10. Hukuk Dairesi'nin 2023/6080 E., 2023/9269 K. sayılı, Yurtdışı Borçlanma ve Yaşlılık Aylığı Tahsisi Davası İstinaf Kararı Özeti.
Özet: Davacı, yurtdışı ev kadınlığı ve zorunlu sigortalılık sürelerini borçlanarak Türkiye'de 08.02.1991 tarihinden itibaren sigortalı sayılmak ve yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunmuştur. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş, ancak Bölge Adliye Mahkemesi, davacının Alman rant sigortasının daha sonra başlaması nedeniyle ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak davayı reddetmiştir. Davacı, kararı temyiz ederek eksik inceleme yapıldığını savunmuştur; uyuşmazlık, sigortalılık başlangıç tarihi ve yaşlılık aylığı bağlanma koşulları üzerinedir.
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ E., ████████ K.HÜKÜM/KARAR : RetİLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. İş MahkemesiSAYISI : ████████ E., ████████ K.Taraflar arasındaki yurtdışı borçlanmasına göre Türkiye' de sigortalılık başlangıç tarihinin 08.02.1991 tarihi olarak tespiti ile 01.03.2020 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı tahsisi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili, müvekkilinin 08.02.1991 tarihi itibariyle yurtdışı ev kadınlığı ve zorunlu sigortalılık sürelerini borçlanıp ödediğini, 08.02.1973 doğumlu olması nedeniyle 18 yaşın ikmaliyle 08.02.1991 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak alınarak, borçlanma ve Türkiye'deki sigortalılık sürelerinin toplamı olan 4/1-a kapsamındaki 5485 gün üzerinden, 01.03.2020 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini, davalı Kurumun aksine işlemlerinin iptalini talep ve dava etmiştir.II. CEVAPDavalı Kurum vekili, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun bulunduğunu belirterek davanın reddini istemişir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının sigorta başlangıç tarihinin 08.02.1991 tarihi olduğunun tespitine, davacıya tahsis talebinde bulunduğu 27.02.2020 tarihini izleyen ay başı olan 01.03.2020 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B.İstinaf SebepleriDavalı Kurum vekili özetle, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu usul ve yasaya aykırı olarak verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...davacının Alman Rant sigortasına tabi sürelerinin 24.07.1993 tarihinde başlaması, 08.02.1991 tarihi ile 24.07.1993 tarihi arasında borçlandığı sürelerin ev hanımlığı süreleri olduğu, davacının Alman Rant Sigorta belgesindeki kayıtları dikkate alındığında 08.02.1991 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak kabul edilmemesi ve yaşlılık aylığının reddine dair Kurum işleminin yerinde olduğu, davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı bulunduğu anlaşıldığı..." gerekçesi ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu usul ve yasaya aykırı olarak verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, yurt dışı borçlanması yaparak Türkiye'den yaşlılık aylığı tahsisi talebinde bulunan davacının, sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti ile hangi tarih itibariyle yaşlılık aylığının bağlanabileceği hususundadır.2. İlgili Hukuk1 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile Türkiye Cumhuriyeti ile Federal Almanya Cumhuriyeti arasında Sosyal Güvenlik Hakkında Sözleşme' nin 29/4 üncü, 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi.2 Davanın yasal dayanağı olan Türkiye Cumhuriyeti ile Federal Almanya Cumhuriyeti arasında Sosyal Güvenlik Hakkında Sözleşme' nin 29/4 üncü maddesi "(4) Bir kimsenin Türk sigortasına girişinden önce bir Alman rant sigortasına girmiş bulunması halinde, Alman Rant Sigortasına girişi, Türk Sigortasına giriş olarak kabul edilir.",3201 sayılı Kanun'un "Süre tespiti, sigortalılığın başlangıcı ve sürelerin değerlendirilmesi" başlıklı 5 inci maddesinin 2 nci ve 3 üncü bendi " Sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir." düzenlemesini,Aynı maddede 5 inci bent olarak bulunan "(Ek fıkra: 17/4/2008-███████ md.) Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini, bu Kanuna göre borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmaz.(Ek cümle: 10/9/2014-███████ md.) Ancak, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir." düzenlemesini amirdir.3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. İnceleme konusu davada, 08.02.1973 doğumlu davacının Alman Rant Sigortasına giriş tarihinin 24.07.1993 olduğu, Türkiye'de sigorta başlangıç tarihinin 4/1-a kapsamda 18.07.2014 tarihi olduğu anlaşılmakla, temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıdaki yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 05.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.