Anahtar kelimeler: Davaistirdat Tarafımıza Hamili Niyetle Satımdan Bayilik Açmak Kayıp Açtıklarını Geçirdiği
T.C.
İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO:████████ EsasKARAR NO:████████DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2021KARAR TARİHİ:█████/2025Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu çekin kayıp olması sebebiyle açılan çek iptali davalarının görüldüğü ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası 30.07.2021 tarihli kararı ile, TTK 763. Maddesi'ne göre; davalı aleyhine çek istirdat davası açmak üzere taraflarına 2 haftalık kesin süre verildiğini, bu kapsamda mahkememiz nezdinde bu çekin tek yetkili hamili olduklarından dolayı davalının kötü niyetle hukuka aykırı olarak ele geçirdiği iş bu çekin tarafımıza iadesine karar verilmesi adına iş bu davayı açtıklarını, müvekkilinin ilgili çekin yetkili hamili olduğunu, müvekkili şirket “... ...” ile “... Tic Ltd. Şti.” arasında bayilik sözleşmesi bulunduğunu, bu sözleşme kapsamında, müvekkili şirketin bayisi olan “... Dağıtım”, ekli açık hesabına istinaden düzenlenen faturalar kapsamında bir kısım ödemeyi işbu taleplerine konu olan 4 ... ... Şubesi ... seri numaralı 75.000,00 TL (yetmişbeşbin Türk Lirası) tutarlı çek vasıtasıyla yaptığını, bu kapsamda, söz konusu çekler 02.04.2021 tarihinde müvekkili şirket ... Bayi Sorumlusu...'ye teslim edildiğini, müvekkilden önceki hamil olan ... Gıda'nın bu çeklerin kendileri lehine cirolanmasını müteakip düzenledikleri tahsilat makbuzlarını da ekte sunduklarını, müvekkili şirket ... Bayli Sorumlusu ...'nin söz konusu çekleri almasının ardından, müvekkili şirkete ait olan “...” ... adresine göndermek üzere çekleri 02.04.2021 tarihinde ... Kargo Ümitköy/... şubesine teslim edildiğini, söz konusu ... rumnaralı gönderi müvekkili şirkete teslim edilmediğini, bu hususta kargo şubesiyle şifahen yapılan görüşmelerde kargonun 03.04.2021 tarihinde teslim edildiği iddia olunduğunu, belirtilen tarihte müvekkiline çekleri içerir herhangi bir teslimat yapılmadığını, müvekkili şirket güvenlik kamera kayıtlarında, kargo görevlisinin elinde yalnızca bir adet “koli kutu” olduğunu, bunun dışında Aras Kargo tarafından bahse konu çekleri içerir teslim edilen herhangi bir paket ve/veya herhangi bir zarf bulunmadığı açıkça görüldüğünü, bununla birlikte çekleri hukuka aykırı olarak ele geçiren kişiler tarafından tahsilat amacıyla faktöring firmalarıyla görü üğü bilgisi müvekkili şirket tarafından haricen öğrenildiğini, konuya ilişkin taraflarınca Savcılığa suç duyurusunda da bulunulduğunu, dava konusu çeklerin taraflarınca kimliği belirlenemeyen üçüncü kişilerce tahsil edilmeye çalışılması ve bu çeklerin bozdurulması tehfikesiyle karşı karşıya kalınması sebebiyle zaman kaybetmeden 20.05.2021 tarihinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... FE. Sayılı dosyası ile çekin iptali için dava açıldığını, mahkeme kaybolan çek için ödemeden men kararı verdiğini, müvekkili ile çekin keşidecisi olan kişilerin yetkilisi oldukları firmatar arasında ticari ilişki bulunduğunu ve bu ticaretten kaynaklı alacağına karşılık dava konusu çekler müvekkiline verildiğini, davaya konu çek, meşru yollardan davalının eline geçmediğini, çek üzerinde İsmi geçen şirket veya kişilerin birbirleriyle olan ticari ilişkilerinin incelenmesi, tüm defterlerinin incelenmesi, sicil ve sabıka kayıtlarının incelenmesi ve ceza soruşturmasının tamamlanması ile birlikte davalının kötü niyetle ilgili çeki iktisap etmiş olup olmadığının ortaya çıkacağını, davalarının kabulünü, ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... seri numaralı çeki usule ve hukuka aykırı olarak kötüniyetle elinde bulunduran davalıdan alınarak müvekkiline istirdadına veya çek bedelinin yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini, kötü niyetle hareket ederek müvekkilinin ticari hayatına onarılmaz zararlar veren davalı hakkında %20” den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davalı tarafa yüklenilmesini, talep ve dava etmişlerdir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı borçlu ... Ve İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 26.06.2021 tarihli, ... seri numaralı, 21.000,00 TL bedelli çek keşide edildiğini ve diğer dava dışı borçlu ... Dağıtım Ve Paz. Tic. Ltd. Şti.'ye ciro edildiğini, dava dışı borçlu ... Dağıtım Ve Paz. Tic. Ltd. Şti. ile dava dışı ... arasındaki ticari ilişkide ... nolu 02.04.2021 tarihli e-faturaya konu malların satın alınması sonucu bahsi geçen çek düzenlendiğini ve anılan çek ciro yolu ile müvekkili şirkete teslim edildiğini, akabinde 6361 sayılı Finansal Kiralama, ..., ... Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde dava dışı müşteri ... ile müvekkili şirket ... ... A.Ş. arasında 24.03.2021 tarihli ... sözleşme numaralı ... Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında müşteri ... huzurdaki davaya konu çeki müvekkili şirkete ciro ettirildiğini, müvekkilli ... ... yetkili hamil sıfatını haiz olduğunu, sözleşmeye konu çek müvekkili yanca bankaya ibraz edildiğini, ancak çek hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 03.06.2021 tarih ve ... Esas sayılı dosyasından ödeme yasağı kararı olduğu gerekçesi ile tahsil edilmediğini , bu durum çekin arka yüzüne dercedildiğini, çekin bila tahsil kalmasından bahisle anılan dava dışı borçlular aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından 06.07.2021 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibe girişildiğini, akabinde dava konusu çekin iptali için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasından çek iptali davası açıldığını, bu dava taraflarına ihbar olunmadığını gibi taraf olarak sıfatlarında bulunmadığını, davacının haksız ve kanuna aykırı davasının reddini, 26.06.2021 tarihli, ... seri numaralı, 21.000,00 TL bedelli çek ile ilgili yetkili hamilin ... ... A.Ş. olduğunun tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafına yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.DELİLLER:.... ve 10. Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan müzekkerelere verilen cevaplar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır..... İcra Dairesine yazılan müzekkereye verilen yanıtlar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.Bakırköy CBS'nin 2021/... Soruşturma sayılı dosyasında İstanbul CBS'ye yetkisizlik verildiğinin bildirildiği anlaşılmakla verilen cevaplar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ... CBS'ye yazılan müzekkerelere verilen yanıtlar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.Bilirkişiler Mali Müşavir ... ayrık rapor belirten Nitelikli Hesaplama Uzmanı... █████/2022 tarihli bilirkişi heyet raporundan özetle ; "....Tarafımıza tevdi olunan görev doğrultusunda yapılan inceleme tespit, İrdeleme ve değerlendirmeler neticesinde; 1-) — Davalı ... Şirketinin; ... İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik in 5. Maddesindeki; Öncelikle ilgili mevzuatta yer alan faturanın tarifi, şekli ve nizamına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak faturadaki bilgilerin kontrol edilmesi, Sözleşme veya Sipariş Formunun ve taraflar arasındaki Ticari İlişkiyi ortaya koyacak olan belgeleri araştırmamış olduğu, fatura borçlusunun araştırılmamış olduğunu, borcun teyit edilmediği, müşteri beyanına istinaden işlem yapılmış olduğu, davalı ... Şti nin; Davaya konu çeki ciro yoluyla devir alırken, çekin keşidecisine müracaat etmediğini, çekin durumu hakkında bilgisine baş vurmadığını ve dolayısıyla Davalı ... Şti nin (... işlemi 06.04.2021 tarihinde yapılmış olmakla birlikte, kayıp olayı iki gün evvel 03.04.2021 tarihinde yaşanmış olmakla, keşideciye sorma halinde kayıp olayından haberdar olunup, çek teminata/ işleme alınmayacak ...İdi ... Ki; bu durumda; ... Şti nin 06.04.2021 tarihi itibariyle- keşidecisinin bilgisi dahilinde olan- kayıp/ çalıntı bir çeki iktisap ettiği ... nin söylenebileceği,1/13-) Çekin iktisabında gereken dikkat ve özeni göstermeyen, bu konuda kusurlu olan davalı (... Şti nin), davaya konu çeki aynen iade etmesi veya çek bedeli tahsil olunmuş ise; çek bedelinin davacı tarafından (tahsil tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte istirdadını talep edebileceğini, Tarafların Sair taleplerin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu, Görüş ve kanaatine varılmıştır. Bilcümle hukuki tavsif ve takdir tamamıyla ve münhasıran Sayın Yargı Makamına ait olmak üzere; arz ederiz...." MUHALEFET ŞERHİ Aşağıdaki gerekçelerle çoğunluk görüşüne katılmamaktayım. 1. Somut olayda olduğu gibi çekin çalıntı olduğuna ilişkin bir iddia da kişisel bir def'i oluşturup bu yöndeki iddianın da cirantaya karşı ileri sürülebilmesi için cirantanın kötünüyetli olduğunun kanıtlanması gerekir. Gerçekten de, yukarıda ifade edilmiş olduğu üzere, çekte de uygulama alanı bulan TTK. m. 686/1 hükmüne göre: “ Bir poliçeyi elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa da kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar bu hususta yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse son ciroyu imzalayan kişi, poliçeyi beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır”, Davalının dava konusu çek üzerindeki hakları müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşılmaktadır. Yine çekte de uygulama alanı bulan TTK. m. 687/1 hükmüne göre: “Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun”. Bu durumda, davacı tarafından, çekin çalıntı olduğunun ve bu hususun da davalı tarafından bilindiğinin, buna rağmen bile bile çekin devir alınarak tahsil için bankaya ibraz edildiğinin, dolayısıyla da bir kötüniyetin bulunduğunun ispat edilmesi gerekir. Bir Hukuk Genel Kurulu kararında da “... Hukuk Genel Kurulu'nda yapılan görüşmeler sırasında öncelikle dava konusu çekin lehtar kısmında yazılı “Ç.. Ticaret” ibaresinin geçerli bir ticaret unvanı olup olmadığı tartışılmış ve sözkonusu ibarenin geçerli bir ticaret unvanı olmadığı, bu nedenle çekin hamiline yazılı çek olarak kabulü gerektiği, hamiline yazılı çekte de ciro imzasının sahte olmasının bir öneminin olmadığı, ciro silsilesinin görünüşte düzgün olmasının yeterli olduğu ve davalı ... şirketinin çeki ilgili yönetmeliğin hükümlerine uygun olarak elinde bulundurduğu anlaşıldığına göre yetkili hamil sayıldığından, davacının çekin istirdadı isteminde bulunamayacağı oyçokluğu ile kabul edilmiştir. Bu durumda mahkemece, dava konusu çekin geçerli bir ticaret unvanı emrine düzenlenmediğinden hamiline yazılı çek olduğu ve söz konusu çekte ciro silsilesinin görünüşte de olsa düzgün olduğu, davalı ... şirketinin usulüne uygun olarak çeki elinde bulundurmakla yetkili hamil olduğunun kabulü ile davacının çekin istirdadına yönelik davasının reddedilmiş olması; sonucu itibariyle usul ve yasaya uygun olup; bu nedenle karar onanmalıdır...” denilerek varılan sonuç teyid edilmiştir Davacı tarafından, çekin çalıntı olduğu ve bu hususun da davalı ... şirketi tarafından bilindiği, buna rağmen bile bile çekin devir alınarak tahsil için bankaya ibraz edildiği, dolayısıyla da bir kötüniyetin bulunduğu hususları geçerli delillerle ispat edilememiştir. Mali incelemelerden davalı ... şirketi ile diğer davalı arasında ... işlemlerinin bulunduğu, bu işlemlere ilişkin olarak faturaların düzenlendiği anlaşıldığından, davalı ... şirketinin kötüniyeti olduğunun kabulüne olanak bulunmamaktadır. Yargıtay vermiş olduğu bir kararında bu hususu şu şekilde dile getirilmiştir: “Davacı vekili, müvekkilinin yetkili hamili olduğu 42 adet .... çeklerin kargo şirketi nezdinde çalındığını, çeklerin iptali için dava açıldığını ve ödeme yasağı kararı alındığını ayrıca, tevdi mahalli tayin edilerek bedellerinin mahkemece belirlenen tevdi mahalline depo edildiğini, buna rağmen davaya konu 2 adet çekin davalıya ciro edilerek teslim edildiğinin anlaşılması üzerine işbu davanın açıldığını, davalının mevzuat hükümleri uyarınca yapması gereken inceleme ve istihbaratı yapmadığını ileri sürerek, çeklerin istirdadını talep ve dava etmiştir. ... Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ... Şirketinin dava dışı ... Gıda Maddeleri Ltd. Şti. ile █████/2014 tarihinde ... sözleşmesi imzaladığı ve mevcut sözleşme kapsamında aralarında 2 adet işlem gerçekleştiği, bu işlemlerden ilkinde davaya konu edilen ... no'lu çekin █████/2014 tarihinde davalıya teslim edilip ... hesabından dava dısı ... hesabına 9.360,00 TL tutarlı EFT işlemi yapılarak gönderildiği, keza ... no'lu çekin de █████/2014 tarihinde ..bank hesabından dava dışı ... hesabına 10.500,00 TL tutarlı çek bedelinin EFT yapılarak gönderildiği, ... 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... F. sayılı dosyasından █████/2014 tarihli ara karar ile davaya konu çeklerin de içinde bulunduğu 42 adet çekin ibrazı halinde ödenmemesi için ödeme yasağı kararı verildiği ve muhatap bankalara gönderildiği, keza dosyada mevcut finansal kurumlar birliğinin █████/2014 tarihli e-mailine göre tüm ... şirketlerine çalıntı çekler hususunda bilgi verildiği, dolayısıyla davalının dava ya konu ... sözleşmesi kapsamında çekleri teslim aldıktan ve bedellerini ödedikten sonra hırsızlık olayına vakıf olduğu, bu durumda da bilerek kötüniyetle alacaklı zararına hareket ettiğinin söylenemeyeceği, davalının müşterisinden usulüne uygun olarak düzenlenen faturalar doğrultusunda çeklerin temlik sözleşmesi gereğince davalı şirkete, usulüne uygun ciro silsilesi izlenerek teslim edildiği, davacının dayandığı █████/2010 tarihli Genelge'nin, █████/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren Yönetmelik hükümleri karşısında yürürlükten kalktığı ve dahi davaya konu çeklerin temlik sözleşmesi gereğince ve ilgili Yönetmelik'in 22/2 maddesine uygun olarak ... müşterisinden temliken alınmış olduğu, davalının çeklerin iktisabında ağır kusurlu olduğunun söylenemeyeceği, davalı şirketin usulüne uygun ciro silsilesi içerisinde ... müşterisi tarafından kendisine teslim edilen çeklerdeki diğer imzaların aidiyetini araştırmak zorunda olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. ... Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir” (11. HD.'nin E. █████████, K. █████████ sayı ve 17.10.2017 tarihli kararı). 2. Her ne kadar davacı tarafından, davalı ... şirketinin yönetmelik yükümlülüğüne uygun davranmadığı dolayısıyla da kusurlu olduğu iddia edilmiş ise de, kanunda öngörülmeyen bir araştırma yükümlülüğünün yönetmelikle öngörülmesinin kanuna aykırı olduğu gibi böyle bir yükümlülüğün yerine getirilmemesi de ağır kusur olarak nitelendirilmesine olanak yoktur. Yukarıda ayrıntılarıyla arz ettiğim nedenlerden dolayı davacının iddiasının yerinde olmadığı kanaatindeyim. Takdirinize saygı ile arz ederim. 25.09.2022...." şeklinde görüş bildirmişlerdir.Bilirkişiler Hukukçu ... ve Mali Müşavir ... ve Banka Hukukçusu ... tarafından hazırlanan █████/2023 tarihli bilirkişi heyet raporundan özetle;"....SONUÇ : Yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında, her bir bilirkişinin uzmanlık alanı ile sınırlı olarak yapılan, hukuki nitelendirmesi ve takdiri tümüyle mahkemenize ait olmak üzere; 1.- ... şirketlerinin yapamayacakları iş ve işlemler 6361 sayılı Kanun'un 9. maddesinde düzenlendiği; 2.- Davacı ile çekin lehdarı ... DAĞITIM ve PAZ.TİC.LTD.ŞTİ. arasında bayilik sözleşmesi kapsamında ticari ilişki bulunduğu; 3.- Uyuşmazlık konusu ... Seri No'lu, 26.06.2021 vade tarihli, 21.000,00-TL tutarlı, keşidecisi ... SAN VE TİC.LTD.ŞTİ. , lehdarı ... dag. Ve paz. Tic. Ltd. Şti., çeke ilişkin davacının açtığı dava da, .... ATM'nin 03.06.2021 tarih ... sayılı müzekkeresi ile ilgili banka şubesine Ödeme Yasağının bildirildiği; 4.-Davalı ... ... A.Ş. ile davadışı ... arasında 24.03.2021 tarihli, 500.000,00-TL limitli, ... sayılı ... Sözleşmesi imzalandığı, 06.04.2021 tarihinde dava dışı ... tarafından davalıya ABF (Alacak Bildirim Formu) ile, dava dışı çek lehdarı (ve 1.ciranta) ... DAĞ SAN'den olan, 02.04.2021 tarihli ...- ... Seri-Sıra No'lu 50.740,00-TL tutarlı e-faturanın ve ... Seri No'lu, 26.06.2021 vade ve 21.000,00-TL tutarlı çekin cirolanarak 'Çek Teslim Bordrosu” teslim edildiği; 5.- Davalı ... şirketi tarafından, çek keşidecisi ... SAN VE TİC.LTD.ŞTİ. ve müşteri (...) tarafından kesilen e-faturanın KKB sorgusunun yapıldığı; 6.-Faktör Tablosuna göre, 06.04.2021 tarihinde, 26.06.2021 vade ve 21.000,00-TL tutarlı çek bedelinden, 9620,60 (1.021,42-TL) faiz ,961 oranlı (210,00-TL) komisyon, 101,91-TL masraf ve 66,67-BSMV olmak üzere toplam 1.400,00-TL gider düşülerek, net tutarı 19.600,00-TL , müşterinin hesabına gönderildiği; alacağın 02.07.2021 tarihinde 21.000,00-TL olarak kanuni takibe aktarıldığı; 7.- Davalı şirket, 6361 sayılı Finansal Kiralama, ... ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2. Maddesi uyarınca Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, ... İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5/1. Maddesine göre müşterisi ve çek keşidecisi hakkında yapması gereken istihbarat çalışmasını yaptığı, ancak e-fatura üzerinde malın teslimine ve irsaliyesine ilişkin bilgi bulunmamasına karşılık, bu eksikliği açıklığa kavuşturmadan faktör işlemini sonuçlandırdığı, bu yönü ile yeterli özeni göstermediği; 8. E-faturadaki eksikliğin 6361 sayılı Kanun'un 9/2.maddesi kapsamındaki düzenlemelere uygun işlem yapılmadığının göstergesi kabul edilmesi halinde, davalı şirketin uyuşmazlık konusu çeke bağlı hakları kullanamayacağı; e-faturada malın teslim ve irsaliye tarihlerinin olmayışının Yönetmeliğin 5/1.maddesine ve dolayısıyla 6361 sK'nun 9.2. maddesine göre eksilik oluşturmadığının kabulü halinde ise, davalının 6361 sK'na uygun hareket ettiğinin kabul edilece; 9.- Davacının, görünürdeki ciro silsilesi içinde yer almadığı, davacının çekin çalınmasına bağlı varlığını ifade ettiği ciro kopukluğunun sürmekte olan ceza soruşturmasına göre belirleneceği; davacının bu davayı açabilecek hak sahibi -ciro silsilesi içinde- olduğunun kabulü halinde davalının “kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini” ispatlaması gerekeceği; olayda ise, davalının çeki devir aldığı tarihin 06.04.2021, ödeme yasağına ilişkin banka şubesine yazılan müzekkerenin tarihinin ise 03.06.2021 tarihi olmasına göre, davalının çekin çalındığı veya davacının rızası hilafına elinden çıktığını öğrendiğini söylemenin mümkün gözükmediği; Tespit ve kanaatlerini mahkemenizin takdirlerine saygı ile sunarız...."şeklinde heyet görüşünde bulunmuşlardır.Bilirkişiler Hukukçu ... ve Mali Müşavir ... ve Banka Hukukçusu ... tarafından hazırlanan █████/2024 tarihli bilirkişi heyet raporundan özetle;".... SONUÇ — : Yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında, her bir bilirkişinin uzmanlık alanı ile sınırlı olarak yapılan, hukuki nitelendirmesi ve takdiri tümüyle mahkemenize ait olmak üzere; 1- Kök raporumuzda yer alan değerlendirmelerin muhafaza edildiği, tarafların beyan ve itirazlarının kök rapordaki değerlendirmelerimizi değiştirecek nitelikte görülemediği, 2.- Dava konusu ... tarafından düzenlendiği anlaşılan ve devredilen alacağın dayanağı olarak gösterilen ...-... Seri-Sıra No'lu 50.740,00-TL tutarlı e-faturanın 1.ciranta ... TİC.LTD.ŞTİ. ve bizzat “Müşteri” ...'ın Vergi Dairesi'ne beyan edilen BA/BS formlarında yer almadığı, bu haliyle davalı şirket kayıtlarında 'sorgulanmış' gözüken faturanın fiktif. Olduğu, 3.- Faturanın fiktif oluşuna göre, davalı ... şirketinin Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilen alacağı devraldığının söylenemeyeceği (6361 sK'nun md.9/2,3), Tespit ve kanaatlerini mahkemenizin takdirlerine saygı ile sunarız. 16.11.2024...." şeklinde ek heyet görüşü bildirmişlerdir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine dayalı olarak çekin istirdatı istemine ilişkindir.TTK’nın 792. maddesine göre "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.''TTK'nın 790. maddesinde ise "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" hükmü düzenlenmiştir. Somut olayda; davacı, dava konusu ... ... ... Şubesi'nin ... seri nolu █████/2021 keşide tarihli 21.000 TL bedelli keşidecisi ... ... Ltd , lehtarı ... Dağıtım... Ltd olan çekin kargoda kaybolması sonucunda rızası dışında elinden çıktığı, dava konusu çek cirantalarının ise sırasıyla ... Dağıtım, ... ve ... ... olduğu; çekin ... tarafından düzenlenen ... Seri no'lu 50.740,00 TL bedelli faturaya istinaden bu kişi tarafından ciro yoluyla davalı ... ...'e verilerek ... işlemine tabi tutulduğu, çek bakımından davacı tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında zayi nedeniyle iptal istemli dava açıldığı, çekin davalı ... ... tarafından .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında icra takibine konulduğu anlaşılmaktadır.Çek istirdatı davalarında davacı çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır. Davacı çeki beyaz ciro ile edinmiş olup buna dair tahsilat makbuzunu dosyaya sunduğundan yetkili hamil olduğu ve aktif husumet ehliyeti bulunduğu ve soruşturma dosyası incelendiğinde de çekin de hırsızlık sonucunda davacının elinden çıktığı sabittir. ( Emsal ilam: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi █████████ Esas, ████████ Karar)Çek istirdatı davasının son hamile karşı açılması gerekmektedir. Somut olayda son hamil ise ... ...'dir ve davada pasif husumet ehliyeti bulunmaktadır.... İşlemlerinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" 8/1 Madesinde İse; "faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi ve diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir. Fatura ile kambiyo senedi veya diğer senetteki tutarın uyumlu olmasına dikkat edilir" düzenlemesine yer verilmiştir.6361 sayılı yasanın 9/2. maddesi; ... şirketinin, BDDK tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile yine BDDK tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamayacaklarını ve tahsilini üstlenemeyeceklerini öngörmektedir. ... şirketleri ancak gerçek ve fatura ile tevsik olunan mal veya hizmet satışına dayalı olup alacakları devralabilirler. Dolayısıyla ... işlemi bakımından mal veya hizmet satışının sadece fatura ile tevsik edilmesi yeterli olmayıp, ... şirketince faturaya konu mal veya hizmet satışının fiktif nitelikte olup olmadığı, işlem taraflarının ve faturanın güvenilirliği, ilgililerin mali durumları konularında araştırma ve istihbarat çalışması yapılması gerektiği, ayrıca temlik alınan alacağı temsil eden kambiyo senedinin fatura tutarı ile uyumlu olup olmadığına bakılarak açık uyumsuzluk halinde işlem yapılmaktan kaçınılması, senedi düzenleyen ve sair ilgililer açısından da borcun varlığı bakımından teyit işlemleri yapıldıktan sonra ve ancak tüm bu araştırma ve soruşturma sonucunda olumlu bir sonuca varılması halinde ... işlemi yapılmasının öngörüldüğü açıktır. Dava konusu çek ... işlemine esas olan ve dava dışı ... tarafından düzenlenen ... Seri no'lu 50.740,00 TL bedelli faturaya istinaden aralarındaki sözleşme gereğince alacak bildirim formu ve tevdi bordrosu düzenlenerek davalı ... ...'e teslim edilmiştir ancak davalı tarafından, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda istihbarat çalışması yapıldığı, dayanak faturanın gerçek bir mal-hizmet satışına dayalı olduğu, faturanın taraflarından da teyit alındığı yönünde herhangi bir delil sunulmamıştır. Bu hususta mahkememizce tanzim ettirilen Bilirkişiler Hukukçu ... ve Mali Müşavir ... ve Banka Hukukçusu ... tarafından hazırlanan █████/2024 tarihli ek raporda da ... işlemine esas faturanın fiktif nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Faturanın fiktif oluşuna göre davalı ... ...'in, bu durumu bilmesi gerekmekle 6361 sayılı kanunun 8. ve 9/2-3.maddeleri gereği bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilen alacağı devralmadığı, çeki kabulünde ağır kusurlu olduğu açıktır. ( Emsal ilam: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi █████████ Esas, ████████ Karar)Yukarıda yapılan tüm bu açıklamalar doğrultunda dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davalı ... şirketinin söz konusu çekin yasal hamili olduğu, davalı şirketin kuruluş amacı ve faaliyetlerini düzenleyen mevzuat hükümleri gereğince, ... şirketinin kambiyo senedine dayalı bile olsa devraldığı alacağa ilişkin fatura, sözleşme veya benzeri belgeleri kontrol etme yükümlülüğü bulunduğu, ... şirketlerinin bu konuda yasal yükümlülüğünün söz konusu olduğu, buna karşılık davalı ... şirketinin yeterli ve gerekli araştırmayı yapmadan kambiyo senedini kabul ettiği iktisabında ağır kusurlu olduğu anlaşılmakla 6361 sayılı kanunun 8. ve 9/2-3.maddeleri gereği davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜ İLE,... Şubesi'ne ait ... seri nolu, █████/2021 keşide tarihli, ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından, ... Tic. Ltd. Şti. Emrine düzenlenmiş olan 21.000,00 TL bedelli çekin istirdadına,2-Koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 1.434,51 TL karar-ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.375,21 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,4-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafından yapılan 7.820,00 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5- Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 21.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacılara ödenmesine,7-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,8-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,9-Davacı tarafça peşin yatırılan 358.63 TL ve başvurma harcı 59,30 TL toplam 417,93 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, verilen karara ilişkin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025 Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır