Anahtar kelimeler: Şahinbey Parselasyon Gecekondu Encümeninin Alanda Müşaviri Altinci Büyükşehir Süreci Gaziantep
T.C.
D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : █████████Karar No : ████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Genel MüdürlüğüVEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Gaziantep İli, Şahinbey İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. ve 2981 sayılı İmar Ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun'un Ek 1. maddeleri uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Gaziantep Büyükşehir Belediye Encümeni'nin ... tarihli, ... sayılı kararı ile oluşan imar parsellerinin tesciline ilişkin işlemlerin ve parsalasyon işleminin dayanağını oluşturan, Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile Mahkemece mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu işlemlerden Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Encümeni'nin ... tarihli, ... sayılı kararının 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve plan notlarında belirtilen ilkelere uygun olarak tesis edildiği, uygulamaya giren taşınmazlara bulunduğu yere en yakın parselden yer verildiği, bu şekilde tahsis edilen parselin yapılaşmaya müsait olduğu,, düzenleme sınırının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak geçirildiği, düzenleme ortaklık payının imar mevzuatında öngörülen usul ve esaslara uygun olarak belirlendiği, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18.maddesi ile 2981 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi uyarınca yapılan işlemin parselasyon tekniğine ve dağıtım esaslarına uygun olduğu; anılan işlemin dayanağını oluşturan 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planının dava konusu taşınmaz yönünden üst ölçekli plan hükümlerine ve planlama teknikleri açısından da ilgili mevzuatta tanımlı gösterim-lejant tekniklerine uygun olarak yapıldığı; parselasyon işlemi sonucunda oluşan imar parsellerinin tapuda tescili işleminin, tescil edilmek üzere tapu idaresine gönderilen kesinleşen parselasyon planlarının, tapu idaresi tarafından ilgililerin muvaffakatı aranmaksızın sicilleri planlara göre resen tanzim ve tesis edileceğinden hukuka aykırılık taşımadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce, istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : 1. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından savunma verilmemiştir.2. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Gaziantep İli- Gaziantep Havaalanı- Kilis İli yol güzergahının mevcut imar planındaki 50 m'lik imar yolu ile kesiştiği bölgede yaşanan trafik sorununun çözülmesi, hızlı, rahat ve güvenli ulaşımın sağlanması amaçlarıyla geliştirilen katlı kavşak projesi kapsamında hazırlanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonları (Yeşilvadi Bulvarı Havaalanı Kesişim ve Çevresine İlişkin Revizyon Plan) Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanmıştır. Söz konusu uygulama imar planına dayanılarak, Gaziantep Büyükşehir Belediye Encümeni'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. ve 2981 sayılı İmar Ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler Ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun'un Ek 1. maddeleri uyarınca parselasyon yapılmasına karar verilmiştir. Parselasyon uygulamasına Gaziantep İli Şahinbey İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... ada, ... parsel sayılı, mülkiyeti davacıya ait taşınmazların da dahil edilmesi sebebiyle, Gaziantep Büyükşehir Belediye Encümeni'nin ... tarihli, ... sayılı kararının, bu karara dayanak teşkil eden 1/1000 ölçekli uygulama revizyon imar planının ve parselasyon sonucunda oluşan imar parsellerinin tapuda davacı adına kaydedilmesine ilişkin tescil işlemlerinin iptallerine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzel kişiliği" başlıklı 123. maddesinin 1. fıkrasına göre, idare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, "Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: .. b) Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak... c) Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak... f) Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek. g) (Değişik: █████/2012-6360/7 md.) Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek; kentsel tasarım projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulunan yapılara ilişkin yükümlülükler koymak; ilân ve reklam asılacak yerleri ve bunların şekil ve ebadını belirlemek; meydan, bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi işlerini gerçekleştirmek..." hükmüne yer verilmiştir. Uygulama imar planı, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinde, "tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" şeklinde; Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde ise, "Nazım imar planı ilke ve esaslarına uygun olarak yörenin koşulları ve planlama alanının genel özellikleri, yapının kullanım amacı ve ihtiyacı, erişilebilirlik, sürdürülebilirlik ve çevreye etkisi dikkate alınarak; yapılaşmaya ilişkin yapı adaları, kullanımları, yapı nizamı, bina yüksekliği, taban alanı katsayısı, kat alanı kat sayısı veya emsal, yapı yaklaşma mesafesi, ön cephe hattı, ifraz hattı, kademe hattı, ada ayrım çizgisi, taşıt, yaya ve bisiklet yolları, ulaşım ilişkileri, parkları, meydanları, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, gerektiğinde; parsel büyüklükleri, parsel cephesi ve derinliği, arka cephe hattı, yol kotu ve bu kotun altındaki kat adedi, bağımsız bölüm sayısı gibi yapılaşma ve uygulamaya ilişkin kararları, uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/1.000 ölçekte onaylı hâlihazır haritalar üzerinde, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan plan" şeklinde tanımlanmıştır. Yine Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Genel planlama esasları" başlıklı 7. maddesinde, "Planlar; pafta, gösterim, plan notları ve plan raporu ile bir bütündür..." düzenlemesine; "Plan raporu" başlıklı 9. maddesinde, "(1) Mekânsal planlara ilişkin, kendi kademesine göre ve yapılış amacının gerektirdiği açıklamaları içeren bir plan raporu hazırlanır. (2) Plan raporunda, planın türü, ölçeği, kapsamı ve özelliğine göre; vizyon, amaç,hedefler ve stratejiler belirlenerek, koruma-kullanma esasları, alan kullanım kararları, yoğunluk ve yapılaşmaya ilişkin konularda planlama esasları ve uygulama ilkeleri, eylem planları, açık ve yeşil alan sistemi, ulaşım, erişilebilirlik ve mekânın etkin kullanılması, gerektiğinde koruma, sağlıklaştırma ve yenileme program, alan ve projelerinin etaplama esasları, alan kullanım dağılımı tablosu gibi hususlarda açıklamalara yer verilir. (3) Planların araştırma aşamasında yapılan çalışmalarda elde edilen bilgi, belge ve sonuçlar ayrı raporlar halinde sunulabilir. (4) Plan değişikliklerinde, değişiklik gerekçesi ve yapılan gereklilik analizlerini ayrıntılı açıklayan plan raporu hazırlanması zorunludur. (5) İmar planlarında, bu Yönetmelikte tanımlanan veya plan gösteriminde bulunan kullanımlardan birden fazla mekânsal kullanımın aynı alanda bir arada bulunması durumunda uygulamaya yönelik alan kullanım oranları, otopark, yeşil alan ve benzeri sosyal ve teknik altyapı kullanımlarına ilişkin detaylar ile gerektiğinde bağımsız bölüm sayısı, plan raporu ve plan notlarında ayrıntılı olarak açıklanır." düzenlemesine; "İmar planı revizyonu ve ilaveleri" başlıklı 25. maddesinin 1. fıkrasında ise, "İmar planlarının ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı durumlar ile üst kademe plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi için bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak imar planlarında revizyon yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir. 3194 sayılı Kanun'un dava konusu parselasyon tarihinde "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlığıyla yürürlükte olan 18. maddesinin 1. fıkrasında, imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyelerin yetkili olduğu, sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise söz konusu yetkilerin valilikçe kullanılacağı düzenlenmiştir. 2981 sayılı İmar Ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun'a █████/1986 tarihli, 3290 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle eklenen Ek 1. maddesi ise, "İmar planı olan yerlerde, 9/5/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesi gereğince arsa ve arazi düzenlemelerinde, binalı veya binasız arsa ve arazilere bu Kanundan önce özel parselasyona dayalı veya hisse karşılığı satın alınan yerler dikkate alınarak müstakil, hisseli parselleri veya üzerinde yapılacak binaların daire miktarları gözönünde bulundurularak kat mülkiyeti esasına göre arsa paylarını sahipleri adlarına resen tecsil ettirmeye valilik veya belediyeler yetkilidir." hükmünü içermektedir. Öte yandan, dava konusu işlemler tarihinde yürürlükte olan İmar Kanununun 18 inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde düzenleme sahası, " Sınırı tesbit ederek, düzenlenmesine karar verilen sahadır. " şeklinde; düzenleme sınırı, "Düzenlenecek imar adalarının imar planına göre yol, meydan, park, genel otopark, yeşil saha gibi umumi hizmetlere ayrılan ve tescile tabi olmayan alanlar ile cami ve karakol yerlerini çevreleyen sınırdır." şeklinde; parselasyon planı ise, "İmar planının araziye uygulamasından sonra yapılacak röleve ölçülerine göre boyut değiştirmeyen paftalar üzerine çizilen, kesin parselasyon durumunu gösteren ve tapuya tescil işlemlerine esas alınan plandır." şeklinde tanımlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Anayasa'nın yukarıda yer verilen 123. maddesi uyarınca görevleri kanunla düzenlenen idare, ancak kanunlarda kendisine bırakılan alanlarda faaliyet gösterebilir. Anayasa ve kanunların idareye bıraktığı alanlarda tesis edilecek idari işlemlerin hangi idari makam ve organca yapılabileceği de yine başta Anayasa olmak üzere kanunlarla gösterilir. "Yetki kuralları" olarak adlandırılan ve kamu düzeni ile yakından ilişkisi nedeniyle yargı makamlarınca uyuşmazlığın her safhasında ve re'sen incelenmesi gereken bu kurallar, idare açısından bağlayıcıdır. Bir diğer deyişle, idarenin bu kurallara aykırı olarak tesis edeceği her işlem yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olacaktır. 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin, büyükşehir belediyelerinin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 1. fıkrasının yukarıda yer verilen (b) bendinden anlaşılacağı üzere, büyükşehir belediyesi sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânı açısından bu planları yapma, yaptırma ve onaylayarak uygulama yetkisi büyükşehir belediyelerine ait iken uygulama imar plânları, bu plânlarda yapılacak değişiklikler, parselasyon plânları ve imar ıslah plânları açısından söz konusu yetkiler büyükşehir içindeki ilçe belediyelerine aittir. Anılan fıkranın (b) ve yine yukarıda yer verilen (c) bentleri bir arada değerlendirildiğinde ise, büyükşehir belediyelerinin, ilçe belediyelerinin görev ve yetki alanına giren söz konusu plânlar açısından asli yetkisinin bu planları aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmalarını denetlemekten ibaret olduğu; ancak istisnai olarak, nazım imar plânlarının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde ilçe belediyelerince yapılmamaları halinde uygulama imar ve parselasyon plânlarını ve Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili olmak kaydıyla her ölçekteki imar ve parselasyon plânları ile her türlü imar uygulamasını yapma veya yaptırma yetkisinin de yine büyükşehir belediyelerine ait olduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, büyükşehir belediyelerinin dava konusu uygulama imar planı ve parselasyon işlemini doğrudan yapmaya yönelik 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) ve (c) bentlerinden doğan yetkisinin, yine aynı Kanun uyarınca istisnai durumlarda kabul edildiği göz önünde bulundurularak, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuki denetiminde aşağıda dava konusu her bir idari işlem yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılırken, yargı makamlarınca re'sen dikkate alınması gereken yetki unsuruna öncelik verilmiştir. I. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planına ilişkin kısmı yönünden incelenmesi: a) Yetki unsuru yönünden Gaziantep İli- Gaziantep Havaalanı- Kilis İli yol güzergahının mevcut imar planındaki 50 m'lik imar yolu ile kesiştiği bölgede yaşanan trafik sorununun çözülmesi, hızlı, rahat ve güvenli ulaşımın sağlanması amaçlarıyla geliştirilen katlı kavşak projesi kapsamında Gaziantep Büyükşehir Belediyesi'nce hazırlanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonları (Yeşilvadi Bulvarı Havaalanı Kesişim ve Çevresine İlişkin Revizyon Plan) Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanmıştır. Bu planlardan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, davacıya ait taşınmazları da kapsayan alanda yapılan parselasyon işleminin dayanağını oluşturması sebebiyle söz konusu uygulama işlemiyle birlikte iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. 5216 sayılı Kanun'un 1. fıkrasının yukarıda yer verilen (f) ve (g) bentleri kapsamında büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında yer alan katlı kavşak projesinin gerçekleştirilebilmesi amacıyla hazırlanan dava konusu 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının yine aynı fıkranın (c) bendi uyarınca doğrudan büyükşehir belediyesince yapılmasında yetki kurallarına aykırılık bulunmamakla birlikte, söz konusu yetkinin yukarıda izah edildiği üzere istisnai bir düzenleme teşkil ettiği dikkate alındığında, plan onama sınırının, sadece plan revizyonunu zorunlu kılan katlı kavşak projesinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan alanı içerecek şekilde belirlenip belirlenmediğinin de ortaya konulması gerekmektedir. Zira projenin gerçekleştirilmesi için gerekli ve yeterli olan alandan daha geniş bir alanda planlama yapılması, 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendiyle büyükşehir belediyesine istisnai olarak tanınan doğrudan uygulama imar planı yapma yetkisinin aşılması sonucunu doğuracaktır. Dosyanın ve bu kapsamda davalılardan Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından sunulan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli revizyon imar planı paftalarının incelenmesinden, plan onama sınırının batı ucunda yer alan kavşak yapısı ile bu kavşaktan doğu yönüne doğru uzanan 50 metre en kesitli taşıt yolunun kuzey ve güney kesimlerindeki kreş, cami, sağlık tesis alanı, park ve rekreasyon alanı gibi sosyal altyapı alanlarının ve bunların yanı sıra konut, konut dışı kentsel çalışma ve ticaret alanı gibi kullanım kararlarını da içeren geniş bir alan ile söz konusu taşıt yolunun doğu ucundan kuzey doğu istikametine doğru dar bir şerit şeklinde uzanan 15 metre en kesitli taşıt yolunun da planlama sahasına dahil edildiği; ancak -özellikle doğu istikametinde uzanan 50 metre enkesitli taşıt yolunun kuzey ve güney kesimi yönünden- bu genişlikte bir alanda planlama yapılmasının zorunlu olup olmadığı yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmadan hüküm tesis edildiği görülmüştür. Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince öncelikle, plan onama sınırları içerisinde getirilen kullanım kararları bağlamında (park-rekreasyon, konut, donut dışı kentsel çalışma alanı vb.), büyükşehir belediyesinin yetkili olup olmadığı hususu da göz önünde bulundurularak, dava konusu revizyon uygulama imar planının yetki unsuru yönünden hukuka uygun olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. b) Sebep ve şekil unsurları yönünden Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, imar planı revizyonu, mevcut planın ihtiyaca cevap vermediği, uygulanmasının mümkün olmadığı veya üst kademe plan kararlarına aykırı olduğu durumlarda, planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi suretiyle yapılır ve imar planları, türü, ölçeği, kapsamı ve özelliğine göre yapılış amacının gerektirdiği tüm açıklamaları içeren açıklama raporlarıyla bir bütün oluştururlar. Bu anlamda, hazırlanması yasal bir zorunluluk olan plan açıklama raporu bulunmayan imar planlarının şekil unsuru yönünden hukuka aykırı olacakları açıktır. Öte yandan, planın türü, ölçeği, kapsamı ve özelliğine göre gerekli tüm bilgileri içermesi gereken plan raporu, işlemin sebep unsurunun ortaya konulması açısından da önem arz etmektedir. Uyuşmazlıkta dava konusu uygulama imar planına ait açıklama raporunun dosyaya sunulmadığı görülmüştür. Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince yeniden karar verilirken, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama ve -dava konusu edilmemekle birlikte- bu planın dayanağını oluşturan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planına ait plan raporlarının bulunup bulunmadığı araştırılarak, her iki planın da plan açıklama raporu hazırlanmadan yapılmış olmaları halinde bu durumun dava konusu uygulama imar planı açısından iptal sebebi teşkil edeceği göz önünde bulundurulmalıdır. Bu itibarla, gerek plan raporlarının hazırlanıp hazırlanmadığı gerekse planlama sınırları itibarıyla, davalı büyükşehir belediyesinin 5216 sayılı Kanun'la kendisine istisnai olarak tanınan doğrudan uygulama imar planı yapma yetkisinin aşılıp aşmadığının tespiti hususlarında yeterli inceleme yapılmadan davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında, 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı yönünden isabet görülmemiştir. II. Kararın Gaziantep Büyükşehir Belediye Encümeni'nin ... tarihli, ... sayılı kararına ilişkin kısmı yönünden incelenmesi: Dava konusu uyulama imar planının davacıya ait taşınmazları da kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin Gaziantep Büyükşehir Belediye Encümeni'nin ... tarihli, ... sayılı kararının dayanağını teşkil etmesi sebebiyle, Bölge İdare Mahkemesince uygulama imar planının hukuka aykırılığının tespit edilmesi halinde bu plana dayanılarak tesis edilen parselasyon işleminin de iptaline karar verileceği tabiidir. Uygulama imar planının hukuka uygun olduğunun tespiti halinde ise, parselasyon işleminin incelenmesine geçilmelidir. a) Yetki unsuru yönünden 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasıyla büyükşehir belediyelerine tanınan parselasyon planlarını yapma veya yaptırma yetkisi, ancak nazım imar planlarının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde ilçe belediyelerince parselasyon planı yapılmaması veya söz konusu işlemlerin Kanunlarla büyükşehir belediyelerine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili olması hallerinde (Bu ikinci durumda büyükşehir belediyeleri parselasyon ve diğer her türlü imar uygulamasını yapmakla da yetkilidir.) kullanılabilen, istisnai nitelikte bir yetki olup; bu haller dışında belirtilen işlemleri yapma yetkisi büyükşehir sınırları içindeki ilçe belediyelerine aittir. Uyuşmazlıkta, davalı Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından dosyaya sunulan dayanak revizyon uygulama imar planı paftaları ile parselasyon işlemine ait düzenleme sınırı ve durum haritası bir arada incelendiğinde, düzenleme sınırının, dayanak revizyon plan onama sınırını aşar şekilde belirlendiği görülmüştür. Nitekim bakılan dava özelinde de, mülkiyeti davacıya ait taşınmazlar, her ne kadar düzenleme sınırı içerisinde yer alsalar da, plan onama sınırının dışında kalmaktadırlar. Bu durumda, büyükşehir belediyesince dayanak revizyon uygulama imar planı sınırlarını aşar şekilde, bir diğer deyişle ilçe belediyesinin yetki alanına giren sahayı da kapsayacak şekilde tesis edilen parselasyon işleminde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır. b) 2981 sayılı Kanun'un Ek-1. maddesinin uygulanmış olması yönünden Parselasyon işleminde yetki unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunmadığının tespit edilmesi halinde, işlemin 2981 sayılı Kanun'un Ek-1. maddesinin uygulanması yönünden incelenmesine geçilmelidir. Bu bağlamda, yukarıda yer verilen mevzuattan, 2981 sayılı Kanun'un Ek-1. maddesinin uygulanabilmesi için, düzenleme sahasında, İmar Kanunu'nun yürürlük tarihi olan █████/1985 tarihinden önce yapılmış ve belediye, tapu, noter gibi resmi bir kurumca onaylanmış özel parselasyon ve/veya tapuya şerh edilmiş rızai taksim sözleşmesinin bulunmasının gerektiği anlaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden, davacının parselleri dışındaki bazı parseller açısından hisse taksimi yapılarak 2981 sayılı Kanun'un Ek-1. maddesinin uygulandığı; ancak Bölge İdare Mahkemesi'nin ... tarihli, E:... sayılı ara kararına davalı idareler tarafından verilen █████/2021 ve █████/2021 tarihli cevaplarda, düzenleme sahasında █████/1985 tarihinden önce resmi kurumlarca onaylanmış özel parselasyon yahut da tapuya şerh edilmiş rızai taksim sözleşmesinin bulunmadığının belirtildiği görülmüştür. Bu durumda, dava konusu parselasyon işleminde, uygulanabilmesi için gerekli hukuki koşullar bulunmadığı halde 2981 sayılı Kanun'un Ek-1. maddesinin uygulanmış olması sebebiyle de hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı, Gaziantep Büyükşehir Belediye Encümeni'nin ... tarihli, ... sayılı kararı yönünden de isabetli bulunmamıştır. III. Kararın tescil işlemlerine ilişkin kısmı yönünden incelenmesi : 3194 sayılı İmar Kanunu'nun yukarıda yer verilen 18. maddesi uyarınca, parselasyon sonucunda oluşturulacak imar parsellerinin tahsis edildikleri kişiler adına tapu sicilinde tescillerinin, bu kişilerin muvafakatine ihtiyaç bulunmaksızın, yetkili belediyenin bildirimi üzerine re'sen yapılacağı açık olmakla birlikte, uyuşmazlıkta, yukarıda açıklanan sebeplerle hukuka aykırı olan, mülkiyeti davacıya ait taşınmazları da kapsayan alanda parselasyon yapılmasına yönelik Gaziantep Büyükşehir Belediye Encümeni'nin ... tarihli, ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi gerektiğinden, Şahinbey Tapu Müdürlüğü'nce re'sen gerçekleştirilen tescil işlemlerinin de yasal dayanaklarının ortadan kalkacak olmaları sebebiyle iptallerine karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında tapu tescil işlemleri yönünden de hukuka uyarlık görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.