Anahtar kelimeler: Tircari Lastiklerinin Otomotiv Hasımsız Yedek Vade İsim İthalat Kıymetli Parçaları
T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025 Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın HMK.320/1 maddesi uyarınca yapılan inceleme ve dosyanın tetkiki sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP: davacı vekili özetle; Otomotiv yedek parçaları ve lastiklerinin ithalat ve satışı alanında faaliyet gösteren müvekkili şirketi, tâcir ...'a ürün satışı yaptığını, bu tircari ilişkiye istinaden ..., müvekkili şirket lehine, ... Bankası Anonim Şirketi'ne ait şu çekleri keşide ederek verdiğini, ... çek numaralı 30.04.2025 vade tarihli 300.000 TL tutarlı çek,- ... çek numaralı 31.05.2025 vade tarihli 500.000 TL tutarlı çek, ... çek numaralı 30.06.2025 vade tarihli 600.000 TL tutarlı çek, ... çek numaralı 31.07.2025 vade tarihli 600.000 TL tutarlı çek, ... çek numaralı 31.08.2025 vade tarihli 500.000 TL tutarlı çek, ... çek numaralı 30.09.2025 vade tarihli 500.000 TL tutarlı çek, .... çek numaralı 31.10.2025 vade tarihli 500.000 TL tutarlı çek, ... çek numaralı 30.11.2025 vade tarihli 500.000 TL tutarlı çek, ... çek numaralı 31.12.2025 vade tarihli 500.000 TL tutarlı çekler olduğunu, Keşideci ..., bu çekleri 25.03.2025 tarihinde ... Kargo'nun ... Şubesi'ne vererek müvekkiline göndermek istediğini, ancak çeklerin müvekkili şirkete ulaşmadığını, ... Kargo'nun 25.03.2025 tarihinde kargoya verilen ... takip numaralı gönderisinin, muhataba ulaşmadığını gösterir kargo takip bilgileri yer aldığını, bunun üzerine keşideci ..., ... Kargo şubesine giderek bilgi aldığını, çekin dağıtımda kaybolduğu bilgisi verildiğini, bunun üzerine ..., Uşak Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikâyette bulunulduğunu, Uşak CBS tarafından ... sayılı soruşturma başlatıldığını, ... Bankası'na 11.04.2025 tarihinde müzekkere yazıldığını, yalnızca çekler hakkında yürütülen bir soruşturma bulunduğunun belirtildiği, ancak bir ödeme yasağı kararı tebliğ edilmediğini, keşideci ... tarafından, işbu zıya durumu tutanak altına alındığını, tutanak müvekkili şirkete bilgi maksatlı olarak iletildiğini, taraflarınca ... Kargo'ya Kayıtlı E-posta (KEP) sistemi üzerinden, kaybolan gönderinin akıbeti hakkında bilgi istendiğini, bu aşamada 30.04.2025 vade tarihli çekle sınırlı olmak üzere, tedbiren ödeme yasağı ve çek iptali talebinde bulunduklarını beyan ederek kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal verilmemesi ve müvekkili şirketin mağdur edilmemesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulması ve ... çek numaralı 30.04.2025 vade tarihli 300.000 TL tutarlı çekin işlem ivedi olduğundan ve çeklerin toplam bedeli 4.500.000 TL olduğundan, mahkemenizce teminata hükmedilmesi hâlinde yüksek bir teminat bedeli çıkmaması adına, şu aşamada yalnızca vade tarihi en yakın ve aciliyet derecesi en yüksek çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.6102 Sayılı TKK'nin 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinde çıkan hamil, çekin kimde olduğunu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğu ve çekin kaybolduğunun '' kuvvetle muhtemel'' olduğu ispata elverişli deliller sunmalıdır.Hamil TTK 651. maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek. TTK 652. maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. TTK'nun 818 inci maddesi yollaması ile aynı yasanın 680 inci madde uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması hâlinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup böyle bir çek için zayii nedeniyle çek iptali davasın açılabilecektir."...Talebe konu çek de lehdar olarak davacı yazılmış ise de çek henüz davacıya teslim edilmeden kaybolması ve teslim söz konusu olmamasına göre davacının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir. Bu durumda davacının hamil olmadığı çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından mahkemece davanın reddıne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir..." (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin █████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı) Somut olayda iptali talep edilen çeklerin davacının çeklerin lehtarı olması ve çeklerin henüz kendisine ulaşmadan (teslim edilmeden) kargoda kaybolduğunu iddia etmiş olduğu, olayların gerçekleşme biçimi ve işin niteliği gereği çekin keşideci tarafından talep eden şirkete kargo yoluyla gönderildiği fakat kargoda kaybolması nedeniyle talep eden şirkete tesliminin gerçekleşmediği ve böylece talep eden şirketin yetkili hamil sıfatı kazanmadığı aşikardır. Zira, 6102 sayılı TTK’nin 788/1 maddesine göre 'açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çek, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebilir. 6102 sayılı TTK'nin 818. maddesinin göndermesi ile aynı Kanun’un 684. maddesine göre ise ciro ve zilyetliğin geçirilmesi ile çekten doğan bütün haklar devrolunur. 6102 Sayılı TTK'nin 818/1-s maddesi yollaması ile aynı yasanın 680. maddesi uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması halinde dahi tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çekin TTK'nin 757, 763, ve 764 vd. maddeleri uyarınca iptalini istemek hakkı da sadece lehtar ve hamile aittir. Somut olayda olayların gerçekleşme biçiminden açıkça görüldüğü üzere çekin kargoda kaybolmak suretiyle zilyetliğinin henüz zayi nedeniyle çekin iptalini talep eden şirkete geçmediği ve böylece talep eden şirketin yetkili hamil sıfatı kazanmadığı anlaşıldığından işbu çeke ilişkin olarak zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı gibi, ödemeden men yasağı kararı verilmesini istemesi de mümkün görülmemiştir. Binaenaleyh; gerçekleşen bu durumun 6100 sayılı HMK’nin 114/1-h maddesi gereğince dava şartı olduğu ve dava şartı eksikliğinin giderilmesinin de mümkün olmadığı ve davacı şirket lehtarın dava tarihi itibariyle hamil sıfatını kazanamaması nedeniyle çek iptal davası açma hakkı ve hukuki yararı bulunmadığı sonuç ve kanaatiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek, 6100 Sayılı HMK'nin 297/2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın HMK 114/1-h ve 115/2 maddesi uyarınca hukuki yarar yokluğundan USULDEN REDDİNE,2-Alınması gerekli harç peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere HMK.320/1 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi. █████/2025Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır