sürücüye varislerinin tevzi limitinin açtığını kasko rücuen vefat şahsın karıştığı

Anahtar kelimeler: Sürücüye Varislerinin Tevzi Limitinin Açtığını Kasko Rücuen Vefat Şahsın Karıştığı

T.C.

İSTANBUL

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı aracın ...'ın sevk ve idaresinde iken 2014 tarihinde karıştığı trafik kazasında ...'in vefat ettiğini, vefat eden şahsın varislerinin; müvekkiline ve sürücüye ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. sayılı dosyası ile maddi ve manevi tazminat davası açtığını, davaya konu taleplerin davalı sigorta şirketinin ... numaralı genişletilmiş kasko sigorta poliçesi kapsamında teminat altına alındığını, teminat limitinin 200.000,00-TL olduğunu, bu nedenle davanın davalı şirkete ihbar edildiğini, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06.05.2019 tarih ... E.... K. sayılı kararı ile ... 26. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini ve müvekkilinin icra dosyasına teminat ibraz ettiğini, müvekkilinin davalı sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde ödemesi gereken miktarı 05.01.2023 tarihinde 53.506,55-TL olarak icra dosyasına ödediğini, davalının kaza tarihini kapsayacak şekilde 31.12.2014 - 31.12.2015 dönemi için ... nolu poliçe ile Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi - Genişletilmiş Kasko sigortalarının bulunduğunu, icra takibine konu edilen ilamda hüküm altına alınan alacağın manevi tazminata ilişkin olduğunu, poliçede manevi tazminat klozunun bulunduğunu, anılan icra dosyasına ödeme yapılması icra takibini takiben davalıya yazılı olarak bildirildiğini ancak ödeme yapılmadığını, rücu kapsamında da ödeme yapılmadığını iddia ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili tarafından ödenen 53.506,55-TL'nin şimdilik 50.000,00-TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 05.01.2023 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahmilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; ... plakalı aracın müvekkili nezdinde ... numaralı Genişletilmiş Kasko Sigortası ile sigortalı olduğunu, kaza tarihi itibariyle poliçe teminatının kişi başı 200.000,00-TL olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığının ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. E. Sayılı dosyasında tespit edildiğini, davayı kabul etmemekle müvekkilinin ancak sigortalısının kusuru oranında sorumlu olacağını iddia ederek; davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıdan tahmilini talep etmiştir.

Mali Müşavir Bilirkişinin █████/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "... 26. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında talep edilen asıl alacak tutarının 29.079,50-TL ve işlemiş faizin ise 9.809,00-TL olduğunu, davacı tarafından █████/2023 tarihinde 53.506,55-TL ödeme yapılarak dosyanın kapatıldığını, davacının yaptığı ödemeyi davalı sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunduğunu, ihbarın █████/2023 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen rücu kapsamında ödeme yapılmadığını, sigorta şirketinin █████/2023 tarihinden 5 gün sonra █████/2023 tarihine kadar ödeme yapması gerektiğini, 29.079,50-TL asıl alacak için takip tarihe kadar yasal faiz oranı üzerinden 9.816,16-TL faiz hesaplaması yapıldığını, davacının ... 26. İcra Müdürlüğü'nün ... dosyasındaki 29.079,50-TL asıl alacak için takip tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz oranı üzerinden 6.453,26-TL faiz hesabı yapıldığını, █████/2023 ödeme tarihi itibariyle asıl alacak + faiz masraflarının 8.164,79-TL olarak hesaplandığını, davacının ... 26. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile icra takibine konu edilmiş tutarlar için 53.513,71-TL hesaplama yapıldığını, davacı tarafından █████/2023 tarihinde 53.506,55-TL ödeme yapıldığını, taraflarınca hesaplanan tutarın 53.513,71-TL olduğunu, davacı tarafından yapılan ödemenin takip tutarı ile uyumlu olduğunu, davacının ödediği tutarın 53.506,55-TL olduğunu, dava tarihinin ise █████/2024 olduğunu, dava tarihi itibariyle davacının alacak tutarının 59.008,20-TL olduğunu, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ilamında hükmedilen 15.000,00-TL asıl alacak için takip tarihine kadar 8.288,63-TL faiz hesaplamasının yapıldığını, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ilamında hükmedilen 15.000,00-TL asıl alacak için takip tarihinden ödeme tarihine kadar 3.328,77-TL faiz hesaplaması yapıldığını, 15.000,00-TL asıl alacak tutarının ödeme tarihi itibariyle faiz ve ferilerin toplamının 31.576,41-TL hesaplandığını, son durumda asıl alacağın 31.576,41-TL ve 3.246,75 faiz olmak üzere 34.823,16-TL alacağın bulunduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.

Mali Müşavir Bilirkişinin █████/2025 Tarihli Ek Raporunda Özetle; "İcra dosyasında talep edilen asıl alacak tutarı 29.079,50-TL ve işlemiş faizin 9.809,00-TL olduğunu,

A) Hükmedilen 15.000,00-TL'lik asıl alacağa, ihbardan haberdar olduğu anlaşılan 14.02.2017 tarihine 5 iş günü eklenmek suretiyle temerrüt tarihinin belirlenmesi ve dava dışı alacaklının (... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi davacısının) başlattığı takip tarihine kadar yasal faiz işletilmesi, takip öncesi işlemiş faizin hesaplanması, 14.02.2017 ihbar tarihi 5 iş günü ilave edildiğinde 19.02.2017 gününe ulaşıldığını, hesaplamanın aşağıdaki şekilde olduğunu:¸

B) ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında manevi tazminat yönünden dosyamız davacısı aleyhine hükmedilen yargılama gideri için 06.05.2019 karar tarihinden dava dışı alacaklının başlattığı takip tarihine kadar yasal faiz işletilmesi, takip öncesi işlemiş faizin hesaplanması:

C) Takip öncesi alacak miktarının takip çıkışı olarak belirlenmesi:¸

D) Ödeme tarihine kadar işlemiş faiz hesabını yapılması: 30.104,15-TL asıl alacak için takip tarihinden ödeme tarihe kadar yasal faiz oranı üzerinden 6.673,22-TL faiz hesaplaması yapıldığını, 05.01.2023 ödeme tarihi itibariyle takipten sonra ve icra masraflarıznz 8.164,79-TL hesaplandığını, genel icmal olarak icra dosyasında 51.193,07-TL hesaplama yapıldığını ve davacının 05.01.2023 tarihinde 53.506,55.TL ödeme yaptığını, tarafından yapılan hesaplamaya göre tutarın 51.193,07-TL olduğunu, davacının 50.000,00-TL talebine bağlı kalınması gerektiği" görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLER:

-... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası

-... 26. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası

-Davacı vekili tarafından sunulan; ... numaralı poliçe ile Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi

-Bilirkişi raporları

-Tarafların beyan ve dilekçeleri

-Arabuluculuk son tutanağı

-Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, genişletilmiş kasko sigortası kapsamında zarar görenlere icra dosyası kapsamında ödenen bedelin davacının akidi olan davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının aracının sebep olduğu trafik kazası kapsamında dava dışı zarar görenler için ödenmesine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının, ferileri ile birlikte davacının kasko sigortacısı olan davalıdan rucüen tahsili istemine ilişkindir.

Davalı, davacı aracının kaza tarihindeki kasko sigortacısıdır. Davacı aracının sebep olduğu ölümlü trafik kazası kapsamında, müteveffa yayanın mirasçıları tarafından davacı malik, dava dışı ZMMS ve sürücü aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasında ... 4. ATM ...E. sayılı dosyasında karar verilerek davacıların maddi tazminat talepleri reddedilmiş, manevi tazminat talepleri ise kısmen kabul edilmiştir. Manevi tazminata ilişkin karar istinaf kararı ile █████/2022 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı, hükmedilen manevi tazminat bedellerini icra kanalıyla █████/2023 tarihinde ödedikten sonra kasko sigortası sözleşmesi kapsamında kaldığından bahisle davalıdan rucuen talep etmektedir. Mezkur dava dosyasında, dosyamız davacısı tarafından, dosyamız davalısına, dava ihbar edilmiştir. İhbar tarihi net olmasa da dosyamız davalısı tarafından █████/2017 tarihinde ihbara cevap verilerek sorumluluğun kendilerinde olmadığı bildirilmiş, böylelikle dosyamız davacısının sorumluluk iddiası ve talebi reddedilmiştir.

Davacı ile davalı arasında imza edilen kasko poliçesinde 200.000,00 TL'ye kadar manevi tazminat limiti bulunmaktadır. Zarar görenlerin malik, sürücü, ZMMS'ye karşı başvuru hakkı seçimlik olup bu kişiler meydana gelen zarardan kanun gereği müteselsilen sorumlu olsalar da dosyamız tarafları arasındaki akit gereği poliçe limiti dahilinde üstlenilen manevi tazminatın sorumluluğu netice olarak davalı sigorta şirketi üzerindedir. Davacı yasa ve kesinleşmiş hüküm gereği borcunu ödese de sözleşmesel yükümlülük uyarınca bu sorumluluğu akidi olan davalıya yönelterek ödediği miktarı rucuen talep edebilecektir. Rücu miktarı ise ayrıca değerlendirilmelidir.

6100 sayılı HMK 69. Maddesi ihbarın etkisini düzenlemektedir.

Düzenleme; "(1) Müdahilin de yer aldığı asıl davada hüküm, taraflar hakkında verilir.

(2) Fer’î müdahilin, tarafla rücu ilişkisinde, asıl davadaki uyuşmazlık hakkında yanlış karar verildiği iddiası dinlenilmez. Ancak, müdahil, zamanında ihbar yapılmadığı için davaya geç katıldığını veya yanında katıldığı tarafın iddia ve savunma imkânlarını kullanmasını engellediğini ya da kendisince bilinmeyen iddia ve savunma imkânlarının, tarafın ağır kusuru sebebiyle kullanılamadığını belirterek, yanında katıldığı tarafın yargılamayı hatalı yürüttüğünü ileri sürebilir." şeklindedir. Görüldüğü üzere dosyamız davacısı kendisi aleyhine ikame edilen davada asıl tazminat sorumluluğunun dosyamız davalısında olduğundan bahisle davayı ihbar etmiş ancak ihbar olunan iddiaları ve sorumluluğu doğrudan inkar ederek dosyamız davacısı yanında davaya feri müdahil sıfatıyla katılmamış, yargılamaya sessiz kalmıştır. Hal böyle iken anılan dosyada yanlış karar verildiğini veya hükmedilen miktarların fahiş olduğunu dosyamız davacısına karşı ileri süremeyecektir. Bunun yanında ihbarın geç yapıldığına, savunma imkanının ağır kusurla ortadan kaldırıldığına dair bir iddia veya savunma bulunmadığından dosyada kesinleşen kusur oranları ve hükmedilen miktarlar yönünden ayrıca inceleme yapılmasına gerek görülmemiş, miktar ve oranlar aynen kıstas alınmıştır.

Asıl davada hükmedilen asıl alacak miktarı toplam 15.000,00 TL; ek mali bilirkişi raporu ile belirlendiği şekilde davacı aleyhine hükmedilen toplam yargılama gideri ise 15.104,15 TL'dir. Sigorta şirketi yönünden yasal ihbar ve başvuru süreleri bulunduğundan davacıdan ayrı olarak olay tarihinden itibaren faiz sorumluluğu olmayacak, temerrüt durumu olayın ve talebin ihbar tarihine göre belirlenecektir. Kasko sigortalarındaki genel hüküm nedeniyle başvurudan itibaren gün 45 gün içinde ödeme sorumluluğu bulunsa da davalı, asıl davada kendisine yapılan ihbara verdiği █████/2017 tarihli cevap ile talebin kesin suretle reddedildiği, bu durumda başkaca süre beklemenin sonuca etkili olmayıp yararsız olduğu, asıl alacak yönünden davalının temerrüdünün bu tarih itibariyle doğduğu anlaşılmıştır. Yargılama giderleri yönünden ise asıl davanın █████/2019 karar tarihi itibariyle temerrüt oluşacaktır.

Bu durumda takipteki alacak için sözleşmesel sorumluluğu bulunan asıl muhatap davalı olacağından, takip çıkışı ve takipteki feri alacakların kendi nezdinde oluşan temerrüt tarihine göre belirlenmesi ve hesap edilmesi gerekmiştir. Alınan bilirkişi raporundaki maddi hatalar giderilecek şekilde hesaplama yapıldığında;

15.000,00 TL'lik (toplam manevi tazminat miktarı) asıl alacak için █████/2017 temerrüt -█████/2020 takip tarihi arasındaki 1242 gün için %9 yasal faiz oranı ile 4.593,60 TL işlemiş faiz,

15.104,15 TL'lik yargılama gideri için █████/2019 karar tarihi -█████/2020 takip tarihi arasındaki 440 gün için %9 yasal faiz oranı ile 1.638,60 TL işlemiş faiz,

olmak üzere davalı yönünden hesap edilmesi gereken takip çıkış miktarı 36.336,30 TL olacaktır.

Davalı yönünden takibe konu edilebilecek asıl alacak miktarı 30.104,15 TL (15.000,00+15.104,15 TL) için █████/2020 takip tarihinden █████/2023 ödeme tarihine kadar geçen 902 gün için %9 yasal faiz oranı ile 6.695,40 TL takipten sonra işlemiş faiz hesap edilmesi gerekmiştir.

Takip çıkış miktarı üzerinden hesap edilmesi gereken 1.653,30 TL tahsil harcı, 54,40 TL başvuru harcı, %16 oranıyla hesap edilmesi gereken 5.813,80 TL'lik alacaklının icra vekalet ücreti, 118,80 TL dosya masrafı da eklendiğinde davalının sorumlu olduğu toplam rucu miktarı (koyu rakamların toplamı) 50.672,00 TL olarak belirlenmiştir. Davacının talebi bu miktarı aşmamakla 50.000,00 TL'lik davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, tarafların tacir sıfatı gereği hükmedilen miktara █████/2023 ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;

1-Davanın Kabulü ile, taleple bağlı kalınarak 50.000,00-TL'nin █████/2023 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Alınması gereken 3.415,50-TL karar ve ilam harcından 853,88-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 2.561,62-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvuru harcı ve 853,88-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.281,48-TL harç bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti toplamı 3.682,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

6-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen ilgilisine iadesine,

Dair, gerekçel/i kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere karar verildi. █████/2025

Katip Hakim

e-imza e-imza