yöneltmesi sulama aşan bunu geriye isteyebileceğini düşürücü düzenine davayı kesinlik

Anahtar kelimeler: Yöneltmesi Sulama Aşan Bunu Geriye İsteyebileceğini Düşürücü Düzenine Davayı Kesinlik

10. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : ████████ E., ████████ K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asıl dava dilekçesinde; 15.07.1991 tarihinde .... Sulama Kooperatifinde 3 ay süre ile çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1- Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın hizmet tespit davası olduğunu, kamu düzenine ilişkin olduğunu, davacının bu davayı çalıştığı iş yerine yöneltmesi gerektiğini, davacının dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık hizmetlerinin tespitini isteyebileceğini, bunu aşan talebin hak düşürücü süre nedeni ile reddi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

2- Davalı Kooperatif tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 21.01.2015 tarihli kararı ile 5 yıllık hak düşürücü süre dolduğundan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Mahkemenin 21.01.2015 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay 21.Hukuk Dairesnce; "...yapılacak iş, öncelikle davacı tarafa ticaret sicilinden kaydı silinerek tüzel kişiliği sona eren SS ...'nin ihyasını sağlamak amacıyla dava açması için uygun süre vermek, ihya edilen SS ... usulüne uygun olarak davaya dahil edildikten sonra işin esasına girmek, beyanına başvurulan davacı tanığının söz konusu kooperatiften verilmiş işe giriş bildirgesi ve hizmet cetvelini davalı Kurumdan getirtmek, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrosu olmadığından bunun öncesinde veya sonrasında verilen dönem bordrolarını getirtmek, bu bordrolarda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak beyanlarına başvurmak, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu" belirtilerek söz konusu karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 17.09.2020 tarihli kararı ile davanın kabulü ile davacının 15.07.1991 - 30.09.1991 tarihleri arasında davalı SS ... ünvanlı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

C. 2. Bozma Kararı

Mahkemenin 17.09.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairece; "...eldeki dava açılmadan önce, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından işveren kooperatif aleyhine açılan dava sonucunda, Kaş Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.10.2009 tarih ████████-████████ sayılı kararı ile, Kaş Ticaret Sicilinin 0106 sırasında kayıtlı SS Yeşilköy (Fırnaz Köyü) Sulama Kooperatifinin feshine, tasfiye için Kaş İlçe Tarım Müdürlüğünde görevli ziraat mühendisi ... ...’in atanmasına karar verildiği, işveren kooperatifin tasfiyesi tamamlanarak, tasfiye sonrasında ticaret sicilinden terkin edildiği, yeniden ihyasına ilişkin olarak davacı kuruma verilen yetkiye istinaden, Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Kooperatif Yönetim Kurulu üyelerine ve Kumluca Ticaret Odasına husumet yöneltilmek suretiyle açılan dava sonucunda; Kaş Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.03.2018 gün ████████-████████ sayılı kararı ile davanın Kumluca Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Kooperatif Yönetim Kurulu yönünden kabulü ile; Kumluca Ticaret Sicil Müdürlüğünün Kaş-... Sicil numarası ile kayıtlı dava konusu tasfiye halindeki SS. Yeşilköy (... Köyü) Sulama Kooperatifinin terkin kaydının iptali ile yeniden ihyasına, davanın Kumluca Ticaret ve Sanayi Odası yönünden pasif husumet yönünden reddine karar verildiği, 19.06.2018 tarihinde kararın kesinleştiği, ancak incelenen kararda ihya kararı verilen kooparatifin tasfiye memurluğuna atananların saptanamadığı anlaşılmakla; tasfiye memurları ticaret sicilinden sorgulanarak varsa tasfiye memurlarına, yoksa tasfiye memuru tespiti için davalı kuruma süre verilip keyfiyet yerine getirildikten sonra; kooperatiifi temsilen tasfiye memurlarına tebligatlar yapılıp, taraf teşkili sağlanılarak yargılama yapılması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu" gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin 12.10.2023 tarihli kararı ile somut olayda bir tek davacı tanığı .. .., davacının belirttiği tarihlerde davacının çalıştığı yönünde beyanda bulunmuş olup, işbu davanın niteliği gereği tek başına davacı tanığının beyanı ile karar verilmesi mümkün olmadığından, her türlü tereddütten uzak bir şekilde işe başlama, bitiş, işin niteliği gibi konularda dava ispatlanamadığı değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiştir.

E. 3. Bozma Kararı

Mahkemenin 12.10.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairece; "...eldeki davada, Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya elverişli değildir.

Davacının 15.07.1991 tarihinde davalı işveren nezdinde işe giriş bildirgesinin Kurum kayıtlarına intikal ettirildiği, işverence talep konusu dönemde bordro verilmediği, öte yandan işyeri dosyasının iz imha edildiği, davalı Kooperatifin tasfiye memuru olan tanık ..., tanık olarak duruşmada dinlenip, davacının 1991 yılında işe girdiğini, ancak kaç ay süreyle çalıştığını hatırlamadığını beyan ederek davacının işe başladığını doğruladığı anlaşılmıştır. 03.04.1991 tarihinden itibaren 8 gün, 01.08.1992 tarihinden itibaren 30 gün davalı işyerinde kısmi bildirimleri bulunan tanık Recep Yöntem, davacıyla çalıştıklarını açıkça beyan etmiştir. Diğer tanıklar da davacının bir dönem çalışmalarını doğrulamıştır.

Davacının davalıya ait işyerinde çalışmakta olduğu sabit ise de; 15.07.1991 tarihinden itibaren 3 ay süre ile çalıştığına dair iddiası karşısında, sulama birliğinden su alan ilgililer, çiftçiler, komşu işyeri tanıkları re’sen saptanarak dinlenilmeli, davacının çalışma süresi somut olarak tespit edilmelidir. Tüm bu araştırmalara rağmen beyanına başvurulacak hiçbir tanığın tespit edilememesi halinde, davacının işe giriş bildirgesinde işe başladığı belirtilen tarihte 1 gün süreyle çalıştığı belirgin olup, bu sürenin gözetilmesi gerekir." gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Dördüncü Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının 4 3600 01 01 ... .. .. ... sicil nolu dosyada işlem gören davalı S.S. ...'nde, 15.07.1991 tarihinde 1 gün süre ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın öncelikle hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, davacının çalışma iddiasının hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ispatlanamadığını, tanık beyanları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, Kurumun davalı olması gerekirken feri müdahil olarak gösterilmesinin hatalı olduğunu, buna göre davanın reddi ile lehine vekalet ücreti verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının 15.07.1991 tarihinden itibaren 3 ay süreyle davalı işveren yanında hizmet akdi ile çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 7. maddesine 6552 sayılı Kanun’un 64. maddesi ile eklenen son fıkrası ile 25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren ve 5521 sayılı Kanun’u yürürlükten kaldıran 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 4. maddesinin 2. fıkra hükmü gözetildiğinde 02.12.2013 tarihinde açılan davanın niteliği gereği davalı Kurumun yasal hasım olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince, karar başlığında davalı sıfatı ile gösterilip, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken buna ilişkin karar verilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3. Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının karar başlığındaki "Fer'i Müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu" ibaresinin silinerek yerine "Davalı ..." yazılmasına, hükmün 2. ve 3. bentlerinde yer alan "davalıdan" kelimesi silinerek, yerine "Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan, Davalı Kooperatiften" ibarelerinin yazılmasına, hükmün 4. ve 6. bentlerinde yer alan "davalıdan" kelimesi silinerek yerine "davalılardan" kelimesinin yazılmasına, ayrıca 6. bendin devamına "Davalı Kurum kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kuruma ödenmesine" cümlesinin eklenmesine, hükmün 5. bendi silinerek yerine "Davalı Kurum tarafından harcanan 161,20 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre 80,60 TL'sinin davacıdan alınarak Davalı Kuruma ödenmesine" ibarelerinin yazılmasına, hükmün son paragrafında yer alan "feri müdahil" ibaresi silinerek yerine "davalı" kelimesi yazılmak suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

21.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.