Anahtar kelimeler: Vkn Hala Hamili Kaybedildiğini Firmaya Hasımsız Şubesi Kıymetli Bahsi Vermediğini
T.C.
İSTANBUL18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin borç karşılığında ... Şirketi VKN:... isimli firmaya ... Bankası A.Ş. , ...Şubesi, düzenleme yeri ..., 1.000.000 TL bedelli, ... seri numaralı, hamili ... Şirketi olan çek keşide ettiğini ancak çeki ... isimli firmaya vermediğini, müvekkili tarafından çekin kaybedildiğini, yapılan araştırmalara rağmen hala bulunmadığını, bahsi geçen çekin müvekkilinin kontrolünden çıkmasından dolayı, ödemenin geçici olarak durdurulmasını, bahsedilen ve resen göz önüne alınacak hususlar doğrultusunda;...Bankası A.Ş. , ... Şubesi, düzenleme yeri ..., 1.000.000 TL bedelli, ... seri numaralı, hamili... Şirketi olan çekin iptal edilmesine, iptali talep edilen çekin bilgi dışında üçüncü şahısların eline geçme riskine karşı, ödemenin tedbiren durdurulmasına ( ödeme yasağı ) karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLER ve GEREKÇE : Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava kıymetli evraklardan olan çekin iptali istemine ilişkindir.TTK nun 780.madde de çek'in senet metninde "çek" kelimesini, kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, muhatabın ticaret unvanını, ödeme yerini, düzenleme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını taşımak zorundadır. TTK nun 781. madde de bu unsurları taşımayan senedin çek sayılmayacağı düzenlenmiştir.Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.TTK. 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m)Çek iptali talep edilebileceği yargı uygulamasında kabul edilmektedir. Ancak, imzalı çekin iptalini hamil isteyebilecektir. Huzurdaki davada davacı keşideci ve çek hesabı sahibi olduğundan ve bu hali ile davacı hamil sıfatını haiz olmadığından, zayii nedeniyle çek iptali davasını, ancak kıymetli evrak niteliğinde bulunan çek hamilinin açabileceği, keşideci hesap sahibinin çek iptal talebinde hukuki yararı bulunmadığı gözetildiğinde davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;1-Davacının davasının HMK m.114/1-h bendi kapsamında hukuki yarar yokluğundan USULDEN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40-TL karar ilam harcı dava açılırken başlangıçta peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,Dair, tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi. █████/2025Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ...¸e-imzalıdır