alım yapması gerekirken toplam 475.81 ton ürün alımı yapabildiği ve 1.638,78 ton eksik alım gerçekleştirdiği ton başı 75 USD cezai şart öngörüldüğünden toplam 122.908.50 USD Tutarında cezai şart hesaplandığı, detayı raporda arz edildiği üzere 122.908,50 USD tutarındaki cezai şartın takdirinin mahkemeye ait olduğu, davacının talebi 10.000 USD olmakla taleple bağlılık çerçevesinde bu miktarı talep edebileceği, sözleşmenin 13-B Maddesi gereğince hibe, kurumsal kimlik, iskonto, kar marjı , konularını kapsadığı iddia edilen sözleşme ile aynı tarihli protokolün (sözleşmenin 10. Maddesindede belirtilmektedir) temin edilmesi halinde yeniden hesaplama ve değerlendirme yapma zorunluluğu olmakla birlikte mevcut halde 50.000 USD talep edebileceği, davacı Ticari defter kayıtlarına göre 30.11.2015 tarihi itibari ile davalıdan 29.615,30-TL fazla tahsilat yaptığı, bu miktarda davalının alacaklı olduğu, dosyaya sunulan mail yazışmalarının gerçek olduğu, mevcut durumda şirketin resmi internet sitesinden iletişim adresinin .... olduğu görülmüş olup mail uzantılarının (...) aynı olduğu göz önüne alındığında .... mail adresinin şirket resmi mail hesabı olduğu, davalı tarafından sunulan Protokol incelendiğinde iki tarafında kaşe-imzasının olduğu, ...'ın Ocak 2012- Aralık 2015 tarihleri arasında işyeri çalışanı olduğu tespit edildiği için mail yazışmalarının bu tarihler arasında (04.2013) yapıldığı rapor edilmiştir.Alınan rapor doğrultusunda protokolün geçerli olduğu anlaşılmış ,anılan sözleşme kapsamında işin niteliği gereği her iki tarafa da edim yüklendiği işin olağan akışı olduğu bilinmekle; Taraflar arasında █████/2011 tarihli, ... ve aynı tarihli ek protokolün imzalandığı, davalı tarafından .... Noterliğinin █████/2015 tarih, ... Yevmiye no' lu ihtarnamesi ile █████/2011 tarihli protokol ve aynı tarihli Akaryakıt Sözleşmesi hükümlerinin davacı tarafından ihlal edildiği, İhlalin mağduriyete sebebiyet verildiği, sözde olarak bildirilmesine rağmen oyalanıldığı gerekçesiyle prokotol ve sözleşmenin tek taraflı fesh edildiğinin bildirildiği, Davacı tarafından keşide edilen ....Noterliğinin █████/2015 tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarnamesi ile Akaryakıt Bayilik sözlemesinin 11 maddesi gereğince, her yıl 626 ton beyaz ürün satılmadığı takdirde, ton başına 75-USD cezai şart ödeneceği, toplamda bu taaahhütten kaynaklı 119.050-USD cezai şartın borcun bulunduğu, yine sözleşmenin 13-b maddesi gereğince sözleşmenin süresinden önce bayi tarafından fesh edilmesi veya sözleşmenin bayinin kusurundan dolayı şirket tarafından fesh edilmesi halinde 50.000 USD cezai şart ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 12-b maddesi gereğince sözleşmenin herhangi bir şekilde sona ermesi halinde tüm borçların muaccel olacağı, düzenlendiğinden 75.225,48-TL cari borcunun bulunduğu belirtilerek bu borcun akdin feshi tarihinden itibaren ticari faiz ile birlikte ödenmesinin ihtar edildiği görülmüştür. Davacı tarafından sözleşmenin 11.maddesi gereğince cezai şart nedeniyle 10.000-USD, sözleşmenin 13-b maddesi gereğince fesih nedeniyle 50.000-USD toplam 60.000-USD iş bu davada talep edilmiştir. Sözleşme ile aynı tarihte geçerliliği bilirkişi rapor ile ispat olunan protokolde davacının otomasyon, kumbara, kaptankart, bereket kart, uygulaması bayi şirket ile beş yıllık Akaryakıt sözleşmesi, bayi şirkete 750 metreküp satış taahhüdü, bayinin intifası petrol ofisinden çözüldükten sonra bayiye 105.000-TL hibe, bayiye ariyet olarak kurumsal kimlik otomasyon ve iki adet üç ürün, altı tabanca pompa, bayi şirkete ipotek verildikten sonra peşin satışlarda iki gün opsiyon vadeli satışlarda 30 gün vade şartlarının düzenlendiği görülmüştür. Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olarak kabul edilen bilirkişi raporu değerlendirilmesi neticesinde; Taraflar arasında █████/2011 tarihinde ... ve ek protokol'ün imzalandığı, sözleşmenin 11. Maddesinde davalının 2114,59 ton alım yapması gerekirken toplam 475,81 ton ürün alımı yapabildiği, davalının mal alım taahhüdünün sözleşme fesh edildiği tarih olan █████/2015 tarihine kadar sözleşme boyunca gerçekleştirilemediği bu husus tespit edildikten sonra davacının bu eksik taahhüdün devam ettiği yıllar boyunca herhangi bir itirazının bulunmadığı, sözleşmenin 13-b maddesi gereğince, davacının ek protokolde ve sözleşmede taahhüt ettiği bazı edimleri yerine getirmediği, protokolde belirtilen 105.000-TL'lik hibenin ödenmediği hem kart uygulaması, hem ilişkin otomasyon, hemde kurumsal kimlik otomasyonunun kurulup kurulmadığını, davacının sunduğu faturadan anlaşılamadığı bu durumda davacının protokol gereği edimlerini yerine getirmediği anlaşılmakla, davalının .... Noterliğinin █████/2015 tarih, ... Yevmiye no' lu ihtarnamesi ile █████/2011 tarihli protokol ve aynı tarihli Akaryakıt Sözleşmesi hükümlerinin davacı tarafından ihlal edildiği gerekçesiyle sözleşmeyi fesh etmesinin yerinde olduğu kanaatine varılmakla, sözleşmenin 13-b maddesi gereğince davacının 50.000-USD cezai şartı talep etmesinin yerinde olmadığı değerlendirilmekle bu husustaki talebin reddine, davacı ticari defter ve kayıtları incelendiğinde; █████/2015 tarihi itibariyle davacının davalıdan 29.615,30-TL fazla tahsilat yaptığı anlaşılmakla ve Sözleşmenin 11.maddesi gereğince eksik alım sebebiyle cezai şarta ilişkin talebin ise; taraflar arasındaki ticari ilişkinin yaklaşık 4 yıl süreyle devam ettiği, davalı tarafından her dönem sözleşmenin devam ettiği süre boyunca eksik ürün alınmasına rağmen, davacı tarafından buna ilişkin herhangi bir itiraz mahrum kalınan mal veya cezai şartın talep edilebileceği, sözleşmenin fesh edileceğine ilişkin bir ihtarname göndermediği mal vermeye devam etmesi karşısında davalı taraftan haklı ve korunmaya değer bir güven oluştuğu davacı şirketin davalı şirkette yarattığı çelişki oluşturacak şekilde üzerine düşen edimleri yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmenin fesh edilmesi akabinde davaya konu talepleri ileri sürmesi dürüstlük ilkesine aykırı ve çelişkili davranış yasağını oluşturduğu, hukuken korunamayacağı anlaşıldığından reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : 1-Açılan davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60-TL maktu harcın, peşin alınan 2.822,71-TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.395,11-TL harcın karar kesinleştiğinde, istek halinde yatırana iadesine,3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,5-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,6-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı .█████/2024 Katip ... Hakim ... ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır