2009/8574 ve 2009/15118 numaralı davaların, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesiyle ilgili kısmen kabul, kısmen red kararının temyiz incelemesi.

Özet: Gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin geçersizliği nedeniyle açılan alacak davasında, davacı taşınmazın bedelini ve yaptığı masrafları talep etmiş, davalı ise taşınmazın kirasız kullanım karşılığında verildiğini savunmuştur; mahkemece kısmen kabul kararı verilmiştir. Temyiz incelemesinde, tapulu taşınmaz satışının resmi şekilde yapılmaması nedeniyle sözleşmenin geçersiz olduğu, davacının imalat bedelini ve ödediği bedelin denkleştirme ilkesine göre dava tarihindeki değerini isteyebileceği gözetilerek, bilirkişi incelemesiyle imalat bedelinin tespiti ve ödenen bedelin güncellenmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı-karşı davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 27.03.1995 tarihli adi yazılı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile davalıdan 3 nolu bağımsız bölümü 600-YTL bedelle satın aldığını, satış bedelinin tamamını ödediğini ve daireyi kaba inşaat seviyesinde teslim aldığını, dairenin eksik olan kısımlarını tamamlayarak yıllarca malik sıfatıyla ev olarak kullandığını, taşınmazın hisseli olması nedeniyle resmi satışının yapılamadığını, davalının gönderdiği 14.03.2007 tarihli ihtarname ile taşınmazın haksız işgal edilmesi nedeniyle boşaltılmasının istendiğini ileri sürerek, fazlası saklı kalmak üzere dairenin dava tarihindeki bedeli olan 60.000-YTL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Davalı, sözleşmenin iradesi dışında boş olarak imzalatıldığını, sonradan davacı tarafından doldurulduğunu, dairenin davacıya satılmadığını, sadece dairenin içini yaptırmak karşılığında kirasız kullanmak üzere davacıya verildiğini, karşılığında teminat senedi alındığını savunarak, davanın reddini dilemiş, karşı davasında ise, davacının taşınmaza haksız müdahalesinin men’ine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, asıl davanın kısmen kabulü ile, 50.763,52-YTL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karşı davanın davalısı Ö.Muzaffer Karaduman’ın dava konusu taşınmaza yapmış olduğu müdahalenin ana davadaki alacak ve tazminatın davalıya ödeninceye kadar lehine hapis hakkı tanınmak suretiyle men’ine, karar verilmiş; hüküm, davalı-karşı davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı-karşı davacının aşağıdaki

█████████-15118

bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Taraflar arasındaki satım sözleşmesine konu taşınmazın tapulu olduğu yönünde bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Tapulu taşınmazın satışına ilişkin sözleşme resmi biçimde yapılmadığından hukuken geçersizdir. (MK.705, BK.213, Tapu K.26 ve Noterlik K.60 maddeleri). O nedenle geçerli sözleşmelerde olduğu gibi taraflarına hak ve borç doğurmaz. Bu durumda taraflar verdiklerini haksız iktisap kuralları gereğince geri isteyebilirler. Davacı, adi yazılı sözleşme ile satın aldığı bağımsız bölümü kaba inşaat seviyesinde iken teslim aldığını, kalan kısmını kendisinin tamamlayarak yıllarca ev olarak kullandığını, taşınmazda kat irtifakı kurulmadığı için tapusunun verilmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek dairenin dava tarihi itibariyle rayiç değerini istemiş, davalı ise dairenin içini yaptırmak karşılığında davacının kirasız olarak oturmasına izin verdiğini savunarak dava konusu bağımsız bölümün tamamlanmamış halde davacıya teslim edildiğini kabul etmiştir. Hal böyle olunca davacının, dava konusu daire için yaptığı imalattan dolayı, imalatların yapıldığı tarihteki imalat bedelini isteyebileceği gibi, ödediği 600-YTL’nin de sözleşmenin geçersiz olması nedeniyle denkleştirici ... ilkeleri uyarınca dava tarihindeki ulaştığı değerini isteme hakkına sahip olduğunun kabulü zorunludur. Bu itibarla, mahkemece, davacının daire için yaptığı zorunlu ve faydalı imalatların yapıldığı tarihteki imalat bedelinin ne olduğu hususunda konusunda uzman bilirkişi ya da bilirkişi heyetinden rapor alınarak, davacının ödediği 600-YTL’nin denkleştirici ... ilkesine göre dava tarihinde ulaştığı değere ilave edilmesi suretiyle ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, zorunlu ve faydalı gider kalemi olarak 10.12.2007 tarihli bilirkişi raporunda, “taşınmazın dava tarihindeki kaba inşaat yapı kıymeti” olarak belirtilen 18.750-YTL’nin hükme esas alınması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı-karşı davacının sair temyiz itirazlarının reddine,(2) numaralı bent uyarınca temyiz olunan kararın davalı-karşı davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 686.00 TL temyiz harcının istek halinde iadesine, 21.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.

...