Anahtar kelimeler: Merter Güngören Hanı Ofis Kiracılara Alımsatımını Dükkan Mesken İştigal Kiraladığını
T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Elatmanın Önlenmesi (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Elatmanın Önlenmesi (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin şirket menfaatleri doğrultusunda her türlü mesken, konut, ofis, dükkan, işyeri, iş hanı v.b. taşınmazların alım-satımını yapmak, kiralamak, kiraya vermek, kiralanan taşınmazları alt kiracılara kiralamak, aracılık etmek, danışmanlık hizmetleri vermek vs. ile iştigal ettiğini, ... Mah. ... Sk. No:71 Zemin Kat Merter Güngören İstanbul adresindeki taşınmazı 01.02.2020 başlangıç tarihli, 10 yıl süreli kira sözleşmesi ile taşınmazın sahibinden (...) kiraladığını, müvekkili şirket ile taşınmazın sahibi arasındaki kira sözleşmesi halen daha devam ettiğini, daha sonra müvekkili şirketin konu taşınmaz içinde bulunan 23 adet dükkanı alt kira sözleşmesi ile farklı kiracıya verdiğini, taşınmazın şirkete kiralanmadan önce taşınmazın sahibi tarafından █████/2016 tarihli kira sözleşmesi ile davalılardan ... Gayrimenkul Danışmanlığı İnşaat Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. Unvanlı firmaya kiraya verildiğini ancak kira ilişkisinin taşınmaz sahibi ile davalı ... Gayrimenkul Danışmanlığı İnşaat Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan 02.01.2020 tarihli protokol ile sona erdirildiğini, bu protokolünde davalılardan ... şahit olarak imzaladığını, davalı ...'nin █████/2023 müvekkili şirket tarafından kiralanmış olan bahse konu taşınmaz içinde bulunan yönetim ofisine izinsiz olarak girdiğini, yönetim ofisini dağıttığını, kıymetli evraklara el koyduğunu ve taşınmazın kilidini değiştirdiğini, davalı ... hakkında Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası kapsamında suç duyurusunda bulunulduğunu ve davalının hakkı olmayan yere tecavüz etme eylemi yönünden suç unsurlarının oluştuğunun kanaatine varıldığını, ayrıca kiralanan taşınmazı haksız olarak işgal ettiğini ve müvekkili şirketin alt kiralama yoluyla kiraya verdiği taşınmazların alt kiracılara gerçeğe aykırı beyanda bulunmak suretiyle kiraya verenlerinin kendisi veya diğer davalıya ait olduğunu ve kira ödemelerinin kendisine veya bu firmaya yapılmasının talep edildiğini bildirerek davalıların konu taşınmaz içinde bulunan kullanmış oldukları yönetim ofisine ilişkin emsal kira bedeli(ecrimisil) alacağının HMK m.107 uyarınca toplanacak delillere göre belirlenerek davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesine, fazlaya dair her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ve harca esas değer olmak üzere; şimdilik 1.000 TL alacağın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, davalıların konu taşınmaz içinde bulunan 23 adet dükkan nedeniyle elde etmiş oldukları kira ve gelirlere ilişkin alacağın, müvekkil şirketin yönetim ofisindeki kıymetli evraklar ve malzemeler nedeniyle uğramış olduğu zararın ve yine müvekkil şirketin kira bedellerini tahsil etmekte güçlük ve gecikme yaşamış olması nedeniyle uğramış olduğu zararların HMK m.107 uyarınca toplanacak delillere göre belirlenerek davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi, fazlaya dair her türlü talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla ve harca esas değer olmak üzere; şimdilik 1.000 TL alacağın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, davalıların işyeri dokunulmazlığını ihlal, hakkı olmayan yere tecavüz ve sair haksız fiil ve eylemleri ile sebep olduğu manevi tahribat nedeniyle müvekkil yararına 100.000,00-TL manevi tazminata, ve müvekkil şirket tarafından kiralanan taşınmazdan davalının müdahalesinin men'ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde; tarafların tacir olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bahsi geçen yönetim ofisinin ... Çarşısı içerisinde yer aldığını, anılan çarşıda bir çok kimseye ait bir çok iş yeri bulunduğunu, sadece bir katında 23 adet dükkanın ... isimli şahsa ait olduğunu, bu 23 dükkanın bulunduğu yerde aynı zamanda ....r Çarşısının idare ve yönetim işlerinin yapıldığı küçük bir ofiste bulunduğunu, müvekkili ...'nin bu çarşının yönetim işlerini yaptığını, 23 dükkanın bulunduğu katın diğer davalı adına 2016 yılında mal sahibi ...'den kiralandığını , Bora Demir'in kendisinden aldığı vekaletname ile habersiz ve izinsiz olarak onun adına usulsüz bir takım işler yaptığını ve belgeler imzaladığını, ...'ün öğrendiğinde ilgiliyi azlettiğini, ...'ün müvekkili ...'ye kiracım sensiz, muhatabım sensin, kiracı olarak seni bilirim dediğini, davacının mal sahibi ... ile yaptığını iddia ettiği █████/2020 başlangıç tarihli sözleşmenin sahte olduğunu, böyle bir sözleşme yapılmadığını bildirerek davacı tarafın haksız ve mesnetsiz olarak açmış olduğu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:Dava; Kira sözleşmesinden kaynaklı zilyetliğe dayalı el atmanın önlenmesi, ecrimisil, kira geliri ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.Dosya Bakırköy ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ... esas, ... karar sayılı görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiş olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce █████/2023 tarihli karar ile "... davacı kira sözleşmesine dayalı zilyetlikten kaynaklı taşınmaz mülkiyetine yapılan müdahalenin menini ve bu müdahaleden kaynaklı ecrimisil, kira geliri ve manevi tazminat talep etmiş olup, davacı talebinde zilyetliğinin arkasında barındırdığı bir hakka yani kira ilişkisine dayandığı, davacının talebi salt zilyetliğin korunması ve yine arkasında barındırdığı kira ilişkisi olduğu, her iki uyuşmazlık yönünden de Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu, bu haliyle mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle USULDEN REDDİNE, mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna"şeklinde karar verilmiştir. İSTANBUL BAM ... HD konuyu inceleyen kararında İDM'ce Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ... esas ... Karar sayılı içtihatı gerekçe gösterilmiş ise de ; söz konusu kararda "TMK 981, 982 ve 983 maddeleri mal üzerinde zilyetlikten başka hiç bir hakkı bulunmayan kişilerin zilyetliğinin korunması için konulmuş hükümleri ihtiva etmektedir...Zilyet, zilyetliğin arkasında bulunan ayni veya şahsi bir hakka dayandığı takdirde dava bir hak davası niteliğini kazanır" şeklinde yapılan açıklamada salt zilyetliğin korunması davasının niteliği açıklanmış olup, somut uyuşmazlıkta davacının salt zilyetlik hakkına dayalı olarak dava açmadığı, zilyetlik hakkının arkasında bulunan kira sözleşmesinden kaynaklanan bir şahsi hakkı bulunduğu anlaşıldığından Sulh Hukuk Mahkemeleri görevli olmayıp genel mahkemelerin görevli olduğu anlaşıldığından İDM nin görevsizlik kararının yerinde olmadığı, davacının istinaf sebep ve gerekçelerinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.Davalı vekilinin istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;Davalı istinaf talebinde ; taraflar arasında bir kira sözleşmesi olmadığını, ayrıca dava dilekçesi ile ecrimisil, zilliyetliğin korunması ve manevi tazminat talep edildiğine göre, görevli mahkeme Asliye Hukuk (Asliye Ticaret) Mahkemesi olduğunu beyan etmiş olduğu anlaşılmakla yukarıda açıklanan gerekçe ile İDM kararının kaldırılması yönündeki talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır. Denilerek Genel mahkemenin görevli olduğu tespitiyle mahkememizce Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu yönündeki görevsizlik kararını Genel Mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle kaldırıldığı anlaşılmıştır.Yargılama tarihi itibari ile HMK. 114. maddesi çerçevesinde aranan dava şartlarından birisi ise mahkemenin görevli olmasıdır. HMK. 115/1 maddesi uyarınca dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında mahkeme kendiliğinden araştırır. Bu dava şartı noksanlığını mahkeme tespit eder ise HMK .115/2 maddesine göre usulden ret kararı verir.Görev yönünden mahkememizce dosya resen ele alınmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür. Taraflar arasındaki itirazın iptali talebine konu icra takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalının kaçak su kullandığı iddiasına dayalı olarak tutanak tutulduğu ve bu bedele ilişkin olarak davalı hakkında icra takibi başlatıldığı ve işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmaktadır.Taraflar arasındaki alacağa konu ilişkinin münhasıran 6102 sayılı TTK'da düzenlenen ticari işlerden olmadığı anlaşılmakla davalı yönünden tacir araştırması yapılmış olup, ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış, Ticaret Sicil Müdürlüğü verdiği müzekkere cevabında davacının tacir olarak ticaret sicil kaydı olmadığını bildirmiştir.Mahkememizce vergi dairesine müzekkere yazılmış, VUK 176-177. Maddesi gereğince davalının işletmesinin tacir işletmesi mi esnaf işletmesi mi sınırlarında kaldığı hususunun bildirilmesi istenilmiş, vergi dairesi tarafından verilen müzekkere cevabında davalı adına kayıtlı herhangi bir ticari işletmenin olmadığı bildirilmiştir. Nitekim davacı tarafından tutulan tutanak incelendiğinde; davalının söz konusu iş yerinde bulunmadığı, iş yerinde dava dışı üçüncü kişi kiracının bulunduğu, davalının işletmesinin olmadığı, davaya konu alacak talebinin davalının ticari işletmesinden kaynaklanmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim vergi dairesi de vermiş olduğu müzekkere cevabında davalı adına kayıtlı herhangi bir ticari işletmenin olmadığını açık bir şekilde bildirmiştir.Bu bağlamda davacının tacir olmadığı ve davaya konu alacak talebinin münhasıran 6102 sayılı Kanun'ndan kaynaklanan ticari işlerden olmadığı anlaşılmakta olup, taraflar arasındaki alacak iddiasına konu itirazın iptali davasının genel mahkeme niteliğinde olan Asliye Hukuk Mahkemesinde incelenerek sonuçlandırılması gerektiği, ticaret mahkemesinin eldeki davada davalının tacir olmaması sebebiyle görevsiz olduğu anlaşılmıştır. Nitekim davacının ve davalı tarafların her ikisinin de davalının tacir olduğuna ve davalıya ait bir ticari işletme olduğuna dair bir iddiasının olmadığı anlaşılmaktadır. Aynı konuyla ilgili İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİ Dosya No : ... karar No: ... Karar Tarihi : █████/2021 kararı ile de Dava, davacı şirkete ait taşınmazlara, davalı şirketçe yapılan müdahalenin önlenmesi, eski hale getirilmesi, enkazın kaldırılması, kal ve eski hale getirme masraflarının davalıdan tahsil edilmesi ve ecri misil talebine yönelik olup, dava dilekçesindeki açıklamalara göre, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı, mutlak ticari dava olmadığı, her iki yanın da ticari işletmesini ilgilendiren bir uyuşmazlığın söz konusu olmadığından nispi ticari dava niteliğinde de bulunmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. denmiştir.Ticari olmayan davalarda 6100 sayılı Kanun gereğince genel görevli mahkeme görevli Mahkeme asliye hukuk mahkemesi olup asliye hukuk mahkemesi ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisidir. Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır. Dava şartları kamu düzeninden olup kamu düzenine ilişkin hususlarda re'sen dikkate alınacak hususlardan olup dava şartı yokluğu halinde HMK'nun115/2.maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin KARŞI GÖREVSİZLİĞİNE, Görevli mahkemenin Bakırköy ... Asliye Hukuk Mahkemesi OLDUĞUNA, Mahkememiz kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde daha önce de Bakırköy ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararı verildiğinden olumsuz görev uyuşmazlığının halli merci tayini için dosyanın HMK 22/2 maddesi uyarınca İstanbul Bam ... hukuk Dairesine Gönderilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin KARŞI GÖREVSİZLİĞİNE,2-Görevli mahkemenin BAKIRKÖY ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA, 3-Mahkememiz kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde daha önce de BAKIRKÖY ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN görevsizlik kararı verildiğinden olumsuz görev uyuşmazlığının halli merci tayini için dosyanın HMK 22/2 maddesi uyarınca İSTANBUL BAM .... HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde karar verildi. █████/2025Başkan ... e-imza Üye ... e-imzaÜye ... e-imzaKatip ... e-imza