davatazminat tramer kazalı manevra mesuliyet hasarlı emsallerine fiilden seyir çarpması

Anahtar kelimeler: Davatazminat Tramer Kazalı Manevra Mesuliyet Hasarlı Emsallerine Fiilden Seyir Çarpması

T.C.

İSTANBUL

20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:████████ Esas

KARAR NO:████████

DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :█████/2024

KARAR TARİHİ:█████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait ... plakalı araç ile davalı ... Sigorta A.Ş.'nin Zorunlu Mali Mesuliyet sigortacısı olduğu, ... idaresindeki ... plakalı araç arasında 11.02.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanan ... idaresindeki ... plakalı araç geri manevra yaparak seyir halindeki müvekkili şirkete ait ... plakalı araca çarpması nedeniyle %100 kusurlu olduğunu, kazanın neticesinde müvekkilinin aracının hasarlı hale geldiğini, tramer kaydına kazalı olduğu işlendiğini ve piyasa değeri emsallerine göre düştüğünü, davalı ... idaresindei ... plakalı araç ile müvekkili şirket adına kayıtlı aracın karıştığı kaza neticesinde müvekkilinin aracının tamir süresi boyunca kullanılamadığını, davalı ... Sigorta A.Ş.'ye 09.07.2024 tarihinde başvuru yapıldığını ancak davalı sigorta şirketi tarafından başvuruya ilişkin geri dönüşte bulunulmadığını ve hiçbir ödeme yapılmadığını, somut uyuşmazlık yönünden dava şartı arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşamama ile sonuçlandığını, bu sebeplerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107 gereği değeri arttırılmak üzere haklı davanın kabulü ile müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının, kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte müteselsilen davalılardan tahsiline, araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte ...'tan tahsiline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için öncelikle olayı kapsayan poliçenin mevcut olması gerektiğini, olayın vukuundan itibaren 2 yıl içinde dava açılması gerektiğini, bu sebeple zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın husumet yokluğu nedeniyle esastan reddi gerektiğini, davanın derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davacı tarafından usulüne uygun başvuru olmadığı halde müvekkili şirket tarafından .../... hasar dosya numarasıyla inceleme başlatıldığını, eksper raporları doğrultusunda poliçe kapsamında davaya konu olmuş kazaya ilişkin hukuka uygun ekspertiz raporu doğrultusunda ödemeler yapıldığını ve sorumluluklarının kalmadığını, dava konusu hasara ilişkin toplamda 6.648,50-TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin kusur oranı, eksper raporları ve poliçe limiti kapsamında gerekli ödemeleri yaptığını ve davaya konu taleplerle ilgili herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, bu sebeple davanın öncelikle bu nedenle reddi gerektiğini, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını, davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddi gerektiğini, bu sebeplerle; haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı ... tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacının davasını görevsiz mahkemede açtığını, tacir olmadığı için ilgili davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde değil Asliye Hukuk Mahkemesinde açılması gerektiğini, bu nedenle görev itirazı bulunduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, bu nedenlere dayalı olarak davanın usulden reddini talep ettiğini, davacı tarafın 11.02.2023 tarihinde gerçekleşen maddi hasarlı kaza kapsamında ... plakalı aracının değer kaybını talep ettiğini, öncelikli olarak ilgili kazanın kusur oranları belirlenmeden bu şekilde bir dava ikame edilmesinin mümkün olmadığını, davacının dava dilekçesinde sigortaya başvuruda bulunduğunu ancak bir cevap alamadığını belirttiğini, hal böyleyken davanın tarafı sigorta şirketi olması gerekirken şahsının bu davaya taraf olarak eklenmesinin usule aykırı olduğunu, bu kapsamda husumet itirazında bulunduğunu, bu sebeplerle; haksız açılan davanın öncelikle usulden reddine, aksi kanaat olması halinde husumet itirazı yönünden davanın esastan reddine, yargılama gider ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

TALEP ARTIRIM: Davacı vekili tarafından sunulan talep artırım dilekçesinde özetle; Dosyada alınan bilirkişi raporu kapsamında; HMK md. 107 gereği 100 TL olan değer kaybı taleplerini tüm davalılar yönünden 25.000,00 TL'ye artırarak haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 100 TL olan araç mahrumiyeti tazminatı taleplerini 2.345,50 TL'ye artırarak haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ...'tan tahsiline, haklı davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmilini talep etmiştir.

DELİLLER: ... Sigorta A.Ş.'den gelen poliçe ve hasar dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden gelen ... plakalı araca ait hasar, KTT ve eksper raporu, kaza tespit tutanağı, ehliyet ruhsat bilgileri, kaza fotoğrafları, bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, █████/2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının ... plakalı araçta değer kaybının meydana gelip gelmediği, değer kaybı var ise ne kadar olduğu, davacı tarafın araç mahrumiyet bedeline hak kazanıp kazanmadığı, oluşan tüm bu zararlardan dolayı davalıların sorumlu olup olmadığından ibaret maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plakalı aracına davalı ... Sigorta A.Ş tarafından sigortalı ve diğer davalı sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması neticesinde meydana gelen hasar sebebi ile davalı araç sürücüsünün kaza nedeniyle %100 kusurlu olduğunu belirterek değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ödenmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; alacak konusunun zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, kusur oranlarını kabul etmediklerini, aracın daha önce karıştığı kaza varsa bunun araştırılması gerektiğini, usulüne uygun başvuru yapılmadığını, oluşturulan hasar dosyası kapsamında ödeme yapıldığını, faiz talebinin haksız olduğunu, değer kaybına yönelik ödeme yapıldığını tüm bu sebeplerden dolayı davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, kusur oranlarını kabul etmediklerini tüm bu sebeplerden dolayı davanın reddini talep etmiştir.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan █████/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin zamanaşımı definin dosya üzerinden yapılan incelemede arabuluculuk süresi de dikkate alınarak zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla itirazın reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Kazanın meydana geldiği tarih ve Yargıtay uygulamaları gözetildiğinde; araçta meydana gelen değer kaybı, aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmelidir(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2017 tarih ve ...E.,... K sayılı kararı).

Dosyaya sunulan kaza tespit tutanağına göre; █████/2023 günü saat 14:05 sıralarında sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile İstanbul ili ... ilçesi ... bulunduğu yol üzerinde geri geri manevra yaptığı sırada aracının arka kısımları ile aynı yol üzerinde arka tarafında seyir halinde olan sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımları ile çarpışması sonucu iki araçlı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.

ZMM sigorta şirketleri 3.kişilerin araçlarında oluşan gerçek zararın gidermekle yükümlüdürler. Gerçek ( doğrudan) zarar kapsamı içinde araç hasar bedeli ve değer kaybı zararı bulunmakta ise de zarar gören aracın kullanılamaması nedeniyle araç mahrumiyeti zararı veya aracın işletilememesinden kaynaklı kazanç kaybı zararları dolaylı zararlardan olup, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamını belirleyen ZMM Sigortası Genel Şartlarına göre teminat kapsamında değil ise de kötü ifa veya onarımdaki gecikmeye neden olunma gibi nedenlerle genel hükümler kapsamında davalının sigorta şirketinden bu zararı talep etme hakkı bulunmaktadır. (İstanbul 8. H.D....E., ... K. Sayılı █████/2021 tarihli kararı)

Makine Mühendisi bilirkişi ... ... ve Adli Trafik uzmanı bilirkişi ... ... tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre; "Kaza nedeniyle; ... plakalı araç sürücüsü ...'un %100 oranında asli derecede etkili olduğu, Kaza nedeniyle; ... plakalı araç sürücüsü ...'nin kusur ve etkisinin olmadığı, Dava konusu ... plakalı 2016 model, ... marka aracın, dava konusu trafik kazasında hasarlanmış olmasından dolayı, değer kaybının kaza tarihi itibarıyla 25.000,00 TL olacağı Dava konusu ... plakalı aracın olan kazada hasarlanmış olmasından dolayı, aracın tamir edildiği 7 günlük mahrumiyet süresi için oluşan mahrumiyet değeri 2.345,50 TL olacağı" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Tarafların bilirkişi raporuna karşı itirazları doğrultusunda dosyanın ek rapor düzenlenmek üzere tekrar bilirkişi heyetine tevdi edildiği, Makine Mühendisi bilirkişi ... ... ve Adli Trafik uzmanı bilirkişi ... ... tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre; kök raporda yapılan tespitlerin aynısına yer verildiği, herhangi bir değişikliğin mevcut olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin █████/2025 tarihli talep arttırım dilekçesi ile 100,00-TL olan değer kaybı tazminatını 25.000,00-TL'ye, 100,00 TL olan araç mahrumiyet bedeli tazminatını 2.345,00-TL'ye arttırdığı, tamamlama harcını aynı gün yatırdığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; █████/2023 günü saat 14:05 sıralarında sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... ili ... ilçesi ... bulunduğu yol üzerinde geri geri manevra yaptığı sırada aracının arka kısımları ile aynı yol üzerinde arka tarafında seyir halinde olan sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımları ile çarpışması sonucu iki araçlı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, ... plakalı araç sürücüsü ...'un sevk ve idaresindeki aracı ile bulunduğu yol üzerinde geri geri manevra yaparak seyir halinde iken, aynı yol üzerinde arka tarafında seyir halinde olan ... plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada, ...'un aracının hızını, cinsine, teknik özelliğine, hava ve yol durumuna uygun, görüş alanı içerisindeki bir tehlike anında emniyetle durabileceği seviyeye göre ayarlaması, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek şekilde seyretmemesi, yolun icap ve şartlarına uygun seyretmesi, aracı ile bulunduğu yol üzerinde geri geri manevra yapmadan önce manevra yapacağı yönü kontrol etmesi, manevra yapacağı yerin manevra hareketine uygun olduğundan emin olduktan sonra seyrine devam etmesi, kontrolsüz bir şekilde geri geri manevra yapmaması bu suretiyle objektif olarak öngörülebilir ve önlenebilir zararlı sonucu önleyemediği, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek şekilde seyretmemesi, zorunlu dahi olsa geri geri manevra yapması gerekiyorsa önce manevra yapacağı yönü kontrol etmesi, dikkatli ve özenli olması gerekirken bu kurallara uymayarak meydana gelen kazada 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda bulunan 67/b ve 84/j kuralını ihlal ederek %100 oranında asli derecede etkili olduğu, olan trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...'nin bulunduğu yol üzerinde seyir halinde iken ... plakalı aracın geri geri manevra yaparken çarpışması ile meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında atfı kabil kusur ve etkisinin olmadığı bulunmadığı , düzenlenen bilirkişi raporunun olayın oluş şekline, kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır. Dava konusu aracın trafik kazasında hasarlanmış olmasından dolayı, hasarsız olan muadillerine göre değerinde düşüş olacağı, değer kaybı tazminatının oluşacağı, hasarın kaza ile illiyet bağının olduğu, değer kaybı tazminatının bilirkişi raporunda Yargıtay içtihatlarına uygun olarak dava konusu aracın hasarlı parçalar dikkate alınarak, aracın kazadan bir gün önceki fiili durumu ile kazadan sonraki durumu dikkate alınarak değer kaybı tazminatının hesaplandığı ve Yargıtay içtihatlarına göre gerçek piyasa koşullarına göre yapılan değerlendirme sonucunda davacıya ait aracın değer kaybının, kaza tarihi itibarıyla talep edebileceği değer kaybı tazminatının 25.000,00 TL olacağı, aracın tamirhaneye götürülmesi, hasarlı parçaların sökülmesi, onarım işleri hazırlık, onarım işleri, onarılmış parçaların boya işlemi, yeni parçaların montajı, son kontrol, ayar, temizlik işleri için makul sürenin 4 gün olduğu, dava konusu aracın makul mahrumiyet süresinin tespitinde, aracın onarım süresinin dışında, sigorta işlemleri, eksper incelemesi, aracın tamirhaneye götürülmesi gibi işlemler için kayıp sürenin de eklenmesi gerektiği, bu sürenin 3 gün olacağı, toplam olarak makul sürenin 7 gün olduğu, günlük kiralama bedelinin ortalama 460,00-TL olduğu ve günlük 50,00-TL amortisman bedelinin, yakıt bedelinin düşülmesi sonucunda davacının araç mahrumiyet bedeli alacağının 2.345,50-TL olduğu, düzenlenen bilirkişi raporunun dosyadaki delillerle uyumlu, bilimsel ve denetime açık olduğu kabul edilerek davanın talep artırım dilekçesi doğrultusunda kabulüne karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Temerrüt ve faiz yönünden ise; davaya konu edilen zarar doğurucu haksız fiil, trafik kazası şeklinde gerçekleşmiş olup, haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için davalı işletenin ve aracı kullananın temerrüde düşmüş sayılacağından kaza tarihinden itibaren faize hükmedilir.Ancak haksız fiil faili olan sürücünün eylemi sonucu oluşan zararla ilgili, araç işleteninin sorumluluğunu teminat altına alan trafik sigortacısının, 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2.maddesi uyarınca, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve sigortacının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerektiği ve bu haliyle değer kaybı talebi yönünden █████/2024 tarihinde temerrüde düştüğü, sigortalı aracın ticari araç olması nedeniyle ticari faize hükmedilmesine Mahkememizce karar verilmiştir.

KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının davalılara yönelik olarak açmış olduğu maddi tazminat davasının KABULÜ ile,

a) Davacının meydana gelen trafik kazası nedeniyle 25.000,00-TL değer kaybı tazminatının █████/2023 kaza tarihinden itibaren (... Sigorta A.Ş yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla █████/2024 temerrüt tarihinden itibaren) işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

b) Davacının meydana gelen trafik kazası nedeniyle 2.345,50-TL araç mahrumiyet bedelinin █████/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ...'tan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 1.867,97-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 891,20-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 976,77-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.800,00-TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 27.345,50-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 463,60-TL Tamamlama Harcı, 12.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 984,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 14.303,30-TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının, karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra davacı tarafa resen iadesine,

Dair; davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda dava değeri itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. █████/2025

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır