Danıştay 2. Daire Başkanlığı'nın 2021/16130 Esas, 2024/97 Karar Sayılı Polis Memuruna Verilen Disiplin Cezası İptal Davası İçtihat Kararı
Özet: Dava, polis memurunun "görevde kayıtsızlık" nedeniyle alması gereken disiplin cezasının, tekerrür hükümleri uygulanarak bir üst cezaya çevrilmesi ve maaş kesintisi şeklinde uygulanmasına karşı açılmıştır. İlk derece mahkemesi, tekerrüre esas alınan bir fiilin daha sonra hafifletilmesi nedeniyle tekerrür uygulamasının hukuka aykırı olduğuna karar vererek işlemi iptal etmiştir. Davalı idare, işlemin hukuka uygun olduğunu savunarak kararı temyiz etmiştir. Dava dosyasında davacının "görevde kayıtsızlık" fiili sabit bulunmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : ██████████Karar No : ███████TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava, polis memuru olarak görev yapan davacının, "görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerli bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-6 maddesi uyarınca "3 günlüğe kadar aylık kesimi cezası" ile cezalandırılması gerekmekte ise de aynı Tüzüğün 14. maddesi uyarınca tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle bir üst ceza olan "4 ay kısa süreli durdurma" cezasıyla tecziyesine, öğrenim durumu itibariyle yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan anılan cezanın 657 sayılı Kanun'un 125/5. maddesi uyarınca brüt aylığının 1/4 oranında kesilmesi suretiyle uygulanmasına ilişkin … günlü, … sayılı İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Beşinci Dairesinin █████/2019 günlü, E:██████████, K:█████████ sayılı bozma kararına uyularak verilen … İdare Mahkemesinin … günlü, E:… , K:… sayılı kararıyla; tekerrüre esas alınan aylık kesimi cezalarından birisinin, davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-3 maddesinde yer alan "Kıyafet Yönetmeliğine aykırı biçimde giyinmek" fiili nedeniyle verildiği, ancak bu fiilin █████/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede "kınama cezasını gerektiren fiiller" arasında düzenlendiği, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da ise (█████/2018 günlü, 7148 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik ile) tekrar aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller arasına alındığı, bu durumda, her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği ve bu kararın verildiği tarihte tekerrüre esas alınan "Kıyafet Yönetmeliğine aykırı biçimde giyinmek" fiilinin karşılığı "aylıktan kesme" cezası olsa da ve bu cezanın bu hali ile idari anlamda kesinleştiği anlaşılmakta ise de, █████/2017 günlü 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 682 sayılı KHK'da "kınama cezasını gerektiren fiiller" arasına alınmış olması ve lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olması karşısında, dava konusu disiplin cezasına dayanak alınan bu fiilin tekerrüre esas alınamayacağı ve dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacıya isnat edilen fiilin sübut bulduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun █████/2020 günlü, K:███████ sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Polis memuru olarak görev yapan davacının, İstanbul ili, Bahçelievler İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde, █████/2012 tarihinde nöbetçi olduğu sırada hırsızlık olayı mağduru … 'nin müşteki olarak ifadesi alındıktan sonra, olayın aydınlatılması için gerekli yazışmaları ve olay yeri inceleme tutanağını tanzim etmediği iddiasıyla yapılan soruşturma sonucunda, "görevinde kayıtsızlık gösterdiği ve görevini savsakladığından" bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 5/A-6 maddesi uyarınca "3 günlüğe kadar aylık kesimi cezası" ile cezalandırılması gerekmekte ise de aynı Tüzüğün 14. maddesi uyarınca tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle bir üst ceza olan "4 ay kısa süreli durdurma" cezasıyla tecziyesine, öğrenim durumu itibariyle yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan anılan cezanın, 657 sayılı Kanun'un 125/5. maddesi uyarınca brüt aylığının 1/4 oranında kesilmesi suretiyle uygulanmasına karar verilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-6 maddesinde, "görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerli bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek" fiili üç günlüğe kadar aylık kesimi cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır. Tüzük'ün dava konusu işlem tarihinde "Yinelenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde her yinelenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü ve daha sonraki her uygulamasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır. █████/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, anılan Tüzük'ün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler. Bu nedenle, disiplin cezası verilebilmesi için öncelikle isnat edilen kusurlu halin veya fiilin tespiti gerekmektedir. Kusurlu halin veya fiilin tespitinden kasıt ise, disiplin cezasına konu edilen fiil veya halin zamanı, yeri, şekli gibi tüm unsurlarının ortaya konulması, böylelikle fiilin kim tarafından, ne zaman, nerede ve ne şekilde işlendiğinin net ve açık bir şekilde belirlenmesidir. Her ne kadar İdare Mahkemesince, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olması karşısında, dava konusu disiplin cezasına dayanak alınan fiillerden birinin bu ilke uyarınca tekerrüre esas alınamayacağı ve dolayısı ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, somut uyuşmazlıkta öncelikle, davacıya isnat edilen eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilmesi gerekmekte olup, Mahkemece, fiilin sübuta erip ermediğine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu itibarla; Mahkemece, öncelikle fiilin sübuta erip ermediğinin incelenmesi, fiilin sübuta erdiğinin tespiti halinde ise, yukarıda anılan 7068 sayılı Kanun'da tekerrür düzenlemesine yer verilmemesine ilişkin lehe düzenleme dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile verilen dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, █████/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.