Anahtar kelimeler: Oyuncu Tpmk Estetik Koltuğu Ürününün Numara Görünüme Özgün Piyasaya Meni
T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ KARAR NO : ███████DAVA : Tasarıma Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Mülkiyet Hakkı Tanınması, Maddi, Manevi ve İtibar TazminatıDAVA TARİHİ : █████/2020KARAR TARİHİ : █████/2025KARARIN YAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte bulunan Tasarımdan Doğan Haklara Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Mülkiyet Hakkı Tanınması, Maddi, Manevi ve İtibar Tazminatı davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili davalılar ..... ve ..... Elektronik Hizmetler ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine açmış olduğu dava dilekçesi ile, müvekkili ......'ın özgün bir görünüme sahip aynı zamanda estetik ve fonksiyonel "oyuncu koltuğu" ürününün sahip olduğu tasarımını ve şeklini TPMK nezdinde ...... numara ile tescil ettirdiğini, davalıların müvekkili adına tescilli tasarım kullanılan ürünü müvekkilinin bilgisi ve izni olmadan piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak, öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak vb.yollarla kullandığını, müvekkili tarafından İstanbul Anadolu ...... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi .... d.iş sayılı dosyada delil tespiti yapıldığını, tespit isteyen tarafa ait tasarım ile aleyhinde tespit istenen adresinde yer alan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarının tespit edildiğini, tüketici bakımından kolaylıkla iltibasa sebebiyet verecek nitelikte olduğunu, davalıların kötüniyetli olduklarını, davalı hepsiburada.com bakımındna müvekkiline ait sınai hakkın ihlalinin söz konusu olduğunu, dosyaya sundukları bilirkişi tarafından tespiti gerçekleştirilen davalı .....com'un SMK m.81'de düzenlenen fiilleri, özellikle ticari amaçla kullanmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak bakımından sorumlu olduğunu, bu nedenlerle müvekkiline ait tasarım ve her türlü sınai haklara ilişkin hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, men'ine, mümkün olduğu takdirde tecavüze konu ürünler ile kalıplar üzerinde müvekkiline mülkiyet hakkı tanınmasına, mümkün olmadığı takdirde imhasına, 5.000,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi ve 40.000,00 TL itibar tazminatına tespit tarihinden işleyecek ticari faiziyle birlikte hükmolunmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekilinin █████/2020 tarihli dilekçesi ile davalı ..... Elektronik Hizmetleri ve Tic. A.Ş'ye karşı açılan davadan feragat ettiklerini bildirdiği, Mahkememizin █████/2020 tarihli kararı ile dosyanın ..... (......com) yönünden tefrikine karar verilmiş ve dosya Mahkememizin ...... esasına kaydı yapılmakla █████/2020 tarih, ..... karar sayılı kararıyla feragat nedeniyle davanın reddine karar verildiği, hükmün █████/2020 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. HSK kararı ile Bakırköy ...... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin faaliyete geçirilmesi nedeniyle, Bakırköy ..... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...... esas sayılı dosyasının, mahkememizin yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı görülmüştür.CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etiklerini, müvekkili ......’un, uzun yıllardan beri esnaf olarak ofis mobilyalarının üretimi ve satışı alanında ticari faaliyet gösteren alanının saygın esnaflarından olduğunu, ticari kapasite itibariyle de az sayıda ürün üretip satan, esnaf faaliyetini aşan bir üretimi dahi bulunmayan bir şahıs olduğunu, gerçekleştirdiği faaliyetler çerçevesinde, özellikle uzak doğuda ve Çin'de çokça üretilen ve satılan ülkemizde de bir çok esnaf tarafından üretilen ve satılan oyun koltuğu adlı ürününü bir adet üretip, iş yerine koyduğunu, satışını yapmadığını, ürünlerin tasarım incelemesi bakımından değerlendirildiğinde farklı olduğunu, müvekkilinin ürününün şekli olarak farklı görsele sahip olduğunu, taraflara ait ürünlerin, alanında bilgilenmiş bir kullanıcı tarafından incelendiğinde ürünlerin farklı olduğu görüleceğinden, yapılan tespite itiraz etiklerini, hükme esas alınmamasını, yeniden inceleme yapılmasını talep ettiklerini, yapılan bu tespit ile birlikte mağdur olduklarını, aleyhe ithamları kabul etmediklerini, ilgili tasarımlar aleyhine hükümsüzlük davası ikame edileceğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalının yetki itirazı SMK 156/3 maddesi çerçevesinde mahkememizin davacının yerleşim yeri mahkemesi olması nedeniyle red edilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacı adına kayıtlı tasarım tescil belgeleri celp olunmuştur.İstanbul Anadolu ...... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ..... değişik iş dosyası uyap üzerinden celp olunmuş, tetkikinde; talep eden ..... Büro Mobilyaları - ..... tarafından, karşı taraf ..... Ofis Mobilyaları aleyhine delil tespiti talebinde bulunulduğu, tespit sonucu alınan bilirkişi raporunda; "Tespit isteyen tarafa ait ...... numaralı tasarım tescili ile Aleyhinde tespit istenen ..... OFİS MOBİLYALARI 'na ait ....,...., Alemdağ Cad. 34773, Ümraniye/İSTANBUL adresinde yer alan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, aleyhinde tespit istenen tarafa ait www.......com/ilan/ikinci-el-ve-sifir-alisveris-ofis-kirtasi ye-ofis-mobilyalari-oyuncu-koltugunda-uygun-fiyat-..../detay, https://urun......com/ofis-koltuk-ve-kanepe/oyuncu-koltugu-...., www......com/ilan/ikinci-el-ve-sifir-alisveris-ofis-kirtasi ye-ofis-mobilyalari-oyuncu--koltugu-game-master-..../detay, https://www......com/p/.... adreslerinde tespit konusu ürünlerin satışının ve tanıtımının yapıldığı" hususlarının tespit edildiği görülmüştür.Dosya, davalının davacıya ait ..... tescil numaralı tasarımdan doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin bulunup bulunmadığı, tazminat ve itibar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı, oluştuysa miktarı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişiler █████/2021 tarihli raporlarında; "Davacı tarafa ait 06.08.2019 başvuru tarihli .... numaralı tescilli koltuk tasarımı ile dava dosyasında sunulan, davalı tarafa ait koltuk arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğunu, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, SMK 81/1 a uyarınca davalı kullanımının davacıya ait ...... numaralı tescilli tasarıma tecavüz oluşturacağı, Davalının kullanımının TTK m. 55/1-a-4 kapsamında haksız rekabet teşkil edeceği, İtibar tazminatı ve manevi tazminatın takdirinin Mahkemeye ait olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.Davacı vekili █████/2021 tarihli dilekçesi ile, maddi tazminat hesaplamasının yapılabilmesi için bilirkişilere yerinde inceleme yetkisinin verilmesini, bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilmesine rağmen maddi tazminat hesaplaması yapılmasının mümkün olmaması halinde lisans sözleşmesine göre kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre hesaplama yapılmasını talep etmiştir.Bilirkişilere taraf defterleri üzerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle SMK 151/2-b uyarınca tazminat hesabı yapılmak üzere ek rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler █████/2022 tarihli raporlarında; "Davalı tarafın incelenen ticari defterlerinin sahipleri lehine delil vasfına haiz olduğu, Davalı tarafından incelemeye sunulan ticari defterler ve satış faturaları üzerinde yapılan incelemeler de, dava konusu tasarıma yönelik satışlarının tespit edilemediği, bu nedenle dava konusu tasarıma yönelik satışlardan elde ettiği kazancın hesaplanamadığı, davacı tarafın maddi tazminat talebinin, Borçlar Kanununun 50. ve 51. Maddelerine göre belirlenmesi hususunun Mahkemenin takdirinde olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.Davalı vekili █████/2022 tarihli dilekçesi ile, işbu davanın davacısı ..... Mahkemenin ..... esas sayılı dava dosyasında alınan █████/2021 tarihli bilirkişi raporunda ██████████ numaralı tasarımın tescil başvuru tarihi olan █████/2019 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici özelliklerine sahip olmadığı hususunun tespit edildiğini, █████/2022 tarihli celsesinde birleşen dosya davalısı adına tescilli ..... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde ise sicilden terkinine karar verildiğini, bu nedenle huzurdaki dava için usul ekonomisi göz önüne alınarak bilirkişi raporunun celbini ve Mahkemenin ....... esas sayılı dosyasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılmasını talep etmiştir.Tazminat hesabı yönünden bilirkişi heyetine tevdi ile ek rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler █████/2023 tarihli ek raporlarında; "davalı tarafın incelenen ticari defterlerinin sahipleri lehine delil vasfına haiz olduğu, davalı tarafından incelemeye sunulan ticari defterler ve satış faturaları üzerinde yapılan incelemeler de, dava konusu tasarıma yönelik satışlarının tespit edilemediği, bu nedenle dava konusu tasarıma yönelik satışlardan elde ettiği kazancın hesaplanamadığı, davacı tarafın maddi tazminat talebinin, Borçlar Kanununun 50. ve 51. Maddelerine göre belirlenmesi hususunun Mahkemenin takdirinde olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.Bekletici mesele yapılan Mahkememizin ...... sayılı dosyası dosya arasına alınmış, tetkikinde; davacı .... tarafından, davalılar ..... aleyhine, davalıların, davacıya ait tasarımlardan doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, maddi, manevi ve itibar tazminatı talebine yönelik dava açıldığı, davalı .... tarafından, karşı dava olarak davacı-karşı davalıya ait ..... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğü talebinde bulunulduğu, Mahkememizce █████/2022 tarih, .... karar sayılı kararı "Asıl davanın reddine; Birleşen davanın kabulü ile, birleşen dosya davalısı adına tescilli ..... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine" karar verildiği, dosya istinaf incelemesinden geçerek hükmün █████/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Davacı vekili █████/2025 tarihli duruşmada alınan beyanında; her ne kadar davaya dayanak tasarım hükümsüz kılınsa da haksız rekabet davası olarak davalarını ıslah ettiklerini, haksız rekabet iddialarına dayanak hükümsüz kılınan tasarıma tecavüz oluşturacak benzer ürünlerin davalı yanca ticaretinin yapılması olduğunu, haksız rekabet hükümleri çerçevesinde davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.Dava, davalının, davacıya ait tasarımdan doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti, men'i, el konulan ürünler üzerinde davacı adına mülkiyet hakkı tanınması, maddi, manevi ve itibar tazminatı talebine yöneliktir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, bekletici mesele yapılan Mahkememizin ..... esas sayılı dosyası ile davacı tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmesi dolayısıyla, söz konusu hükümsüzlük kararının geçmişe etkili mahiyeti nazara alınarak aynı markadan doğan haklara tecavüz davasının reddine karar vermek gerektiği anlaşılmıştır.Her ne kadar davacı yan davalarını haksız rekabet davası olarak ıslah ettiklerini beyan etmiş ise de Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin .... Esas, ..... Karar sayılı "tescilsiz tasarımlar yönünden, 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 55/4, 56/4-5, 59/2 ve 69/2 maddelerinde getirilen yeni düzenlemeyle, ilk defa Türkiye’de kamuya sunulmuş olması, mutlak anlamda yeni ve ayırt edici olması koşuluyla, sadece üç yıl için koruma getirilmiştir. Söz konusu şartları taşıyan tescilsiz tasarımlara da tescilli tasarımlar gibi SMK hükümlerine göre koruma sağlanacaktır. Kanun madde gerekçesiyle birlikte yorumlandığında, 6769 sayılı SMK’daki koruma bir yana, tescilsiz tasarımların haksız rekabet hükümleri çerçevesinde korunabilmesi ancak ve ancak, mutlak manada yenilik ve ayırt edicilik niteliğinin bulunması, onu üreten işletmeyle bütünlük arz ederek aynen bir marka gibi işletmesel kökene işaret edecek derecede yüksek bir ayırt edicilik düzeyine ulaşması ve onunla özdeşleşmesi, öte yandan taklidini üretenlerce, işletmesel kökenleri itibariyle tasarıma konu malların işletmesel kökenlerinin karıştırılmasına yol açacak tedbirlerin alınmaması, diğer bir anlatımla hedef tüketici kitlesinin bakış açısına göre, orijinal ve taklit malların aynı veya aralarında idari, ekonomik ya da işletmesel bağ bulunan işletmelerce üretilmiş olabileceği hususunda karıştırılma ihtimaline yol açılması halinde söz konusu olabilecektir. Bunun dışında, orijinal tescilli tasarımlar için bile her beş yılda bir yenilenmek koşuluyla yirmi beş yıllık koruma sağlandığı ve sürenin sonunda tasarım hakkının topluma intikal edeceği kabul edildiği halde, haksız rekabet hükümlerinden ve emeğin korunması ilkesinden hareketle sırf orijinal olmasından dolayı tescilsiz tasarımlara daha fazla hak bahşedildiği de iddia edilemez (Füsun Nomer Ertan, Tasarımların Haksız Rekabet Hükümleri Çerçevesinde Korunması Artık Söz Konusu Değildir, Türkan Rado’ya Armağan, Oniki Levha, İst-2020, s. 313-317). Haksız rekabetin önlenmesindeki amaç, serbest piyasa düzeninde, herkesin dürüstlük kuralları içerisinde hareket etmesini sağlamak suretiyle bütün katılanların menfaatine dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Dürüst ve bozulmamış rekabetin varlığı, piyasa katılımcılarının (tüketiciler, tacirler, rakipler) yanında, bireysel rekabet düzeninin korunmasını da gerektirir. Tacirlerin korunması ilkesi çerçevesinde koruma unsurlarından biri de emeğin ve yatırımların korunması olmakla birlikte, fikri mülkiyet hakları özelinde, bütün dünyada ve ülkemizde geçerli olan tescile bağlı ve süreyle sınırlı koruma ilkelerinin de göz ardı edilmemesi gerekir. Bu çerçevesinde, haksız rekabet hükümlerine dayanılarak anılan ilkeleri geçersiz kılacak veya zedeleyecek yorumlardan dikkatle kaçınılmalı ve bu noktada haksız rekabet hükümleri dar yorumlanmalı, konuya ilişkin özel hükümlerin ötesinde, mal veya hizmetlerle ilgili olarak tekel yaratılmamalı, ekonominin sağlıklı şeklide işlemesi için serbest rekabet ortamı özenle korunmalıdır." şeklindeki kararında belirlenmiş kriterler ışığında davacının davaya dayanak tasarımının hükümsüz kılınması karşısında bu tasarıma benzer ürün üretmenin yahut ticaretini yapmanın haksız rekabet teşkil etmeyeceği kanaatiyle davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-Davacının davasının REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL ilam harcından, peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 561,00 TL harcın, davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,3-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti davası yönünden 40.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesine göre reddedilen maddi tazminat davası yönünden 5.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen manevi tazminat davası yönünden 40.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen itibar tazminatı davası yönünden 40.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,7-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 8-Davalı tarafça yapılan 20,00 TL yargılama giderinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliyesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025 Katip Hakim