Anahtar kelimeler: Fshhmnin Aynısının Maddimanevi Birebir Taklit Ayırt İzinsiz Tasarımının Yazim Sinaî
T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ KARAR NO : ███████ DAVA : Tasarıma Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması, Giderilmesi, Maddi-Manevi TazminatDAVA TARİHİ : █████/2017KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin .... tescil numaralı "..." isimli tasarımının aynısının ya da ayırt edilemeyecek kadar benzerinin davalı tarafından izinsiz olarak kullanıldığını, bu durumun Bakırköy ... FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile de tespit edildiğini, davalı ürünlerinin müvekkili tasarımının birebir taklit olduğunu ve davalı ... fiillerinin müvekkilinin tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu iddia ederek, tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, giderilmesini, bu meyanda tecavüz teşkil eden davalı ürünleri ile bu ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan kalıplara el konularak imhasını, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 5.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, tespit tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, davalıya ait www...com alan adlı internet sitesinde müvekkiline ait iş bu davaya konu ürünlerin satış ve tanıtımı yapıldığından, erişimin engellenmesini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.Davacı vekili bilahare sunmuş olduğu dilekçesi ile maddi tazminat talebini 97.478,78 TL olarak arttırarak, harcını yatırmıştır.CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili ürünlerinin, davacının tasarımına tecavüz oluşturmadığını, söz konusu ürünlerin internet sitesinde sergilenmesinde de bir hukuka aykırılığın bulunmadığını, davacı tasarımının harcıalem olduğunu, müvekkilinin kendisine tanınan benzetme ilkesi sınırları içerisinde ürünlerine, kendisini diğer tasarımlardan farklı kılacak küçük ayrıntıların ötesinde farklı özellikler eklediğini, tespit dosyasındaki bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini ve davacı ... taleplerin yersiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Mahkememizce █████/2019 Tarih, ... Esas - ... Karar sayılı ve "Davacının davasının KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli .... tescil nolu 1 ve 2 numaralı tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitine, durdurulmasına, giderilmesine, bu meyanda tecavüz teşkil eden davalı ürünleri ile bu ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan kalıplara el konularak imhasına, toplam 97.478,78 TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 26.10.2017 yılından itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ve 10.000,00 TL manevi tazminatın █████/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalıya ait "www...com" adlı internet sitesinden davaya konu ... tescil nolu 1 ve 2 numaralı tasarımların benzerlerinin satış ve tanıtımının önlenmesine, menine," dair verilen kararı, davalı vekilinin istinaf talebi üzerine dosyanın gönderildiği İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin █████/2023 Tarih, ... Esas - .. Karar sayılı ilamı ile, "Usûl ve yasaya uygun Bakırköy ... Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin █████/2019 tarih ve ... E., ... K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE" karar verildiği, davalı vekilince bu kararın temyizi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin █████████ Tarih ... Esas - ... Karar sayılı ilamında belirtilen "Davacı hak sahibi dava dilekçesinde, tasarım hakkına tecavüz nedeniyle talep ettiği maddi tazminatın 6769 sayılı Kanun'un 151 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanca göre hesaplanmasını, bu şekilde hesaplama yapılmasının maddi yönden imkansızlaşması durumunda ise anılan Kanunun 151 inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin buluşu bir lisans anlaşması ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre hesaplanarak ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, maddi tazminatın hesabına yönelik seçim hakkına ilişkin terditli beyanda bulunmuştur. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, davalı firmanın davaya konu ürünlerin satışından mali verilerin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucu elde edebileceği kazancın 12.993,53 TL olarak hesaplandığı belirtilmiş, itiraz üzerine alınan ek raporda ise 97.478,78 TL lisans bedeli olarak hesaplama yapılmıştır. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebinin lisans bedeli yönünden ıslah ettiğini beyan ederek maddi tazminat talebini 87.478,78 TL arttırmıştır. Davacı her ne kadar maddi tazminatın hesabına yönelik seçim hakkına ilişkin terditli beyanda bulunmuş ise de, seçimlik haklar bir kez ve net olarak kullanılıp sonradan ıslahla dahi değiştirilemeyeceği gibi terditli olarak da ileri sürülemez. Bu haklar, kullanımla biten, yenilik doğurucu haklardır. Davacı öncelikle anılan Kanun'un 151 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendine göre seçimlik hakkını kullandığından mahkemece bu madde hükmüne göre yapılan bilirkişi incelemesi uyarınca karar verilmesi, bu maddeye göre tazminatın belirlenememesi durumunda ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 inci maddesine göre maddi tazminatın takdiri gerekirken, davacının terditli talebi nazara alınarak usule aykırı şekilde lisans bedeline göre maddi tazminata hükmedilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir." gerekçesi ile, Bölge Adliye Mahkemesi'nin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının ortadan kaldırılmasına ve mahkememiz kararının bozulmasına karar vermiş olmakla dosya yeniden yargılama yapılmak üzere mahkememize iade edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :Dava, tasarımdan doğan haklara tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, giderilmesi, tecavüz teşkil eden davalı ürünleri ile bu ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan kalıplara el konularak imhası, maddi ve manevi tazminat, davalıya ait www...com alan adlı internet sitesine erişimin engellenmesi ve verilecek hüküm özetinin ilanı taleplidir. Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları █████/2018 tarihli raporda sonuç olarak, davacı tarafa ait ....-1.1, 1.2, 2.1 ve 2.2 sayılı tasarımlar ile davalı tarafa ait tasarımların, aynı biçimsel ve yapısal özelliklerde olduğu ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattıkları genel izlenimde belirgin farklılık bulunmadığı ve benzer olarak algılandıkları, davalının dava tarihinden itibaren 2 yıl geriye dönük incelemesinde, davaya konu ürünlerden toplam 23.063 adet satış yaptığı ve 649.858,56 TL gelir elde ettiği, davalı firmanın davaya konu ürünlerin satışından mali verilerin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucu elde edebileceği kazancın 12.993,53 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.Rapora itirazlar nedeniyle aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş ve aynı bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu █████/2018 havale tarihli ek raporda sonuç olarak, davaya konu ürünlerin, davalı firma tarafından kaç adet satışının yapıldığının tespitinin, davalının ticari defterlerinde ürün bazlı ayrım yapılmadığından görülemediğini, bu nedenle firmanın muhasebe ve stok kök raporda da tespit edildiği üzere, toplam 23.063 adet satış örnek faturalama yöntemiyle bulunmadığını, firmadaki muhasebe stok kayıtları örnek faturalarla eşleştirildiğini, firmadan alınan stok listeleri kök raporun ekinde sunulduğunu, stok sistemi ile faturalar birbirini doğrular nitelikte olduğunu, firmada barkodlu satış yapıldığını, firmadan alınan stok listeleri, stok satışları firmanın genel satışlar hesaplarıyla karşılaştırılmış ve örnek faturalarla eşleştirildiğini, firmadan alınan stok satış listeleri ve adetlerinin firmanın resmi kurumlar vergisi oranlarına oranlanarak, firmanın bu ürünlerden 2015-2016-2017 yıllarında toplamda 12.993,53 TL kazanç elde edeceğinin tespit edildiğini, mahkemenin talebi doğrultusunda 6769 sayılı SMK'nın 151/1-c maddesine göre lisanslama bedeli olarak hesaplama yapıldığında ise, 97.478,78 TL lisans bedeli olarak hesaplandığı belirtilmiştir.6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır.6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir. Yukarıda değinilen yasal düzenleme, dosya kapsamı, deliller ve dosya kapsamı ile uyumlu görülen bilirkişi raporuna göre, davalının davacı adına tescilli .... tescil nolu 1 ve 2 numaralı tasarımın aynısını üreterek piyasaya sürdüğü ve böylece tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüzde bulunduğu anlaşılmış, davacının dava dilekçesinde tasarım hakkına tecavüz nedeniyle talep ettiği maddi tazminatın 6769 sayılı Kanun'un 151 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanca göre hesaplanmasını talep etmiş olması nedeniyle, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin █████/2024 Tarih ... Esas - ... Karar sayılı ilamı dikkate alınarak, istenebilecek maddi tazminat tutarının 12.993,53 TL olduğu, bu eylemin aynı zamanda davacının tasarımdan doğan manevi haklarını da ihlal etmesi sebebiyle, ihlalin şekli, ürün sayısı ve manevi tazminatın amacı nazara alındığında istenen 10.000,00 TL manevi tazminatın uygun ve yeterli olduğu, bu eyleminin aynı zamanda TTK anlamında haksız rekabet teşkil ettiği anlaşılmakla, davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir. Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin █████/2024 Tarih ... Esas - ... Karar sayılı ilamında davalı vekilinin maddi tazminat miktarı haricindeki temyiz itirazlarının reddine karar verildiğinden haksız rekabet, tecavüzün tespiti ile durdurulması, giderilmesi ve ürünlere el konulması ve manevi tazminat miktarına ilişkin kısımlar yönünden önceki hüküm korunmuş, maddi tazminata ilişkin bozma kararına uyularak hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile ;1-Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin █████/2024 tarihli ... esas ... karar sayılı kararı ile temyiz itirazlarının reddedilmesi dikkate alınarak; Davalının davacı adına tescilli ... tescil nolu 1 ve 2 numaralı tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitine, durdurulmasına, giderilmesine, bu meyanda tecavüz teşkil eden davalı ürünleri ile bu ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan kalıplara el konularak imhasına, 10.000,00 TL manevi tazminatın █████/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalıya ait "www...com" adlı internet sitesinden davaya konu ... tescil nolu 1 ve 2 numaralı tasarımların benzerlerinin satış ve tanıtımının önlenmesine, menine, 2-12.993,53 TL maddi tazminatın tespit tarihi olan █████/2017 yılından itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 256,17 TL harç ile 1.500,00 TL ıslah harcının toplamı 1.756,17 TL harçtan, 1.570,68 TL ilam harcının mahsubu ile 185,48 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen tecavüz ve haksız rekabet davası nedeniyle 40.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi gereğince kabul edilen maddi tazminat davası nedeniyle 12.993,53 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat davası nedeniyle 10.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/3 maddesi gereğince reddedilen maddi tazminat davası nedeniyle 12.993,53 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvuru, 256,17 TL peşin ve 1.500,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.787,57 TL harçtan, iade olunan 185,48 TL harcın mahsubu ile, 1.602,09 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davacı tarafından yapılan 3.952,50 TL tebligat - tezkere masrafı ve 2.400,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.352,50 TL yargılama giderinin, davanın kabul - ret oranına göre 4.446,75 TL'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına, 10-Davalı tarafından yapılan 108,50 TL yargılama giderinin, davanın kabul - ret oranına göre 32,55 TL'sinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına, 11-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, 12-Talep halinde kararın taraflara tebliğine, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025 Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır