haksız şikayet sonucu manevi tazminat davası: asliye hukuk mahkemesi kararı ve yargıtay temyiz süreci özeti (2010/7678 e., 2011/7106 k.)

Haksız Şikayet Sonucu Manevi Tazminat Davası: Asliye Hukuk Mahkemesi Kararı ve Yargıtay Temyiz Süreci Özeti (2010/7678 e., 2011/7106 k.)

Özet: Dava, haksız şikayete dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir; davacı, davalının kendisini öldürmek istediği, silah ticareti yaptığı gibi asılsız iddialarla şikayet edildiğini belirtmektedir. Mahkeme davayı reddetmişse de, şikayet hakkının sınırları aşılarak davacının kişilik haklarına saldırıda bulunulduğu, davalının şikayet dilekçesinde amacını aşan ve davacının kişilik haklarını ihlal eden ifadeler kullandığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

4. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine █████/2009 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen █████/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız şikayete dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece dava reddedilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Şikayet hakkı, diğer bir deyimle hak arama özgürlüğü; Anayasa’nın 36. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir”şeklinde yer almıştır. Hak arama özgürlüğü bu şekilde güvence altına alınmış olup; kişiler, gerek yargı mercileri önünde gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendilerine zarar verenlere karşı haklarının korunmasını, yasal işlem yapılmasını ve cezalandırılmalarını isteme hak ve yetkilerine sahiptir.

Anayasa’nın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, yine Anayasanın “Temel Haklar ve Hürriyetlerin niteliği” başlığını taşıyan 12. maddesinde herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. 25.maddesinde ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı açıklanmış, BK’nun 49. maddesinde ise saldırının yaptırımı düzenlemiştir.

Hak arama özgürlüğü ile kişilik haklarının karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin bu iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Daha az üstün olan yararın, daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Hak arama özgürlüğü, diğer özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmayıp kişi salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamaz. Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların mevcut olması da zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığı yeterlidir. Bunlara dayanarak başkalarının da aynı olay karşısında davalı gibi davranabileceği hallerde şikayet hakkının kullanılmasının uygun olduğu kabul edilmelidir. Aksi halde şikayetin hak arama özgürlüğü sınırları aşılarak kullanıldığı, kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır.

Somut olayda davacı ile davalı aynı işhanı esnafı olup davalı işhanı müdürlüğünü de yapmaktadır. Davacı davalının bayan müşteri ve çalışanlara karşı sarkıntılık yaptığı iddiası ile onu yönetim kuruluna şikayet etmiş, bunun üzerine davalı davacı hakkında C. Savcılığına can güvenliği olmadığı yönünde şikayet dilekçesi vermiştir. Davalı 29.05.2009 tarihli bu dilekçede şikayet amacını aşar şekilde davacı hakkında “davacının kendisini öldürmek istediğinden, silah ticareti, tehdit ve yıldırma işi için bir başkası ile ortak hareket ettiği” yönünde iddiadan ibaret suçlamalarda bulunmuştur. Olayın anlatılan şekline ve yukarıdaki ilkelere göre davalı yasal şikayet hakkı sınırlarını aşarak davacının kişilik haklarını ihlal eder şekilde ifadelerde bulunmuştur. Bu nedenle davacı yararına uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmek gerekirken davanın tümden reddi doğru olmamış kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine █████/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.