Anahtar kelimeler: Dci Blue Işığının İkaz Satıma Şasi Yanması Motorundan Motor Ses

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T. C.A N K A R A 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2024GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH :█████/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalıdan ... marka ... CombiJoy 1.5 Blue dCi 95 bg D-FulllTPK1 model, VF1RJK00871385892 şasi numaralı ve K9KU876D353810 Motor no'lu 2023 tescil tarihli aracı 761.305,40 TL ye satın aldığını ve aracı █████/2023 tarihinde teslim aldığını, aracın tesliminden kısa bir süre içerisinde aracın motorundan ses gelmesi ve motor ikaz ışığının yanması üzerine firma yetkilileriyle iletişime geçildiğini, araçtaki problemin tespiti için █████/2023 tarihinde ... ...Otomotiv Yetkili Servisine götürülerek teslim edildiğini, yetkili servisçe aracın ayıp/hasar tespit işlemlerinin ve teslim tarihinin █████/2023 tarihi öngörülmüş olmasına rağmen aracın müvekkili firmaya teslim edilmediğini, müvekkili firma satım konusu aracın ayıplı çıkmasından doğan ayıpsız benzeriyle değişim hakkının bulunduğunu, davalı yetkilileri tarafından arızanın giderilebileceği söylendiğini ancak aracın fiilen 6 gün kullanıldığı, henüz 836 km'de bir araç olması ve araç motorunun aracın en önemli aksamı olması dikkate alındığında müvekkilinin aracı kullanmakta endişesi bulunduğunu belirterek tüm bu sebeplerle davanın kabulü ile dava konusu ayıplı aracın ayıpsız benzeriyle değişim taleplerinin kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık Ve İnş. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; Davaya konu aracın üreticisi müvekkil şirket olmadığından davanın öncelikle husumet yönünden reddinin gerektiğini, davacının ayıp ihbar yükümlülüğünü yasal süresi içerisinde yerine getirmediğini, alıcının ayıba dayanarak ileri sürdüğü taleplerinin dinlenmesinin ön şartı olan ayıp ihbarı ortada yok iken ve ayıp ihbarına ilişkin hak düşürücü süreler aşıldığından davacının taleplerinin sırf bu nedenle dahi reddi gerektiğini, davacı aracını 09.11.2023 tarihinde satın aldığını, davayı 23.12.2023 tarihinde ikame ettiğini, kanunda belirtilen sürelerde ayıp ihbarında bulunulmadığını, yasal süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunmayan davacının aracı bu hali ile kabul ettiğinin kabulü gerektiğini, müvekkili tarafından araç teslim edilirken davacının aracı muayene ettiğini, aracı eksiksiz ve hasarsız olarak teslim aldığını, araç davacıya teslim edilmeden önce ... mühendisleri tarafından detaylı olarak incelendiğini, ayıba ilişkin iddiaların kabulünün mümkün olmadığını, araçta mevcut olduğu iddia edilen ayıbın satım esnasında mevcut olduğunun ispat yükü davacı yanda olmasına rağmen bu hususun ispat edilmediğini, dava konusu olayda araç değişimi koşulları oluşmadığını, işbu davada davacı tarafın seçimlik hakkını tamirden yana kullandığını, bu kapsamda seçimlik hakkı kullanılmış olduğundan aracın misli ile değişimi talebi tamamen hakkın kötüye kullanımı anlamına geldiğini, davacı tarafça iddia olunan sözde arızaların kullanıma bağlı olarak meydana gelmiş olma ihtimalinin bulunduğunu, araç halen davacı tarafça sorunsuz olarak kullanıldığını, davacının araç değişim talebinin yersiz olduğunu, davacı tarafça araç müvekkil şirkete ait servise giriş yapmadığını, bu sebeple davacı tarafça iddia edilen ayıplara ilişkin müvekkil şirket tarafından her hangi bir tespit yapılmasının mümkün olmadığını, davacı tarafça buna ilişkin hiçbir belge ve evrak dosyaya sunulmadığından onarıma ilişkin belgelerin ...Otomotiv yetkili servisinden sorularak dosyaya kazandırılması gerektiğini belirterek tüm bu sebepler ile davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. İhbar olunan ...Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davaya konu aracın üreticisi veya satıcı müvekkil şirket olmadığını, davacı ile müvekkil şirket arasında hiçbir sözleşmesel bağ bulunmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, davacı ayıp ihbar yükümlülüğünü yasal süresi içeresinde yerine getirmediğini, davacı aracı satın alırken aracı muayene ederek teslim almış olduğunu, araçta herhangi bir arıza olmadığını, çalışır durumda olduğunu ve talebine uygun olduğunu kabul ettiğini, davaya konu araçta tespit edilemeyen, çözülemeyen, tekrarlayan bir arıza-gizli ayıp- üretim hatası söz konusu olmadığını, davacı tarafça iddia edilen şikayetçe servise başvurulduğunu, davacı seçimlik haklarından onarım hakkını kullandığını, davaya konu araçta her hangi bir ayıp bulunmadığını, iddia edilen problemin kullanımdan olduğunu, tüm bu sebepler ile davanın öncelikle ayıp ihbarının süresinde yapılmaması nedeniyle reddini, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. İhbar olunan Oyak ... Otomobil Fabrikaları A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili firma otomotiv ana sanayiinde faaliyet göstermekte olan ve araç üretimi işi ile iştigal etmekle olan bir şirket olduğunu, araç satış ve satış sonrası servis hizmetleri, yetkili servisleri, müşteri hizmetleri faaliyet alanında olmadığını, ürettiği modeller arasında davaya konu edilen araç bulunmadığını, her ne kadar davalı ...Oto ..... Tic. Ltd. Şti.'nin sunmuş olduğu ihbar dilekçesinde müvekkil firmanın dava konusu aracın üreticisi olduğu belirtilmiş ise de müvekkili şirketin dava konusu bakımında üretici sıfatının bulunmadığını, dava konusu araç müvekkil şirketi üretimi olmadığından dava konusu aracın servis geçmişine ve müşteri hizmetleri ile görüşme ve yazışmalara ilişkin müvekkil şirkette herhangi bir kayıt bulunmadığını, tüm bu sebepler ile husumet itirazların değerlendirilerek ihbar olunan konumunda olan müvekkili şirket aleyhine hüküm tesis edilmemesini, davacı tarafça bildirilecek olan delillere karşı beyan ve delil bildirme haklarının saklı tutulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.Mahkememizce █████/2024 tarihinde bilirkişiler Rıza Erhan Kutlu ve Mevlüt Avcı tarafından bilirkişi heyeti raporu ve █████/2024 tarihinde bilirkişi heyeti ek raporu aldırılmıştır.... ...Otomotive, ...Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnşaat Ticaret Limited Şirketine, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne, ... İl Emniyet Müdürlüğüne, ... ...Ankaraya, Türkiye Noterler Birliği Başkanlığına müzekkere yazıldığı görüldü.Dava, davacının davalıdan satın aldığı aracın ayıplı çıktığından bahisle misliye değiştirilmesi istemlidir.Bilirkişi raporları, ödeme belgeleri, müzekkere cevapları, aracın onarımına dair servis ve hasar kayıtları ile getirtilmesi gerekli tüm belgeler celpedilerek incelenmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, satışa konu aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise üretimden kaynaklı kaynaklanmadığı, ayıbın niteliği ayıplı kabul edilmesi halinde ihbar sürelerine uyulup uyulmadığı, aracın misliyle değişim koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır. Öncelikle belirtmek gerekir ki tarafların tacir olması nedeniyle yapılan sözleşme, ticari satış niteliğindedir. 6102 sayılı TTK'nın 23/1-c maddesi uyarınca ticari satışlarda; “malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme soncunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, TBK'nun 223. maddesinin 2. fıkrası uygulanır” hükmüne yer verilmiştir. TBK'nun 223. maddesinin 2. fıkrasında ise; “Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak satılanda olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa hemen satıcıya bildirilmelidir. Bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır” şeklidedir. TBK’nın 225. maddesi gereğince ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamayacaktır. Satıcının ağır kusurlu olmadığı durumlarda tacirler arası satış sözleşmelerinde ayıp ihbarının yapıldığının ispatı TTK 18. maddesinin 3. fıkrası uyarınca noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır. Bu husus geçerlik şartı olmayıp ispat şartına ilişkindir.6102 sayılı TTK'nun 23/1 maddesinde;“Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ve mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır.” hükmü düzenlenmiştir.6098 sayılı TBK'nun menkul satımına ilişkin bölümde yer alan 219.maddesinde; “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi niteliği ve niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasında sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur" hükmünün yer aldığı, yine aynı yasanın 227.maddesinde: "satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: “1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.” hükümleri düzenlenmiştir.Uyuşmazlığın çözümü teknik incelemeyi gerektirdiğinden aracın bulunduğu Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak araç başında keşif incelemesi yapılmış ve sonrasında █████/2024 tarihinde bilirkişiler Rıza Erhan Kutlu ve Mevlüt Avcı tarafından sunulan bilirkişi heyeti raporuna göre; 1.Tespit konusu aracın, 26 GP 001 plakalı, 2017 model, Sandero Dtepway 1.5 DCI 90 Euro5 tipinde, Dacia marka, Motor No:K9KC612D424456, Şasi No:UU15SDCLC58652920, mavi renkli, dizel yakıtlı, hususi otomobil olduğu, 2.Davacı firma bu aracı, 09.11.2023 tarihinde, 18A2023000003614 seri nolu e-fatura ile 761.305.40TL bedelle davalı ...Oto Mot. Araç. Taş. ve İnş Tic. Ltd. Şti’den -0-km olarak satın aldığı, 3.Davacının sunduğu flaş-bellek içerisinde 2adet video olduğu, bu videoların incelenmesinde, aracın normal olmayan şekilde çok sesli olarak çalıştığının tespit edildiği, 4.Dava konusu araç motor arızası nedeniyle 18.11.2023 tarihinde Eskişehir ... yetkili servisi ...Otomotiv firmasına götürüldüğü, 5.Eskişehir ... yetkili servisi ...Otomotiv firmasında aracın motoru indirilerek ve açılarak yapılan incelemelerde, silindir kapak fincan yerinde hasar krepaj, eksantrik mili kam muyluda hasar, emme-egsozt sübapları oturma yüzeylerinde hasar tespit edildiği, 6....Otomotiv ... yetkili servisinde, aracın silindir kapağı ve buna bağlı olarak hasar gören parçaların değiştirilerek, aracın motoruna yenileme-rektifiye işlemi yapılarak çalışır hale getirildiği, 7.Mahkeme heyeti ile birlikte yapılan keşif sırasında, aracın 904km’de olduğu, dava konusu araçla kısa süreli ve mesafeli test sürüşü yapıldığında, araçta her hangi bir ses ve arıza tespit edilmediği, 8.Dava konusu araçta oluşan arızanın, hidrolik supap itici yağlanma sorunu, hidrolik supab iticisi, supab çekirdeği ve supab yay bağlantısından kaynaklı olup bu çalışma grubunun boşa çıkması neticesinde olduğu, bu gruptaki arıza ve devamındaki verdiği hasarların, supab açılmasında zamanlama ayar hatasından (sente ayarı) da başlangıcında kaynaklı olabilme ihtimalinin değerlendirildiği, konuları hep birlikte değerlendirildiğinde, 9.Dava konusu araçta oluşan motor arızasının kullanım hatasından oluşmayacağı, araçta üretimden kaynaklanan bir hatanın olduğu, bu nedenle aracın ayıplı olduğu, davacı bu ayıbı göremeyeceği ve bilemeyeceği için ayıbın gizli ayıp olduğu kanaatine varıldığı, 10.Aracın misliyle değişimi konusunun hukuki bir konu olduğu, bu nedenle heyetimizce değerlendirilme yapılmasının uygun olmayacağı raporu edilmiştir.Taraf vekillerinin kök rapora karşı itirazları karşılanarak araçta yapılan onarım sonucu aracın değer kaybedip kaybetmediği hakkında düzenlenen █████/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporuna göre; Kök raporda da açıkladığımız üzere dava konusu araçta oluşan arızanın, hidrolik supap itici yağlanma sorunu, hidrolik supab iticisi, supab çekirdeği ve supab yay bağlantısından kaynaklı olup bu çalışma grubunun boşa çıkması neticesinde olduğu, bu gruptaki arıza ve devamındaki verdiği hasarların, supab açılmasında zamanlama ayar hatasından (sente ayarı) da başlangıcında kaynaklı olabilme ihtimalinin değerlendirildiği, Dava konusu araçta oluşan motor arızasının yukarıda yeniden teknik olarak açıklandığı üzere kullanım hatasından oluşmayacağı, araçta üretimden kaynaklanan bir hatanın olduğu, bu nedenle aracın ayıplı olduğu, davacı bu ayıbı göremeyeceği ve bilemeyeceği için ayıbın gizli ayıp olduğu kanaatine varıldığı, Dava konusu aracın, 09.11.2023 tarihinde, 18A2023000003614 seri nolu e-fatura ile 761.305.40TL bedelle davalı ...Oto Mot. Araç. Taş. ve İnş Tic. Ltd. Şti’den -0-km olarak satın aldığı, 16.11.2023 tarihinde 409km’de iken arıza yaptığı, dava konusu araçta oluşan motor arızası nedeniyle aracın motoruna yapılan yenileme işlemi nedeniyle, aracın orijinalliği bozulduğu, bu nedenle 2.el araç piyasasında olay tarihi itibariyle yapılan araştırmalarda, araçta 80.000-TL değer kaybı oluşabileceği tespit edildiği, Aracın misliyle değişimi konusunun hukuki bir konu olduğu, bu nedenle heyetimizce değerlendirilme yapılmasının uygun olmayacağı rapor edilmiştir.Deliller değerlendirilmiştir.Somut olayda, Davacının dava konusu aracı 09.11.2023 tarihinde, 18A2023000003614 seri nolu e-fatura ile 761.305.40TL bedelle davalı ...Oto Mot. Araç. Taş. ve İnş Tic. Ltd. Şti’den -0- km olarak satın aldığı, aracın ... plaka sayılı ... marka ... CombiJoy 1.5 Blue dCi 95 bg, VF1RJK00871385892 şasi ve K9KU876D353810 motor numaralı, 2023 tescil tarihli ve beyaz renkli olduğu, davacının aracı satın aldıktan sonra araçta arıza ortaya çıkması üzerine Eskişehir'de bulunan ...Otomotiv isimli yetkili servise █████/2023 tarihinde teslim etmiş olduğu, yetkili servis olan ...Otomotiv firmasında aracın motoru indirilerek ve açılarak yapılan incelemelerde, silindir kapak fincan yerinde hasar krepaj, eksantrik mili kam muyluda hasar, emme-egsozt sübapları oturma yüzeylerinde hasar tespit edildiği, aracın silindir kapağı ve buna bağlı olarak hasar gören parçaların değiştirilerek, aracın motoruna yenileme-rektifiye işlemi yapılarak çalışır hale getirildiği, bu hizmet karşılığı davacının yetkili servise ödemede bulunduğu anlaşılmıştır. Davanın açıldığı tarih ve öncesindeki aracın ayıp-arıza durumu mahkememizce dikkate alınacağından dava tarihinden sonraki sunulan servis ve hasar kayıtları dikkate alınmaksızın yargılamaya devam olunmuştur.Davacının TBK md. 227'de bulunan diğer seçimlik haklarını (yetkili serviste ücretsiz onarım gibi) kullanmaksızın ayıplı olduğu bildirilen aracın misliyle değişimini talep ettiği, aracın satın alındığı davalıya husumetin yöneltilmesinin uygun olduğu, bu nedenlerle davalının aksine itirazlarının reddi gerektiği, diğer yandan bilirkişi marifetiyle yapılan tespitlere ve hükme esas aldırılan raporlara göre araçta oluşan motor arızasının kullanım hatasından oluşmayacağı, araçta üretimden kaynaklanan bir hatanın olduğu, bu nedenle aracın ayıplı olduğu, davacı bu ayıbı göremeyeceği ve bilemeyeceği için ayıbın gizli ayıp niteliğinde olacağı kanaatine varıldığı, diğer yandan aracın iki yıllık garanti süresi içinde ayıp ortaya çıktığından davacının ayrıca ihbarda bulunmasının gerekmediği, araçtaki kullanıcıdan kaynaklanmayan üretim hatası sebebiyle yüksek miktarda (80,000-TL) değer kaybettiği anlaşılmıştır. Davacının sıfır km olarak ve garantili şekilde yetkili bayiden satın aldığı aracın motorunda arıza bulunması, ayıbın gizli ayıp niteliğinde olması, davacının araçtan beklediği faydayı sağlayamaması ve arızanın-ayıbın niteliği gereği davacının mevcut haliyle aracı kullanmasını beklemenin uygun düşmemesi, davacının yetkili servise aracın onarımı için 434.901,50-TL toplam ödemede bulunması, ayrıca hasar nedeniyle yapılan onarımların araçta yüksek miktarda değer kaybına sebebiyet vermesi hususları dikkate alındığında TBK md. 227 uyarınca davacının aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi şeklindeki talebi yerinde görülmüş ve aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kabulü ile; TBK md. 227 uyarınca ... plaka sayılı ... marka ... CombiJoy 1.5 Blue dCi 95 bg, VF1RJK00871385892 şasi ve K9KU876D353810 motor numaralı, 2023 tescil tarihli ve beyaz renkli aracın davalıya iadesi ile sıfır km ayıpsız misliyle değiştirilmesine, 2-Kabul edilen 761.305,40 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 52.004,77 TL karar ve ilam harcından 13.001,20 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 39.003,57 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 13.001,20 TL peşin harç ve 38,40 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 13.309,45 TL harç ile; davacının karşıladığı 1.207,00 TL tebligat gideri, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti 3.030,30 TL keşif harcı ve 1.600,00 TL ATGV ücreti gideri olmak üzere toplam 15.837,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 761.305,40 TL üzerinden takdir edilen 118.195,81 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, taraf vekillerinin ve ihbar olunan ...Motorlu Araçlar vekilinin yüzüne karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025