Anahtar kelimeler: Davaitirazın Verenler Sinden Meblağın Sokak Durduğunu İlamsız İçi Tesislere Hasar
T.C.
İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO:████████ EsasKARAR NO:████████DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2018KARAR TARİHİ:█████/2025Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; █████/2018 tarihinde ... Mahallesi, ... Sokak içi .../İstanbul adresinde davalı tarafından müvekkili şirkete ait tesislere hasar verildiğini, müvekkili şirket personelince hasar bedeli olan 1.588,96 TL.nin hasar verenler aleyhine tahakkuk ettirildiğini, davalı tarafından hasar bedelinin ödenmemesi üzerine toplam 1.650,08 TL.nin tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla davalının itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine hükmolunacak meblağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle husumet itirazında bulunmuş, dava dışı müteahhit firma tarafından yapılan kazı çalışması sırasında hasar meydana geldiğini, bu nedenle hasardan müvekkili idarenin sorumlu olmayacağını, esasa ilişkin olarak da; idarenin eylem ve işlemlerinden doğan bir zarar olmadığını, hukuken sorumluluğu da bulunmadığını, dava konusu hasarın meydana gelmesinde davacının karşılıklı kusur durumunun da araştırılması gerektiğini, davacının icra inkar talebinin reddi gerektiğini, beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER:... Genel Müdürlüğü ... Şube Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... ile müteahhit firma arasında akdedilen sözleşme mahkememiz dosyası alınmıştır. ...'ye müzekkere yazılarak dava konusu adreste █████/2018 tarihinde yapılan kazı çalışmasına ilişkin kayıtlar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Mahkememiz █████/2024 tarihli duruşmasında Davacı Tanığı ..., tanığın tarafından verilen tanık beyanında; "...Ben davacı şirkette 1994 yılından 2019 yılına kadar uzun yıllar çalıştım, ben genelde dava konusu işin yapıldığı ... civarında çalışırdım, saha personeliydim, arıza bakımlarından sorumluyduk, dava konusu maddi olay üzerinden uzun yıllar geçtiğinden birebir hatırlamıyorum, ancak bana gösterdiğiniz bu tutanaktaki imza bana aittir, ben dava konusu olayı hatırlamıyorum, çeşitli kurumlarla bu tarz uyuşmazlıklar yaşanıyordu, ancak davacı kurumda alt yapı sistemini gelişi güzel döşüyordu, kablolar genelde yüzeyde oluyordu, yeterli derinlikte olsa dahi üzerine kapatıcı malzeme konulması ve uyarıcı levhalar olması gerekirken davacı kurumda bunlar yapılmıyordu, genelde de davalı ... habersiz ve izinsiz gelişi güzel kazı yapıyordu, uyuşmazlıklar bu yüzden çıkıyordu, ben somut olay özelinde kazıyı yapanın ... olduğunu hatırlamıyorum, ancak biz bu tutanakları ihbar üzerine oraya gittiğimizde kim varsa gördüğümüz şekilde tutuyorduk, bu nedenle tutanağa itibar edilebilir, tanıklık ücreti talebim vardır, dedi..." şeklinde beyanda bulunmuştur.Elektrik mühendisi ... tarafından hazırlanan █████/2022 tarihli bilirkişi raporundan özetle; ".....Dava dilekçesi ekinde bulunan evraklara göre, 03.02.2018 tarihinde saat 13:35 sıralarında ... Mah. ... Sok, içi ... adresinde bulunan ...'ın 34,5 kV'luk 1x95 mm? lik, Orta Gerilim yer altı kablosuna hasar verilmiştir. Teknik olarak, bu tür kablolar dış kılıfın altında birkaç koruyucu katman içerir, böylece uzun yıllar boyunca niteliğini koruyarak işletmede kalabilirler. Ancak, kepçe tırnaklarının darbesi ile bu kablonun işletmede tutulması mümkün değildir. Meydana gelen olay sırasında faz toprak kısa devresi için gerekli koşullar meydana gelmeyip enerji kesilmese bile her an elektriksel koruma sisteminin devreye girerek enerjiyi kesme ihtimali vardır. Davacı tarafın dava dilekçesi ekinde bulunan hasarlı 1x95 mm? kabloya ait hasar fotoğraflarında ... kablosunun toprak içinde gömülü olduğu, ancak kablonun kaçak cm derinlikte bulunduğu anlaşılmasada, tek parça formunu koruduğu, bu durumda olayın yukarıda açıklandığı gibi kablonun dış izolasyonunun zedelenmesi şeklinde şeklinde meydana geldiği, ancak bunun bile kablonun işletmede kalamayacak şekilde kablonun hasarlanmasına yeterli olduğu anlaşılmıştır. ... arıza, yeni kanal bağlama ve atıksu kanal bağlama çalışmalarını yapmadan önce kazı ruhsatı almak zorundadır. Kazı ruhsatı yükleniciye verilen iş emrinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu resmi evraklar dosyada yoktur. Teknik olarak, bu ve benzeri çalışmalar yapılmadan önce söz konusu mahalde olması muhtemel haberleşme, elektrik ve doğalgaz hatlarının yerleri tespit edilmelidir. Bu kazı ruhsatında açıkça yazmaktadır. Elektrik mevzuatında yer altında bulunan tüm kabloların yerleri kroki ve projelerinde kayıtlı bir şekilde ...'ta bulunma zorunluluğu vardır. Belediye meclisinde ... bünyesinde yapılan toplantılarda taraflar birbirlerinin yapacakları planlı işlerden ve dolayısıyla kazı işlerinden haberleri olmaktadır. Ancak, ani gelişen işlerde ise tarafların haberleri olmayabilir. Kazı çalışmasını yapacak idarenin (...'nin) mutlaka kazı ruhsatı ile birlikte ...'tan kazı alanındaki yer altı tesisatlarının çizili olduğu kroki/krokileri istemeleri ve yükleniciye teslim etmeleri gerekmektedir. Bu yapıldığı halde, yüklenicinin işi gereği gibi yapmaması, dikkatsizlik, tedbirsizlik ve en önemlisi bilerek bir şey olmaz mantığında kazıya devam edilmesi durumunda yüklenicinin asli kusurundan bahsedilebilir. Ayrıca, söz konusu kazı çalışmaları sırasında ...'tan mutlaka bir nezaretçinin bulunması gereklidir. Dosyadaki bilgiler incelendiğinde, ... kablosuna hasar verildiği sırada orada bir ... nezaretçisi olmadığı anlaşılmıştır. Başka bir deyişle, Belediyeden kazı ruhsatı ve yer altı tesislerinin güzergâhlarının tespit edilmesi, işçi sağlığı ve iş güvenliği açısından yeterli olmayıp, alınan güzergâh krokilerinde .... kablosu görüldüğü an mutlaka ...'tan bir nezaretçi istenmelidir. Sayın ... vekili bu tür işlerin yapılmasında hiç bir şekilde sorumluluk kabul etmediklerini, Eser sözleşmesine göre tüm sorumluluğun yüklenici şirketine ait olduğunu beyan etmekte ise de, ...'nin denetim ve kontrolörlük işini yapabilmesi için işi her safhasında sahada kontrol etmesi gerektiği, yapılan iş kontrol edilmeden üzerinin kapatılmasının mümkün olmadığından işin niteliğinin Eser Sözleşmesi niteliğine uymadığını düşünmekteyim. Eser Sözleşmesi yükleniciye anahtar teslim verilen işin tamamı bittikten sonra işverenin geçici kabul için gerekli şartların oluşup oluşmadığının kontrol safhasına kadar işverenin herhangi bir kontorl yapmadığı sözleşme türüdür. Oysa, söz konusu iş kamuyu ilgilendirdiğinden yüklenicinin işi fiili olarak yapmasada kontrol yükümlülüğü olmalıdır. Eğer, işveren kazı ruhsatını alıp iş güvenliği ve işçi sağlığı adına her türlü önlemi aldıktan sonra işin yapılması sırasında yüklenici bir hasara sebebiyet verirse bu durumda yüklenici bu hasardan sprumlu olacaktıur. ... Genel Müdürlüğü .... Bölge Abone İşleri Dairesi Başkanlığı'nın 13.10.2021 tarihli yazısında kablo hasarının meydana geldiği söylenen ... Mah. ... Sok. içi ... adresinde ... Genel Müdürlüğüne bağlı ... Şube Müdürlüğü ve bu Müdürlükten iş alan yüklenici firmaların herhangi bir kazı çalışmasında bulunmadıkları belirtilmiştir. Bu durumda ... ... Şube Müdürlüğü ekiplerinin ...'ın tanak ğu 03.02.2018 tarihinde ... ve yüklenicileri tarafından herhangi bir çalışma yapılmadığının Mahkeme tarafından 03.02.2018 tarihli tutanağın resmi belge olup aksi isoat edilene dek bilgilerin dorğu olduğu dikkate alınırsa, bu tutanakta kazı yapan kuruluşun ... ekibi olduğu belirtilmektedir. Dosyada bulunan fotoğraflara göre kazı yapılan alanda ... atık su borusu bulunmaktadır. Bu bölgede bir inşaat çalışması ya da abone atık su borusunun ... ana hattına bağlantı yapılması şeklinde bir çalışma olup olmadığı bilinmemektedir. Ancak, söz konusu kazının ... çalışması olduğu, çalışma alanında yükleniciye ait herhangi bir bilgi olmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, olay yerinde kazı ruhsatı olmadan kepçe ile kazı yapılarak ... Orta Gerilim kablosuna zarar verilmesinden dolayı ... Genel Müdürlüğü'nün olayın meydana gelmesinde tek kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Davacı taraf hasar bedelinin tahsili için .... İcra Müdürlüğü'nün 2016/... E. sayılı dosyasıyla 09.07.2018 tarihinde icra takibi başlatmıştır. Davacı taraf dava dilekçesinde ve icra takip formunda hasarın meydana geldiği tarih ile icra takibi tarihi arasında yasal faiz işletilmesini ve hesabını talep etmektedir. Buna göre 03.02.2018 - 09.07.2018 tarihleri arası 228 gün için faiz 1.588,96 x 156 gün x 949 Faiz / 36500 - 61,12 TL. hesaplanmıştır. Asıl alacak, 1.588,96 TL. olup, toplam takip miktarı, işlemiş faiziyle birlikte 1.650,08 TL.'dir. Buna göre icra takibir 1.650,08 TL. üzerinden devam etmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Takdiri Sayın Mahkemededi: Yüce Mahkemenizin Takdirlerine saygılarımızla arz ederim. (07.02.2022)... " şeklinde görüş bildirmiştir.Elektrik mühendisi ... tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; "....03.02.2018 tarihinde saat 13:35 sıralarında ... ... Sokak içi .../İstanbul adresinde bulunan 35 kV'luk, 3x1x95 mm2' lik yer altı Orta Gerilim kablosu bağlı olduğu Trafo Merkezinden arıza sinyali vermesi üzerine nöbetçi arıza ekibi arızanın neden meydana geldiği ve arıza yerini tespit etmek üzere saha araştırması yaptığında belirtilen adreste kablo kanalı içinde yan yan serilmiş üç adet kablodan bir tanesinin kılıfının yarıldığı tespit edilmiştir. ... tarafından düzenlenmiş Hasar Tutanak ve formaları ekinde bu hasar gösterir fotoğraf bulunmaktadır. Söz konusu hasarı kepçe tırnağı ile meydana geldiği görülmektedir. Kablonun doğrudan toprak ile temasta olması, hasarın sıyrık ile oluşması ve kablonun hassas röle ile elektriksel olarak korunmuş olması herhangi bir patlama gerçekleşmeden hattın açmasını sağlamıştır. Kablo hasarının giderilmesi için ... no'lu ... iş emri düzenlenmiştir. Bu iş emri ...'ın kendi içinde kullandığı haberleşme ile doğrudan vardiyadaki arıza onarım bakım ekibine gitmektedir. Bu ekip/ekipler sahada ya da nöbetçi montörlükte olsalar bile koordinasyonla görevli mühendis ya da teknisyen ile yönlendirilmektedir. Söz konusu adres ... 1. Bölge Müdürlüğü görev alanı içinde olup ... Elektrik Tesislerinin Yeraltı ... Hizmet Alım İşi 01.02.2018 tarihi İtibariyle Sözleşme karşılığı .... verilmiştir. Hizmet alım sözleşmesine göre ... 1. ve 3. Bölge Müdürlükleri bünyesinde bulunan ...Elektrik Tesislerinin Yer altı Arıza Onarım Bakım (AOB) Hizmet Alımı işine ait ... İşletme Müdürlüğü'ne bağlı ... ilçesi genelinde söz konusu arıza, onarım ve bakım işlerini yüklenici ... Ortaklığına yaptırmaktadır. Ancak, söz konusu işler anılan ortaklığa verilmiş ise de, ...'ın gerekli tüm arıza onarım ve bakım işleri için iş emri düzenlemeden, yapılacak işin niteliğini büyüklüğünü, alçak gerilim mi yoksa yüksek gerilim mi olduğunu görmeden, arıza analizi yapmadan bu ortaklığa ait ekipleri sahaya göndermesi mümkün değildir. Sözleşme gereği anılan ortaklık kendi personelini, araçlarını bu işler için kullanmakta ve teknik şartnamede belirtilen hususlara göre ve yürürlükteki mevzuatlara uygun birim fiyatlarla onarım işlerini yaptıktan sonra aylık peryotlarla ...'a hakediş düzenleyerek alacağını tahsil etmektedir. Bu bakımdan da olay yerinde hasarın boyunu görerek, hasarlı kabloyu ek yapma yöntemiyle onaran anılan ortaklık ekibi olup, bu ekipte kendi tutanaklarını düzenleyip bunları hakedişe dönüştürmektedir. Hasar bedeli hasarın meydana geldiği tarihte geçerli ... Elektrik Proje ve Tesis Birim Fiyatlar kitabına, Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği ve bu yönetmeliğin uygulaması yapılan diğer yönetmeliklere ve olayın oluşuna uygun olarak tespit edilerek hesaplanmaktadır. Buna göre ...'ın piyasa rayiç fiyatlarına göre bedel hesaplaması söz konusu değildir. Ayrıca, yukarıda ayrıntıları verilen Hizmet Alımına ilişkin yüklenicilere verilen işler aynı şekilde ... Genel Müdürlüğü tarafından da uygulanmaktadır. Kısaca, ... aksi resmi evraklarla ispatlanmadıkça AOB işlerini yüklenicilere yaptırmaktadır. ...'ın kendi personeli ise denetleme, teknik kontrol, hakedişlerin kontrolü ve karar verme/onay işlerini yapmaktadır. 03.02.2018 tarihli Hasar Tespit Tutanağında ismi geçen ...'nın Mahkemede alınan beyanında olay tarihi üzerinden çok zaman geçmesinden dolayı olayı hatırlamadığını, ancak arıza ihbarı geldiğinde olay yerine gittiklerinde mevcut duruma göre tutanak düzenlediklerini, bazı durumlarda ... kablolarının yüzeye yakın olabildiğini, olay yerinde ... kabloları yakınında ... borularının açıkta olduğunu olay yerinde ...'nin çalışma yaptığını beyan ettiği görülmüştür. Sonuç olarak, kablo dış izolasyonu kalın olmasına rağmen gerek kepçe tırnakları ve/veya gerekse kazma darbesiyle izolasyonda kesik meydana geldiğinde kablo arıza işareti vereceğinden otomatikman işletme dışına alınarak yerine sağlam kablo usulüne uygun şekilde ek yapılmaktadır. Bu gibi dosyalarda görüldüğü üzere hasara sebebiyet veren taşeron firmalar ya da işveren söz konusu kabloların yüzeye yakın olması sebebiyle kazı yapanların durumu farkettiklerinde zaten hasarın verilmiş olduğunu, ancak bu durumda tüm kusurun ...'ta olduğunu savunmaktadırlar. Öncelikle bu savunma şeklinin o dosyaya özel olmak üzere kabul edilebilmesi için AG veya OG kablonun yüzeye çok yakın olmasının fotoğraflarla ve tutanakla ispatlanması gerekmektedir. Bilindiği üzere, AG ve OĞ kablolar ilk tesis edildiklerinde yukarıda belirtilmiş yönetmeliğe göre kablo kanalına yerleştirilmekte, sonrasında kontrol müessesinden geçtikten sonra üstü kapatılmaktadır. Dosyaya konu olan olayda OG kablosunun bulunduğu dikkate alındığında bu kablonun gerek olay yerinde ve gerekse tük güzergâhı boyunca yönetmeliğe aykırı şekilde döşendiğini gösterir kesin bir tespit bu dosya özelinde yapılamamaktadır. Ayrıca, kabloların olduğu alanlarda ... bilgilendirilmeden başka kurumlar kazı yapabilmekte, bu kazılar bittikten sonra yapılan kaplamalar ve işin kalitesine göre kabloların yüzeye olan düşey mesafesi değişebilmektedir. Bazı durumlarda inşaat işlerinin aciliyet gerektirdiği bu durumlarda yüklenici tarafından ... kabloları işletmede tutularak ve kenara konularak burada enerjili halde bekletildiği sonrasında kabloların üzerlerinin hızlıca kapatılarak imalatların yapıldığı, bu durumda tuğla ve emniyet şeridinin ... tarafından kontrol etme imkanlarının kalmayacağı, bu durumda da ...'ın hasarda illiyet bağı kuracak şekilde müterafik kusurundan bahsetmek mümkün değildir. Kök raporda dosyaya toplanan bilgi ve belgelere göre ... kablosuna ... Genel Müdürlüğü tarafından hasar verildiği görüşüne varılmıştır. Dosyaya yeni dahil edilen bilgi ve belgelerin incelenmesiyle kök rapordaki görüşü değiştirilebilecek kesin bir bilgi olmadığı, ...'ın hizmet alımı ile tüm arıza onarım ve bakım işleri sözleşme karşılığı yüklenicilerine yaptırdığı, yüklenicilerin yaptığı her işin bir birim fiyatının olduğu, ...'ın hasar faturası düzenleme şekli ve kalemlerin kontrol müessesinden geçtiği, ... Orta Gerilim kablosuna zarar verilmesinden dolayı ... Genel Müdürlüğü'nün olayın meydana gelmesinde tek kusurlu olduğu, bu görüşe göre detayları kök raporda verildiği şekliyle davacı tarafın itirazın iptali talebinde haklı olduğu, icra takibinin formda belirtildiği şekilde 1.650,08 TL. üzerinden devam etmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Yüce Mahkemenizin Takdirlerine saygılarımızla arz ederim. (22.01.2025)...." şeklinde ek görüş bildirmiştir.TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava ....Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı █████/2020 tarihli görevsizlik kararı ile mahkememizin ████████ Esasına kaydedilmiştirHuzurdaki davada uyuşmazlık; 03.02.2018 tarihinde ... Mahallesi, ... Sokak içi .../... adresinde davalı tarafından kazı yapılıp yapılmadığı, kazı yapılmış ise davacıya ait tesislerde hasar oluşup oluşmadığı, davalının illiyet bağı kapsamında sorumlu olup olmadığı, davacının müterafik kusuru bulunup bulunmadığı, davacının talep edebileceği zararı var ise miktarının belirlenmesi noktalarında toplanmaktadır. Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarında bilirkişi elektrik mühendisi ... tarafından hazırlanan █████/2022 tarihli kök ve █████/2025 tarihli ek bilirkişi raporu hazırlanmıştır.Mahkememizce dava konusu .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... Dağıtım Anonim Şirketi tarafından davalı ... Genel Müdürlüğü aleyhine 09.07.2018 tarihinde 1.650,08 TL alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca itirazı ile takibin durduğu akabinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü adına ...'ye müzekkere yazıldığı, cevabi yazı uyarınca kazı tarihi itibariyle hasarın meydana geldiği bölgede kazı ve ruhsat izni verilmediği bilgisi verilmiştir.6098 sayılı TBK'nın 49. maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. TBK'nın 50. maddesi gereğince ise zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Yine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 190. maddesi gereğince herkes iddiasını ispatla mükelleftir.Yapılan açıklamalar ışığında dosya kapsamı bütün olarak değerlendirildiğinde; davalının söz konusu bölgede çalışma yapmadığına ilişkin savunması, ... tarafından söz konusu bölgede kazı izni verilmemiş olması ve davacı tarafından hasarın davalı tarafından meydana getirildiğine ilişkin tutanağın tek taraflı olarak usulüne uygun şekilde tanzim edilmemiş tutanak olduğu, dosyaya davacı tarafından sunulan fotoğraflarda kazının davalı tarafından yapıldığına dair hiçbir ibare bulunmadığı, davacının yaşanan olayın nasıl gerçekleştiğine ilişkin dinlettiği tanık beyanında tanığın "ben somut olay özelinde kazıyı yapanın ... olduğunu hatırlamıyorum" şeklinde beyanda bulunduğu gibi sebeplerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde söz konusu hasarın davalı tarafından meydana getirildiği davacı tarafça ispatlanmamış olup illiyet bağı kurulamaması nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. ( Emsal ilam: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. HD. ████████ E. █████████ K) H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan 35,90-TL peşin harçtan alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile eksik yatan 579,50-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,4-Davalı tarafından yapılın 100 TL olan yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 1.650,08-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, █████/2025Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır