Anahtar kelimeler: Fuarı Fuarın Fuarların Davaitirazın Kala Sektörel Fuar Ayına Mayıs Gıda
T.C.
İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:████████ EsasKARAR NO :████████DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2022KARAR TARİHİ:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında fuar sözleşmesi imzalandığını, fuarın ... tarihleri arasında gerçekleştirilmesine karar verildiğini, fuarın açılmasına 10 gün kala fuarın 2022 Mayıs ayına ertelendiğinin bildirildiğini, borçlu şirket tarafından ... tarihleri arasında gıda fuarı düzenlendiğini, yine... tarihleri arasında sektörel fuarların erteleme olmaksızın düzenlendiğini, ilgili fuarın gerçekleştirilmesine ilişkin 14.06.2019 tarihinde 4.222,02 TL, 24.01.2022 tarihinde 17.500,00 TL ve 21.02.2020 tarihinde de 17.500,00 TL'nin borçlunun banka hesabına gönderildiğini, müvekkilinin .... Noterliğinin 06.10.2021 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmeden dönüldüğünü, yapılan ödemelerin iadesini ve zararlarının karşılanmasının davalıya bildirildiğini, ihtarnameye rağmen bir kendilerine bir ödeme yapılmadığını, bu yüzden .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, davalının icra takibine itiraz ettiğini, takibin durduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu anlaşmaya varılamadığını belirterek davanın kabulünü, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin devlet tarafından alınan kararlar doğrultusunda pandemi nedeniyle ertelendiğini, fuarın milli katılımı olan uluslararası bir fuar olduğunu, yurt dışından geleceklerin pandemi nedeniyle gelemediğini, bu yüzden yayınlanan genelgeye istinaden fuarın ertelendiğini, müvekkili şirketin fuar tarihini değiştirme hakkı bulunduğunu, bu durumun katılımcılara sözleşmeyi feshi hakkını vermediğini, müvekkilinin katılımcılardan aldığı ücretler ile fuar organizasyonuna harcadığını, personellerin maaşlarını verdiğini, devlet vergilerini ödediklerini belirterek davanın reddini, davalının %20'den az olmamak üzere könütiyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. Mahkememiz dosyasının █████/2024 tarihli celsesinin 5 numaralı ara kararı uyarınca talimat yoluyla bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" Davacı ... San. Ve Tic. A.Ş.’nin Davalı ... A.Ş.’den 2019-2020 yıllarına ait toplam 39.422,02 TL. alacağı olduğu, Davalı ... A.Ş.’den geri ödeme yapılmadığı tespit edilmiştir. ....İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosya muhteviyatı tebliğ tarihi itibari ile yasal faiz hesaplamaları aşağıdaki yapılmıştır. Toplam Alacak Açılış tarihi Bitiş tarihi Faiz tutarı Toplam AlacakAdi Kanuni faizi 39.422,22 TL 08.11.2021 21.07.2022 2.469,02 TL 41.891,24 TL. Toplam Alacak Açılış tarihi Bitiş tarihi Faiz tutarı Toplam AlacakTicari İşlerde 39.422,22 TL 08.11.2021 21.07.2022 4.601,06TL 44.023,28 TL.Temerrüt FaiziDavacı ... San. Ve Tic. A.Ş.’nin Davalı ... A.Ş.’den Adi kanuni faiz hesaplaması yapıldıktan sonra toplam alacağının 41.891.24 TL. olduğu, veyaDavacı ... San. Ve Tic. A.Ş.’nin Davalı ... A.Ş.’den Ticari İşlerde Temmerrüt Faizi hesaplaması yapıldıktan sonra toplam alacağının 44.023.28 TL. olduğu, Keyfiyeti Yüce Mahkemenin takdirlerine arz ederim. Türk Ticaret Kanununun hükümlerine göre incelenen Davacı ... San. Ve Tic. A.Ş.’ne ait 2019-2020 dönemi resmi defterleri ve sahibine lehine delil teşkil niteliği taşıdığı,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü. Mahkememiz dosyasının █████/2024 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca rapor alınmak üzere dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" a-) Tespit ve değerlendirmelerimizin kabulü hâlinde:1-Davalının ... tarihleri arasında yapılmasını üstlendiği ve taahhüt ettiği ... (...) Mayıs/2022 tarihine ertelemesinin "mücbir sebeplerle" yapıldığının kabulüyle "haklı" nedenle ertelendiği,2- Davacının sözleşmeden caymasının "haklı" nedene dayanmadığı,3- Buna göre; davacının davalıdan "alacağı" olmadığı,4- Ancak; ertelemenin "haksız" nedenle yapıldığının kabulü hâlinde, "haksız erteleme nedeniyle uğranılan zararların gideriminin" davacı tarafından talep edilebileceği, ancak bu taleplerin ayrı bir dava konusu olacağı,b-) Sayın Mahkemenin aksi kabul ve düşüncede olması hâlinde:1- Davacının davalıya ödediği tutar olan 39.422,22 TL. asıl alacağı bulunduğu,2- Bu alacağa yasal faiz uygulanması hâlinde toplam alacağının; 41.891,24 TL. olduğu,3- Ticari işlerde uygulanan faiz uygulandığında toplam alacağının; 44.023,28 TL. olduğu,4- İnkâr tazminatına hak kazanıp kazanmadığına dair talebin takdirinin Sayın Mahkemede olduğu, Sayın Mahkemece "hak kazandığının kabulü" halinde asıl alacak tutarı olan 39.422,22 TL. nin %20 si olan;39.422,██████X20= 7.884,44 TL. olacağı, 5- Davacının -velev ki haklı olsa dahi- "sözleşmeden cayma" iradesini başka yollarla (mail, yazılı bildirim, sms vb...) bildirmesi mümkünken, kaldı ki; sözleşmeden cayma nedeninin "haklı" nedene dayanmadığının da tespit edilmiş olması nedeniyle 311, 37 TL. noter gideri alacağının bulunmadığı,6- İnsanların ölüm korkusuyla ve tedirginliğiyle yaşadığı bir ortamda, hayati derecede zaruri olmayan dava konusu fuar organizasyonunun yapılmamasının, yapılmasından daha doğru olacağı,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü. Mahkememiz dosyasının █████/2025 tarihli celsesinde, davacı vekilinin e duruşma talebinde bulunduğu, talebin mahkememizce kabul edildiği, ancak davacı vekilince e duruşma bağlanılmadığı, e duruşma talep formunda belirtilen telefon numarası ile arandığında telefona cevap verilmediği, davacı vekilinin önceki celse duruşmaya katıldığı, duruşma gün ve saatinden haberdar olduğu, herhangi bir mazeret dilekçesi sunulmadığı ve duruşmaya katılım olmadığı görüldüğünden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı vekilinin █████/2025 tarihli dosyanın yeniden işleme konulması talepli dilekçesi sunduğu, dosyanın yargılamasına devam edildiği görüldü. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE:Dava, taraflar arasında düzenlenen fuar katılım sözleşmesinin feshi nedeniyle ödenen bedelin iadesine ilişkin olarak davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı dava dilekçesinde; taraflar arasında fuar sözleşmesi imzalandığını, fuarın belirlenen tarihlerde gerçekleşmediğini, fuarın ertelendiğini, başka fuarların ertelenmeksizin gerçekleştiğini, fuar bedelinin davalıya ödendiğini, davalıya sözleşmeden dönüldüğünü ve yapılan ödemelerin iadesine ilişkin ihtarname gönderildiğini, ihtarnameye rağmen ödemelerin iadesinin yapılmadığını, bunun üzerine davalı aleyhine icra takibi başlandığını, icra takibine itiraz edildiğini takibin durduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. Davalı taraf davaya cevap dilekçesinde; fuarın pandemi nedeniyle ertelendiğini, yayımlanan genelgeye istinaden fuarın ertelendiğini, sözleşmeye göre fuarın tarihinin değiştirilmesine dair haklarının bulunduğunu, fuarın ertelenmesi durumunun davacıya sözleşmeye fesih hakkını vermediğini, alınan ücretler ile de fuar için gerekli ödemeleri ve vergilerini ödediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesi istemiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 1 ve 2, maddelerinde " MADDE 1: İş bu Fuar Katılım Sözleşmesi'ni imzalayan kuruluşlar "KATILIMCI" olarak; ... A.Ş. İse "DÜZENLEYİCİ" diye anılacaktır, taraflar iş bu katılma koşullarını aynen kabul edeceklerdir. MADDE 2: Fuar Katılım Sözleşmesi'ni imzalayarak, iş bu Formda belirtilen DÜZENLEYİCİ'nin ... Fuar Merkezi'nde (kısaca ...) orgazie ettiği sergi veya fuara (kısaca Fuar) katılmayı kabul eden KATILIMCI, bu imzadan sonra, fuara katılmayı reddetse dahi KATILIMCI'nın maddi ve manevi yükümlülükleri devam eder. KATILIMCI, fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, KATILICI'nın fuar alanındaki yeri, düzenlenme tarihleri, unvanı vb hususlarda, DÜZENLEYİCİ'nin sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder. Bu durum sözleşmenin fesih sebebi değildir. KATILIMCI'nın ücret ödeme yükümlülüğü devam eder. KATILIMCI, ancak DÜZENLEYİCİ'nin yazılı teyidi ile fuardan çekilme hakkına sahiptir. DÜZELNEYİCİ, Fuardan 3 gün öncesine kadar, hiçbir sebep göstermeksizin yazılı bildirimde bulanarak Sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir ve KATILICI'yı Fuardan çıkarabilir. DÜZENLEYİCİ, Fuar katılım bedelini fesih/çıkarma/fuar iptali bildiriminden itibaren 30 (otuz) gün içinde KATILIMCI'ya iade eder. Sözleşmenin bu şekilde feshi, Fuardan çıkarma ve Fuarın kısmen veya tamamen iptali durumunda KATILIMCI, fuar katılım bedelinden başka, masraf, gecikme faizi ya da zarar ziyan adıyla bir talepte bulunma hakkına sahip olmadığını önceden beyan, kabul ve taahhüt eder." şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür. Sözleşme, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın birinci kısmında borç ilişkilerinin kaynakları üst başlığı ile 1. vd maddelerinde düzenlenmiştir. 26. maddede, tarafların sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içerisinde özgürce belirleyebileceği düzenlemesi ile sözleşme serbestliğine yer verilmiştir. Somut olayda, tacir olan her iki taraf özgür iradeleri ile yukarıda belirtilen sözleşme hükümleri konusunda anlaşmaya vararak imzalamışlardır. Davalı organizatör sözleşmede kendisine tanınan yetki ile covid sebebi ile değişiklik yapmıştır. Sözleşmenin 2. maddesinde davalı şirkete bu konuda çok geniş yetki tanınmıştır. Davacı ise sözleşmeyi bilerek imzalamıştır. Somut olayda; fuarın iptali değil ileri bir tarihe ertelenmesi nedeniyle ifa imkansızlığı söz konusu olmayıp, davalının fuar tarihini değiştirme yetkisinin bulunduğu da gözetilerek TBK 138. Maddesinde düzenlenen aşırı ifa güçlüğüne dayalı sözleşmesinin uyarlanması gerekip gerekmediği değerlendirilmelidir. Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık (Ahde Vefa-Pacta Sund Servanda) ve sözleşme serbestliği ilkeleri kabul edilmiştir. Bu ilkelere göre, sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır. Bir başka söyleyişle, sözleşme koşulları borçlu için sonradan ağırlaşmış, edimler dengesi sonradan çıkan olaylar nedeni ile değişmiş olsa bile, borçlu sözleşmedeki edimini aynen ifa etmelidir. Gerçekten de sözleşmeye bağlılık ilkesi, hukuki güvenlik, doğruluk, dürüstlük kuralının bir gereği olarak sözleşme hukukunun temel ilkesini oluşturmaktadır. Ancak bu ilke, özel hukukun diğer bir takım istisnai ilkeleriyle sınırlandırılmıştır.TBK’nın 138. maddesi ile getirilen "Aşırı ifa güçlüğü" başlıklı yeni düzenleme, öğreti ve uygulamada sözleşmeye bağlılık (ahde vefa) ilkesinin istisnalarından biri olarak kabul edilen “işlem temelinin çökmesi”ne ilişkindir. Ancak "sözleşmeye bağlılık" ilkesi esas olup sözleşmeye müdahale müessesesi istisnai nitelikte bir kurum olmakla yasa koyucu tarafından da bu kurumun uygulanması ancak anılan maddede belirtilen dört koşulun birlikte gerçekleşmesine bağlanmıştır. Bunlar (1) sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü durum ortaya çıkması, (2) bu durumun borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkması yine (3)bu durumun sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirmesi ve (4) borçlunun, borcunu henüz ifa etmemiş olması veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olması halidir. Bu dört koşulun birlikte gerçekleşmesi halinde ise borçlunun, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkı bulunmaktadır. (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi █████/2019 tarih █████████ E. █████████ K. Sayılı ilamı) Davacı taraf, davalının edimlerini yerine getirmediğini bu nedenle ödenen bedelin iadesine karar verilmesini istediğini bildirmiştir. Oysa sözleşmenin 2. Maddesinde, davalı organizatörün fuarın düzenleme tarihlerinde değişiklik yapabileceği davacı tarafça kabul edilmiştir. Bununla birlikte fuarın ileri tarihe ertelenmesi davacı yönünden aşırı ifa güçlüğüne yol açtığı ispatlanabilmiş değildir. Bu durumda TBK 138. Maddesi uyarınca sözleşmeden dönme şartı oluşmadığı, davacının fuara katılmasa bile ücret ödeme yükümlülüğü devam ettiği, nitekim İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi ████████ E., ████████ K. Sayılı ilamının da aynı yönde olduğu, davalı organizatör sözleşme hükümlerine göre değişiklik yapma hakkına sahip olup, davacı müşterinin sözleşmeyi fesh etme veya ödediği ücreti talep hakkı olmadığından açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, davalının kötüniyet tazminatı talebinin davacı tarafça kötüniyetli takip başlatıldığına ilişkin delil bulunmayıp şartları oluşmadığından reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-) Davanın REDDİNE,2-) Davalının kötüniyet tazminatı isteminin reddine, 3-) Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın, peşin alınan 688,24 TL harçtan mahsubu ile artan 72,84 TL harcın davacıya iadesine,4-) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 5-) Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-) Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde kendilerine iadesine, 7-) Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.Dair, hazır bulunanların (e duruşma ile) yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...E Hakim ...E