Anahtar kelimeler: Tekelleşme Ettirerek Üretmek Giyim Hayatta Sunmak İsimleri Ettirmek Tekstil Satışa
T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ KARAR NO : ███████DAVA : Kullanmama Nedeniyle Markanın İptali DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin "..." ibaresini tekstil amaçlı iç ve dış giyim ürünlerini içerir mal ve hizmet sınıflarında tescil ettirerek, "..." markası ile üretim yaparak çeşitli giyim ürünleri üretmek ve satışa sunmak istediğini, müvekkili şirketin "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek istediğini ancak yapılan araştırmalar sonucunda davalı şirkete ait "..." , "..." ve "..." olarak tescil edilmiş üç adet marka olduğunun tespit edildiğini, yine yapılan piyasa araştırmaları neticesinde davalı şirketin devamlı olarak marka isimleri satın alan ve daha sonra ticari hayatta tekelleşme sağlamaya çalışarak işbu marka isimlerini satmaya çalıştığının görüldüğünü, davalı şirket kötü niyetli olarak tescil edilen işbu markaları beş yıldan daha uzun süredir tescilli olup tescil edildiği tarihten davanın açıldığı tarihe kadar olan süre içerisinde hiçbir şekilde kullanmadığını iddia ederek, davalı adına ..., ... ve ... sayılar ile tescilli markaların kullanılmama nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili şirketin Türkiye çapında ve tüm dünyada büyük tekstil operasyonları yürüten, 10 milyon adet ürün üreten ve üretim bantlarından çıkan benzersiz ürünleri tüketicilerle buluşturan saygın bir firma olduğunu, müvekkil şirketin 2006 yılından itibaren "..." markaları ile kesintisiz şekilde iç ve dış giyim malzemesi üretmekte ve 5/█████ nıce kodları kapsamında faaliyet gösterdiğini, "..." ibaresi iç ve dış giyim sektöründe müvekkili tarafından tanınırlık kazanmış ve bu markanın müvekkili ile özdeşleştiğini, davalı markaları adına büyük yatırımlar yaparak markaların bilinirliğinin sağlandığını, davacı her ne kadar 5 yıl süreyle markaların hiç kullanılmadığını iddia etse de sunulu faturalar ve ürün görselleri ile sabit olduğu üzere, dünya genelindeki zorluklara rağmen pandemi döneminde dahi marka hakkını kullanmaya üretimleri yoluyla devam ettiğini, dolayısıyla davacının bu yöndeki iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :Dava, davalı adına ..., ... ve ... sayılar ile tescilli markaların kullanılmama nedeniyle iptal taleplidir.Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ..., ... ve ... tescil numaralı markaların davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. Davanın başta, Küçükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açıldığı, Mahkemece █████/2022 Tarih, .... Esas ve .... Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiği ve dosyanın bu suretle mahkememize intikal ettiği anlaşılmıştır.6769 Sayılı SMK'nın 9. Maddesi uyarınca, tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına 5 yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir. Mülga 556 Sayılı KHK'nın 14. Maddesinin Anayasa Mahkemesi'nce iptaline ilişkin gerekçeli kararın 06 Ocak 2017 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanması ile 6769 Sayılı SMK'nın 10 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe girmesi karşısında, █████/2017 tarihinden sonra açılan iptal davalarında, 5 yıllık sürenin hesabında aradaki bu günlük 4 günlük boşluk nedeni ile 6769 Sayılı SMK'nın yürürlüğünden önceki dönemde geçen sürenin de hesaba katılması gerekir. Zira █████/2017 tarihine kadar markanın kullanılmamasının bir yasal yaptırımı mevcuttur ve marka sahipleri de bunu bilmektedir. Türkiye'nin taraf olduğu Paris Sözleşmesi'nin 5/c maddesi ile TRIPS Anlaşmasının 19. Maddesinde de, markanın kullanılması koşulu düzenlenmektedir. Her ne kadar 6769 Sayılı kanunda, bir geçici madde ile 4 günlük boşlukla ilgili bir düzenlemeye yer verilmemiş ise de, █████/2017 tarihinden önceki kullanmama sürelerinin yok sayılması mümkün değildir. Sonuçta halen yürürlükteki yasal düzenlemeye göre tescilden itibaren 5 yıl kullanılmayan marka iptal edilir. SMK'nın 26. Maddesinin SMK önceki dönemde tescil edilmiş, fakat kullanılmayan markalar yönünden de uygulanması, kanunların geçmişe yürümeme ilkesine de aykırı değildir. Zira geçmişe etki yasağı mutlak olmayıp, hak sahiplerinin belirli bir hukuki duruma olan güveni objektif olarak haklı ise geçmişe etki yasağından söz edilemez. (Bakınız Uğur Çolak, Türk Marka Hukuku, 4. Bası, S.983 vd) Yüksek Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████/2020 tarih ve █████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı da bu doğrultudadır. Yine, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, kullanmama nedeniyle iptal davasında markayı kullandığını ispat külfeti marka sahibi davalıya aittir. Taraflarca bildirilen ve resen celbi gereken deliller celp edildikten sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi edildiği bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu █████/2023 tarihli rapor ile, davalı tarafın, dava konusu markaya yönelik kullanımlarının ciddi kullanım olup olmadığı, yıllık ciro üzerindeki payı, hangi emtialar yönünden markanın kullanıldığının tespiti için, davalı tarafın, dava tarihinden önceki 5 yıllık döneme ait satış faturaları, mali tabloları, ticari defterleri ve dava konusu markaya yönelik satış raporlarının incelenmesi gerektiği, ancak davalı tarafın, dava tarihinden önceki 5 yıllık döneme ait ticari defter ve belgelerinin zayi olduğu gerekçesi ile incelemeye sunulmadığı, bu nedenle markasal kullanımının olup olmadığı, var ise hangi tarihte başladığı ve yıllık ciro üzerinde ciddi bir paya sahip olup olmadığı yönünde tespit ve değerlendirme yapılamadığı, söz konusu faturada, ürün cinsinin “t-shirt” olarak girildiği, markanın açıklama kısmında ayrıca belirtilmediği, antetli kağıtta yer aldığı görülmektedir. Antetli kağıtlarda yer alan “...” ibaresi kullanımı, Davalı markalarının tescilli hallerinden farklılık arz etmekte ise de, Davalı markalarının ayırt edici unsurunun farklı şekilde kullanılması olarak değerlendirilebileceği, davalının ibraz ettiği 2 adet faturanın 2018 yılına ait olduğu görülmekte olup, kullanıma ilişkin başka bir fatura ibraz edilmediği, İlgili faturalarında defterlerle uyumlu olup olmadığının zayi nedeniyle kontrol edilemediği, sunulan bilgisayar ekran görüntüsü ve vergi dairesine sunulan antetli kağıtlardaki kullanımın, markanın tescil edildiği mal/hizmet kapsamında markasal nitelik arz etmediği, davalıya ait ..., ... ve ... tescil no.lu markaların, tescil edildikleri 25. sınıf kapsamında yer alan emtialar kapsamında sadece “tshirt” emtiasında kullanıldığı, 25. Sınıf kapsamı içindeki diğer emtialarda markanın kullanımını gösterir herhangi bir delilin dosya kapsamında yer almadığı, ayrıca ... tescil no.lu markanın 35. sınıf hizmetler bakımından markanın kullanımına işaret, delil teşkil edebilecek, müşterilerin elverişli bir şekilde görmesi için perakende satış hizmetine konu edildiği ve bu yolla ürün siparişlerinin “muhtelif müşterilere pazarlama” ya da başkaca bir başlık/açıklama şeklinde sevk irsaliyeleri ile teslim edildiği, bu ürünleri tanıtan doküman veya kartvizit vb belgelerde satış hizmetinin bulunduğunu gösterir herhangi bir bilgi/belgenin dosya kapsamında yer almadığı belirtilmiştir. Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazı ve bir kısım delillerin celbi akabinde dosya bu delilleri ve davalı itirazlarını değerlendirir ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından hazırlanan █████/2024 tarihli rapor ile, davalı tarafından, dava dosyasına sunulan satış faturaları üzerinde yapılan incelemede, satış faturaları üzerinde logo olarak ”... ” şeklinde kullandığı, davalı tarafın, dava konusu markaya yönelik kullanımlarının ciddi kullanım olup olmadığı, yıllık ciro üzerindeki payı, hangi emtialar yönünden markanın kullanıldığının tespiti için, davalı tarafın, dava tarihinden önceki 5 yıllık döneme ait satış faturaları, mali tabloları, ticari defterleri ve dava konusu markaya yönelik satış raporlarının incelenmesi gerektiği, ancak davalı tarafın, dava tarihinden önceki 5 yıllık döneme ait ticari defter ve belgelerinin zayi olduğu gerekçesi ile incelemeye sunulmadığı, bu nedenle markasal kullanımının olup olmadığı, var ise hangi tarihte başladığı ve yıllık ciro üzerinde ciddi bir paya sahip olup olmadığı yönünde tespit ve değerlendirme yapılamadığı”, söz konusu faturada, ürün cinsinin “t-shirt” olarak girildiği, markanın açıklama kısmında ayrıca belirtilmediği, antetli kağıtta yer aldığı görülmektedir. Antetli kağıtlarda yer alan “...” ibaresi kullanımı, Davalı markalarının tescilli hallerinden farklılık arz etmekte ise de, davalı markalarının ayırt edici unsurunun farklı şekilde kullanılması olarak değerlendirilebileceği, davalının ibraz ettiği 2 adet faturanın 2018 yılına ait olduğu görülmekte olup, . İlgili faturaların defterlerle uyumlu olup olmadığı zayi nedeniyle kontrol edilememiştir. YMM- ...tarafından hazırlanan dilekçede belirtilen faturalara ilişkin görsellerin, dava dosyasına sunulmamış olduğu, bu nedenle, dilekçede beyan edilen, 2018 yılına ait iki faturada, dava konusu markanın kullanılıp kullanılmadığının, tarafımızca tespit edilemediği, YMM- .... tarafından hazırlanan dilekçe ekinde sunulan kayıtlara göre, ... nolu faturanın yevmiye kayıtlarına, 01.03.2018 tarihinde alındığı ve KDV hariç satış tutarının 72.000,00 TL.’ olduğu, ... nolu faturanın ise 30.01.2018 tarihinde kayıtlara alındığı ve KDV hariç satış tutarının 85.000,00 TL. olduğunun görüldüğü, ancak bu faturalara konu satışların, dava konusu markaya yönelik satışlar olup olmadığının, faturaya konu ürünlerin hangi sınıf malları kapsadığının tespit edilemediği, davalı tarafından, dava dosyasına sunulan, 09.03.2020 tarihli, .... nolu, .... Etiket Ltd.Şti tarafından düzenlenen faturada, 8.000 adet ... CEP ETİKETİ ve 9.050 adet ... ETİKETİ bastırıldığının görüldüğü, dilekçe ekinde sunulan yevmiye kayıt görüntülerine göre, söz konusu faturanın 09.03.2020 tarihinde, ... yevmiye numarası ile kayıt edildiğinin görüldüğü, sunulan bilgisayar ekran görüntüsü ve vergi dairesine sunulan antetli kağıtlardaki kullanımın, markanın tescil edildiği mal/hizmet kapsamında markasal nitelik arz etmediği, davalıya ait ..., ... ve ... tescil no.lu markaların, tescil edildikleri 25. sınıf kapsamında yer alan emtialar kapsamında sadece “tshirt” emtiasında kullanıldığı, 25. Sınıf kapsamı içindeki diğer emtialarda markanın kullanımını gösterir herhangi bir delilin dosya kapsamında yer almadığı, ayrıca ... tescil no.lu markanın 35. sınıf hizmetler bakımından markanın kullanımına işaret, delil teşkil edebilecek, müşterilerin elverişli bir şekilde görmesi için perakende satış hizmetine konu edildiği ve bu yolla ürün siparişlerinin “muhtelif müşterilere pazarlama” ya da başkaca bir başlık/açıklama şeklinde sevk irsaliyeleri ile teslim edildiği, bu ürünleri tanıtan doküman veya kartvizit vb belgelerde satış hizmetinin bulunduğunu gösterir herhangi bir bilgi/belgenin dosya kapsamında yer almadığı, tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde; davalı tarafından markanın kullanımına ilişkin sunulan delillerin ve heyetimizce kök ve ek raporda tespit edilen hususların, “hakkı devam ettirecek nitelikte bir kullanım için SMK madde 9'da belirlenen esasları sağlayıp sağlamadığına ilişkin nihai hukuki değerlendirme ve dava konusu markaların iptali hususundaki takdirin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir. Davalı vekili bilirkişi ek raporuna itiraz etmiş olmakla ve bu itirazları ciddi görüldüğünden yeniden ek rapor ile eksikliğin giderilmesi mümkün olmadığından dosya yeniden resen oluşturulan bilirkişi heyetine dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, davalı tarafça ibraz edilen kullanıma dair tüm deliller, yine vergi dairesinden gelen kayıtlar ve e-defter incelenmesi için gönderilen şifre bilgileri ve e-defterler üzerinde de inceleme yapılmak suretiyle önceki rapor da değerlendirilerek dava konusu markaların dava tarihinden geriye doğru beş yıllık dönemde tescil olduğu her bir emtia ve hizmet sınıfı yönünden ayrı ayrı olmak üzere ciddi kullanımının olup olmadığı, kullanmama nedeniyle iptal koşullarının oluşup oluşmadığı yönünden rapor tanzimi için tevdi edilmiş, heyet tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli rapor ile, dava dosyasına sunulan deliller ve tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan teknik değerlendirmeler doğrultusunda; kullanılmama gerekçesiyle iptali talep edilen ..., ... ve ... numaralı markalarının davalı şirket adına tescilli olduğu, ... nolu olan markasının cep ve ense etiketi olarak kullanıldığının kabul edilebileceği ancak dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık aralıksız kullanım ile birlikte ciddi ve yoğun kullanımı ispata yeterli delil sağlamadığı, davalı adına tescilli olup “...” ve şekil unsuru içeren ... nolu ve ... nolu markalarının ise kullanımına ilişkin hiçbir emarenin bulunmadığı, dava konusu markaların dava tarihinden geriye son beş yılda ciddi biçimde kullanıldığını ispat eder deliller sunulmamış olmakla dava konusu markaların iptali koşulları olduğunun kabul edilebileceği belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı incelenmiş; davalı adına tescil edilen ... tescil numaralı "..." unsurlu markanın, ... tescil numaralı "..." unsurlu markanın ve ... tescil unsurlu "..." unsurlu markanın kullanılmadığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesinin talep edildiği, dava tarihi olan █████/2022 tarihinden geriye doğru beş yıllık süre içerisinde ... ve ... tescil numaralı markaların hiç bir şekilde kullanılmadığı, ... tescil numaralı marka cep ve ense etiketinde kullanılmış ise de sadece bu kullanımın ciddi kabul edilebilecek bir kullanım olmadığı, davalı tarafça delil olarak sunulan █████/2018 tarihli faturadaki ürünlerin davalının hangi markasına ait olduğunun belirli olmadığı, yine delil olarak dayanılan etiket faturalarının da hangi markanın etiketine ilişkin olduğunun belirli olmadığı bilirkişi marifetiyle tespit edilmiş olup, bu nedenlerle dava konusu üç markanın da dava tarihi dikkate alındığında davalı tarafından █████/2017-█████/2022 tarihleri arasında kullanıldığı ispat edilemediğinden SMK'nın 9 ve 26. maddeleri uyarınca markaların iptali koşulları oluşmuş olup davanın kabulüne ve markaların iptaline karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;1-Davanın KABULÜ ile ,davalı adına tescil edilen ... , ... , ... tescil numaralı markaların tescilli olduğu tüm emtialar yönünden kullanmama nedeniyle iptaline, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 615,40 TL ilam harcından, 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile 534,70 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 40.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 161,40 TL dava ilk masrafı, 285,00 TL tebligat - tezkere masrafı ve 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.446,40 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, 6-Talep halinde kararın taraflara tebliğine, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır